Thu hẹp khoảng trống tuân thủ pháp luật thuế thương mại điện tử

Văn Tuấn
(TBTCO) - Kết quả thu thuế từ các tổ chức, cá nhân có hoạt động kinh doanh thương mại điện tử tăng trưởng qua các năm, nhưng vẫn còn một bộ phận tổ chức, cá nhân chưa kê khai, nộp thuế đầy đủ, một số cố tình gian lận. Năm 2026, ngành Thuế tập trung thu hẹp khoảng trống trong tuân thủ nghĩa vụ thuế đối với nhóm hộ kinh doanh cá thể và thương mại điện tử, tạo sân chơi bình đẳng giữa các mô hình kinh doanh.
aa

Thương mại điện tử tăng trưởng mạnh qua các năm

Ông Cáp Quý Phúc - Chi cục trưởng Chi cục Thuế thương mại điện tử (Cục Thuế, Bộ Tài chính) cho biết, quy mô thị trường thương mại điện tử tăng trưởng mạnh qua các năm gần đây. Năm 2022, thị trường này tăng trưởng khoảng 15%, đạt doanh thu 16,4 tỷ USD. Số lượng người tiêu dùng trực tuyến tại Việt Nam ước tính khoảng 57 triệu người. Về công tác quản lý thuế, có 28.890 tổ chức, 85.438 hộ/cá nhân kinh doanh thương mại điện tử đã đăng ký kê khai và nộp thuế, cùng với 42 nhà cung cấp nước ngoài thực hiện nghĩa vụ thuế tại Việt Nam.

Năm 2023, thị trường thương mại điện tử tăng trưởng khoảng 25%, chạm mốc doanh thu 20,5 tỷ USD. Số lượng người tiêu dùng trực tuyến tại Việt Nam ước tính đạt 60 triệu người, số người nộp thuế có hoạt động kinh doanh thương mại điện tử đã đăng ký kê khai và nộp thuế tại Việt Nam là 35.537 tổ chức, 88.147 hộ/cá nhân và 75 nhà cung cấp nước ngoài.

Thu hẹp khoảng trống tuân thủ pháp luật thuế thương mại điện tử
Năm 2025, thị trường thương mại điện tử tăng trưởng khoảng 28%. Ảnh: Đức Thanh

Năm 2024, thị trường thương mại điện tử tăng trưởng khoảng 22%, doanh thu đạt 25 tỷ USD, số lượng người tiêu dùng trực tuyến tại Việt Nam ước tính đạt 62 triệu người, số người nộp thuế có hoạt động kinh doanh thương mại điện tử đã đăng ký kê khai và nộp thuế tại Việt Nam là 45.959 tổ chức, 96.623 hộ/cá nhân và 103 nhà cung cấp nước ngoài.

Bước sang năm 2025, thị trường thương mại điện tử tăng trưởng khoảng 28%, doanh thu đạt khoảng 32 tỷ USD, số lượng người tiêu dùng trực tuyến tại Việt Nam ước tính đạt 65 triệu người, số người nộp thuế có hoạt động kinh doanh thương mại điện tử đã đăng ký kê khai và nộp thuế tại Việt Nam là 95.000 tổ chức, 1.277.000 hộ/cá nhân và 202 nhà cung cấp nước ngoài.

Đáng chú ý, năm 2025, số thu thuế từ hoạt động thương mại điện tử đạt gần 208,8 nghìn tỷ đồng, tăng 66,5% so với năm 2024. Riêng 202 nhà cung cấp nước ngoài đã đăng ký thuế, kê khai và nộp thuế qua Cổng thông tin điện tử dành cho nhà cung cấp nước ngoài thực hiện kê khai, nộp thuế đạt 13,9 nghìn tỷ đồng, tăng 59,9% so với năm 2024, đạt 154% so với dự toán được giao.

Bên cạnh đó, có 68 tổ chức quản lý sàn trong nước và nước ngoài đã kê khai thay, nộp thuế thay với số thuế ước nộp đạt gần 2,7 nghìn tỷ đồng. Hơn 95 nghìn tổ chức có hoạt động kinh doanh thương mại điện tử với số thuế ước nộp đạt 186,4 nghìn tỷ đồng. Hơn 1.277 nghìn hộ, cá nhân kinh doanh có hoạt động kinh doanh thương mại điện tử với số thuế ước nộp đạt gần 4,63 nghìn tỷ đồng.

Nâng cao hiệu lực công tác quản lý thuế

Mặc dù kết quả đạt được là khá tích cực, song công tác quản lý thuế đối với hoạt động thương mại điện tử còn tồn tại một số vướng mắc. Về cơ chế, chính sách, dù đã có quy định trách nhiệm cung cấp thông tin của sàn thương mại điện tử, nhưng chế tài xử phạt còn chưa đầy đủ; mới xử lý hành vi chậm cung cấp, chưa có quy định xử phạt khi cung cấp sai thông tin ảnh hưởng đến nghĩa vụ thuế của tổ chức, cá nhân khác.

Về định danh các đối tượng kinh doanh thương mại điện tử, nhiều hộ, cá nhân kinh doanh thương mại điện tử không đăng ký kinh doanh, không có mã số thuế, không địa điểm kinh doanh cố định; tên sử dụng trên nền tảng khác với tên thật. Thông tin từ sàn và các nguồn khác còn thiếu, gây khó khăn trong định danh và quản lý. Số lượng đối tượng lớn, nguồn lực cơ quan thuế hạn chế.

Trong bối cảnh thương mại điện tử tiếp tục phát triển mạnh mẽ, công tác quản lý thuế cần tiếp tục đổi mới tư duy, phương thức quản lý; đẩy mạnh chuyển đổi số, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin; nâng cao kỷ luật, kỷ cương hành chính; xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức có trình độ chuyên môn, bản lĩnh, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới.

Ông Vũ Mạnh Cường - Phó Cục trưởng Cục Thuế, Bộ Tài chính

Trong khi đó, cơ sở dữ liệu thương mại điện tử chủ yếu thu thập từ sàn thương mại điện tử, chưa bao quát các nền tảng khác, thông tin chưa đầy đủ, chưa kiểm soát được toàn bộ giao dịch, nhất là thanh toán và kinh doanh xuyên biên giới.

Về ý thức của người nộp thuế, vẫn còn tổ chức, cá nhân tham gia thương mại điện tử chưa kê khai, nộp thuế đầy đủ; một số tổ chức, cá nhân cố tình gian lận, dùng thông tin người khác, tài khoản ngân hàng không chính chủ, yêu cầu chuyển khoản không ghi nội dung, gây khó khăn cho quản lý thuế…

Ông Cáp Quý Phúc cho biết, ngành Thuế đã tham mưu Bộ Tài chính và Chính phủ sửa đổi, bổ sung các quy định để quản lý hiệu quả hoạt động thương mại điện tử. Trong đó, tăng cường trách nhiệm cung cấp thông tin từ các nền tảng số (TikTok, YouTube...), đơn vị vận chuyển, ngân hàng và các nhà cung cấp nước ngoài không có cơ sở thường trú tại Việt Nam, bổ sung chế tài xử lý vi phạm. Đồng thời, Cục Thuế giám sát chặt chẽ việc kê khai và nộp thuế từ các nhà cung cấp nước ngoài và các sàn thương mại điện tử.

Ngành Thuế cũng sẽ tăng cường thu thập và chia sẻ dữ liệu từ các tổ chức trong hệ sinh thái thương mại điện tử; ứng dụng mạnh mẽ công nghệ, trí tuệ nhân tạo trong tất cả các khâu, từ việc thu thập, xử lý dữ liệu tự động để phát hiện dấu hiệu bất thường, xếp hạng rủi ro, cảnh báo sớm các hành vi trốn thuế đến hỗ trợ công tác kiểm tra theo hướng khách quan, minh bạch và hiệu quả, giảm thiểu sự can thiệp thủ công.

Bên cạnh việc đẩy mạnh tuyên truyền chính sách thuế, ngành Thuế sẽ triển khai kiểm tra theo các chuyên đề để chống thất thu thuế đối với các tổ chức và cá nhân kinh doanh thương mại điện tử, tập trung kiểm tra trọng điểm các trường hợp rủi ro cao, đối với các trường hợp phát hiện có dấu hiệu tội phạm sẽ phối hợp với cơ quan chức năng để xử lý theo quy định của pháp luật, qua đó góp phần nâng cao hiệu lực công tác quản lý thuế với hoạt động thương mại điện tử.

Văn Tuấn

Đọc thêm

Thuế tỉnh Lào Cai thu ngân sách nội địa 4 tháng đạt 44% dự toán

Thuế tỉnh Lào Cai thu ngân sách nội địa 4 tháng đạt 44% dự toán

(TBTCO) - Tính đến ngày 5/5/2026, thu ngân sách nội địa Thuế tỉnh Lào Cai thực hiện đạt 6.828 tỷ đồng, bằng 44% dự toán Trung ương giao, bằng 32% dự toán phấn đấu tỉnh giao.
Hải quan lưu ý doanh nghiệp, 3 đợt tạm dừng trao đổi dữ liệu xuất xứ Việt Nam - Hàn Quốc

Hải quan lưu ý doanh nghiệp, 3 đợt tạm dừng trao đổi dữ liệu xuất xứ Việt Nam - Hàn Quốc

(TBTCO) - Theo thông báo từ Hải quan Hàn Quốc, hệ thống EODES sẽ tạm dừng 3 đợt trao đổi dữ liệu xuất xứ Việt Nam - Hàn Quốc trong tháng 5/2026. Cục Hải quan khuyến nghị doanh nghiệp chủ động bố trí thời gian giao dịch để tránh ảnh hưởng tiến độ thông quan.
Cao điểm chống hàng giả: Hải quan phát hiện gần 15.000 sản phẩm nghi vi phạm sở hữu trí tuệ

Cao điểm chống hàng giả: Hải quan phát hiện gần 15.000 sản phẩm nghi vi phạm sở hữu trí tuệ

(TBTCO) - Triển khai quyết liệt chỉ đạo của Chính phủ về đấu tranh chống hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, lực lượng Hải quan đã đồng loạt tăng cường kiểm tra, kiểm soát tại các tuyến trọng điểm. Chỉ trong ngày đầu ra quân, nhiều lô mỹ phẩm, thời trang nghi giả mạo nhãn hiệu nổi tiếng đã bị phát hiện, tạm giữ để xác minh.
Bắc Ninh: Hải quan đối thoại hơn 700 doanh nghiệp sản xuất xuất khẩu

Bắc Ninh: Hải quan đối thoại hơn 700 doanh nghiệp sản xuất xuất khẩu

(TBTCO) - Ngày 8/5, Chi cục Hải quan khu vực V tổ chức Hội nghị doanh nghiệp năm 2026 về quản lý hải quan đối với hoạt động gia công, sản xuất xuất khẩu, chế xuất, thu hút hơn 700 doanh nghiệp tham dự trực tiếp và trực tuyến, trong bối cảnh thủ tục hải quan chuyển đổi số mạnh mẽ.
Nóng bỏng mặt trận chống buôn lậu, hàng giả, khởi tố hình sự 1.464 vụ án

Nóng bỏng mặt trận chống buôn lậu, hàng giả, khởi tố hình sự 1.464 vụ án

(TBTCO) - Từ đầu năm đến nay, các lực lượng chức năng đã xử lý gần 44.000 vụ vi phạm liên quan buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, tăng gần 32% so với cùng kỳ năm trước; khởi tố hơn 2.200 đối tượng. Đáng cảnh báo, buôn lậu, hàng giả tiếp tục diễn biến phức tạp, đặc biệt trên môi trường thương mại điện tử.
Hải quan ký kết phối hợp thu ngân sách với 4 ngân hàng thúc đẩy thông quan số

Hải quan ký kết phối hợp thu ngân sách với 4 ngân hàng thúc đẩy thông quan số

(TBTCO) - Ngày 8/5/2026, tại trụ sở Cục Hải quan, Cục Hải quan tổ chức Lễ ký kết thỏa thuận phối hợp thu ngân sách nhà nước với 4 ngân hàng thương mại nước ngoài gồm: Ngân hàng TM TNHH E.Sun; Ngân hàng Bank of Communications Co., LTD - Chi nhánh TP. Hồ Chí Minh; Ngân hàng TNHH MTV United Overseas Bank (Việt Nam); Ngân hàng thương mại Sinopac - Chi nhánh TP. Hồ Chí Minh.
Hải quan khu vực X thu từ xuất nhập khẩu đạt hơn 7.400 tỷ đồng

Hải quan khu vực X thu từ xuất nhập khẩu đạt hơn 7.400 tỷ đồng

(TBTCO) - 4 tháng đầu năm 2026, Chi cục Hải quan khu vực X thu ngân sách nhà nước đạt 7.402 tỷ đồng, tăng 1,2% so với cùng kỳ năm trước. Trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới biến động mạnh, kết quả này cho thấy nỗ lực duy trì nguồn thu, bảo đảm hoạt động xuất nhập khẩu thông suốt của đơn vị.
Quảng Ninh: Thu ngân sách qua cửa khẩu Móng Cái tăng 46%

Quảng Ninh: Thu ngân sách qua cửa khẩu Móng Cái tăng 46%

(TBTCO) - Trong bối cảnh hoạt động xuất nhập khẩu qua địa bàn duy trì đà tăng trưởng tích cực, Hải quan Cửa khẩu quốc tế Móng Cái tiếp tục triển khai đồng bộ nhiều giải pháp tạo thuận lợi thương mại. Nhờ đó, 4 tháng đầu năm 2026, số thu ngân sách của đơn vị đạt trên 1.275 tỷ đồng, tăng 46% so với cùng kỳ năm 2025.
Xem thêm

Mới nhất Đọc nhiều