Quảng Ninh: Khẩn trương triển khai thí điểm xây dựng cửa khẩu thông minh tại cặp cửa khẩu Móng Cái - Đông Hưng

Quảng Ninh vào cuộc sớm, quyết liệt Đề án cửa khẩu thông minh

UBND tỉnh Quảng Ninh đã ban hành văn bản thông báo ý kiến chỉ đạo của Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Văn Ánh tại cuộc họp nghe báo cáo công tác triển khai, thực hiện thí điểm xây dựng cửa khẩu thông minh tại cặp cửa khẩu Móng Cái (Việt Nam) - Đông Hưng (Trung Quốc).

Động thái này diễn ra chỉ vài ngày sau khi Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định 164/QĐ-TTg (ngày 26/1/2026) phê duyệt Đề án thí điểm xây dựng cửa khẩu thông minh tại cặp cửa khẩu quốc tế Móng Cái (Việt Nam) - Đông Hưng (Trung Quốc), cho thấy tinh thần chủ động, khẩn trương của địa phương trong tổ chức thực hiện chủ trương lớn của Trung ương.

Cán bộ Hải quan cửa khẩu quốc tế Móng Cái tiếp nhận, xử lý tờ khai xuất nhập khẩu của doanh nghiệp. Ảnh: CTVAH

Theo đó, UBND tỉnh Quảng Ninh giao Ban Quản lý Khu kinh tế Quảng Ninh nghiên cứu kỹ nội dung Quyết định số 164/QĐ-TTg cùng các văn bản liên quan về lập và thẩm định chủ trương đầu tư, để tham mưu xây dựng kế hoạch triển khai Đề án bảo đảm đồng bộ, khả thi. Đặc biệt, tỉnh yêu cầu chủ động trao đổi với phía Trung Quốc nhằm khẩn trương tổ chức lễ khởi động hoặc khởi công xây dựng cửa khẩu thông minh tại cặp cửa khẩu quốc tế Móng Cái - Đông Hưng, với mốc thời gian trước ngày 10/2/2026.

Cùng với đó, tỉnh Quảng Ninh chỉ đạo Sở Ngoại vụ phối hợp chuẩn bị nội dung làm việc với chính quyền Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây (Trung Quốc), tập trung thúc đẩy đầu tư xây dựng cầu Bắc Luân III, công trình qua biên giới tại lối mở Km 3+4, đồng thời sửa chữa, nâng cấp, mở rộng cầu Bắc Luân I và cầu Bắc Luân II. Các địa phương liên quan cũng được giao nhiệm vụ chủ động trao đổi với chính quyền thành phố Đông Hưng nhằm thống nhất chủ trương và đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án hạ tầng then chốt.

Việc triển khai Đề án thí điểm xây dựng cửa khẩu thông minh tại cặp cửa khẩu quốc tế Móng Cái (Việt Nam) - Đông Hưng (Trung Quốc) không chỉ mang ý nghĩa kinh tế, mà còn có giá trị chiến lược về quốc phòng, an ninh. Với vị thế là “cửa ngõ” quan trọng kết nối ASEAN với thị trường Trung Quốc, mô hình cửa khẩu thông minh được kỳ vọng sẽ góp phần hiện đại hóa quản lý biên giới, bảo đảm dòng chảy hàng hóa thông suốt, nâng cao khả năng ứng phó trước các rủi ro từ thiên tai, dịch bệnh, đồng thời khẳng định vai trò của Việt Nam trong chuỗi cung ứng khu vực.

Đề án đặt mục tiêu xây dựng Khu kinh tế cửa khẩu Móng Cái trở thành trung tâm dịch vụ, du lịch và kinh tế cửa khẩu trọng điểm của vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc.

Hải quan chủ động triển khai theo lộ trình cụ thể

Quán triệt tinh thần Quyết định số 164/QĐ-TTg, Chi cục Hải quan khu vực VIII, với hạt nhân là Hải quan cửa khẩu quốc tế Móng Cái, đã sớm xây dựng kế hoạch triển khai Đề án theo lộ trình cụ thể, gắn cải cách thủ tục hải quan với chuyển đổi số và bảo đảm an ninh, an toàn hệ thống.

Lãnh đạo Chi cục cho biết, đơn vị xác định đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, thể hiện vai trò tiên phong của lực lượng hải quan trong hiện đại hóa quản lý biên giới. Ngay từ đầu năm 2026, toàn thể cán bộ, công chức đã được quán triệt đầy đủ nội dung cốt lõi, yêu cầu và các mốc triển khai của Đề án, tạo sự thống nhất cao trong nhận thức và hành động.

Theo lộ trình, giai đoạn 1 (năm 2026) tập trung hoàn thành luồng kiểm soát tự động cho cư dân biên giới và hành khách tại cầu Bắc Luân I ngay trong quý I/2026, đồng thời lắp đặt hạ tầng cho xe tự hành không người lái (IGV) và xây dựng Trung tâm điều hành thông minh (IOC) tại khu vực cầu Bắc Luân II. Đây được xem là bước khởi đầu quan trọng, đặt nền móng cho việc vận hành cửa khẩu thông minh một cách đồng bộ, hiệu quả.

Giai đoạn 2 (2027 - 2030), tiếp tục mở rộng không gian cửa khẩu, tăng số làn chuyên dụng, nâng cấp năng lực thông quan theo mô hình vận tải hiện đại, đồng bộ với quy hoạch hạ tầng của phía Trung Quốc. Các mặt hàng ưu tiên được xác định rõ, gồm nông sản, thủy sản đông lạnh, hàng điện tử và linh kiện điện tử, những nhóm hàng chiếm tỷ trọng lớn trong kim ngạch xuất nhập khẩu qua địa bàn.

Cùng với việc ứng dụng công nghệ tiên phong như IGV hoạt động 24/7, nghiên cứu hệ thống vận chuyển hàng hóa mono-rail (sky-rail), Hải quan cửa khẩu Móng Cái đặc biệt chú trọng xây dựng quy trình kiểm tra, giám sát phù hợp với mô hình cửa khẩu thông minh, bảo đảm kết nối dữ liệu xuyên biên giới an toàn, an ninh mạng và tuân thủ pháp luật.

Việc triển khai Đề án cửa khẩu thông minh tại Móng Cái được kỳ vọng không chỉ tạo đột phá trong cải cách thủ tục hải quan, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan, mà còn góp phần trực tiếp vào tăng trưởng kinh tế, nuôi dưỡng nguồn thu bền vững. Năm 2026, Chi cục Hải quan khu vực VIII phấn đấu thu ngân sách vượt 17.500 tỷ đồng, gắn nhiệm vụ thu với tạo thuận lợi thương mại và giữ vững kỷ cương pháp luật.