Trước tình trạng nhiều doanh nghiệp ngành sữa và thực phẩm gặp ách tắc nghiêm trọng trong thông quan hàng hóa sau khi Nghị định số 46/2026/NĐ-CP và Nghị quyết số 66.13/2026/NQ-CP có hiệu lực, Hiệp hội Sữa Việt Nam đã có văn bản hỏa tốc gửi Phó Thủ tướng Lê Thành Long, kiến nghị sớm có chỉ đạo tháo gỡ để bảo đảm hoạt động sản xuất, kinh doanh, đặc biệt trong cao điểm phục vụ Tết Nguyên đán 2026.

Hiệp hội sữa “kêu cứu” vì ách tắc thông quan, kiến nghị Chính phủ chỉ đạo khẩn

Cụ thể tại văn bản hoả tốc 18/CV-HHS (ngày 30/01/2026), Hiệp hội Sữa Việt Nam cho biết ngay sau khi hai văn bản pháp lý nêu trên được ban hành, các doanh nghiệp hội viên đã phản ánh nhiều vướng mắc lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động nhập khẩu nguyên liệu, sản xuất và lưu thông hàng hóa.

Vấn đề quan ngại nhất được Hiệp hội nêu rõ là tình trạng hàng loạt lô hàng thực phẩm nhập khẩu, bao gồm cả thành phẩm và nguyên liệu sản xuất, đang bị kẹt tại cảng, không thể thông quan.

Nguyên nhân là việc kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm được chuyển về Ủy ban nhân dân cấp tỉnh theo Nghị định 46/2026/NĐ-CP, trong khi đến nay nhiều địa phương chưa có hướng dẫn triển khai cụ thể. Do chưa có cơ sở để lấy mẫu, kiểm tra và cấp giấy xác nhận đạt yêu cầu nhập khẩu, cơ quan hải quan không có căn cứ giải quyết thông quan.

Hiệp hội Sữa Việt Nam cũng chỉ ra, quy trình kiểm tra nhà nước đối với thực phẩm nhập khẩu đã chuyển từ một bước sang ba bước, làm kéo dài đáng kể thời gian xử lý hồ sơ nhưng không giúp cải thiện hiệu quả quản lý an toàn thực phẩm. Điều này khiến doanh nghiệp phải gánh thêm chi phí lưu kho, lưu bãi lớn, đẩy rủi ro và thiệt hại về phía doanh nghiệp, trong bối cảnh nhu cầu sản xuất, dự trữ hàng hóa phục vụ Tết đang ở mức cao.

Ngoài ra, Hiệp hội phản ánh việc Nghị định 46 yêu cầu các nguyên liệu, bao bì nhập khẩu dùng cho sản xuất nội bộ phải thực hiện thủ tục công bố hợp quy, trong khi trước đây được miễn theo Nghị định 15. Thủ tục mới mất nhiều thời gian chuẩn bị hồ sơ và thẩm xét, khiến doanh nghiệp không kịp đáp ứng, dẫn đến đình trệ sản xuất.

Trước thực tế đó, Hiệp hội Sữa Việt Nam kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo khẩn cấp cho phép tiếp tục áp dụng quy định tại Nghị định 15/2018/NĐ-CP đối với việc kiểm tra thực phẩm nhập khẩu, nguyên liệu và bao bì dùng cho sản xuất nội bộ trong thời gian chuyển tiếp ít nhất 6 tháng, cho đến khi các địa phương có đầy đủ hướng dẫn triển khai Nghị định 46./.