Công ty cổ phần Xếp hạng Tín nhiệm S&I (S&I Ratings) vừa phát hành báo cáo đánh giá về các quy định sửa đổi, thay thế Thông tư số 22/2019/TT-NHNN ngày 15/11/2019 quy định các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài (Thông tư 22), nhằm hỗ trợ tăng trưởng trong ngắn hạn, hướng tới Basel III về dài hạn.
Dự thảo đưa vào 4 chỉ tiêu quan trọng, bao gồm: CDR, tỷ lệ khả năng chi trả (LCR), tỷ lệ nguồn vốn ổn định ròng (NSFR) và tỷ lệ đòn bẩy (LEV).
 |
Trong đó, LCR, NSFR và LEV hướng đến quản trị thanh khoản và đòn bẩy theo chuẩn quốc tế Basel III, trong khi CDR là quy định mang tính đặc thù nhằm kiểm soát mối quan hệ giữa tăng trưởng tín dụng và huy động vốn trong giai đoạn chuyển tiếp.
“Nhìn chung, dự thảo hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng bảng cân đối kế toán của các ngân hàng, khi chuyển trọng tâm từ việc quản lý dựa vào các chỉ tiêu cân đối đơn thuần sang tập trung vào chất lượng tài sản thanh khoản, mức độ ổn định nguồn vốn và tính bền vững của tăng trưởng bảng cân đối kế toán. Nói cách khác, việc tăng trưởng phải đi cùng với nguồn vốn ổn định và bộ đệm thanh khoản vững chắc hơn” - S&I Ratings nhận định.
Trong đó, chỉ tiêu LCR yêu cầu các ngân hàng duy trì đủ tài sản thanh khoản cao (HQLA) để đáp ứng nhu cầu chi trả trong kịch bản thị trường căng thẳng kéo dài 30 ngày. So với quy định hiện hành, LCR xác định HQLA theo hướng phản ánh chất lượng thanh khoản thực chất hơn.
Chỉ tiêu NSFR đảm bảo các tài sản dài hạn phải được tài trợ bởi nguồn vốn ổn định/dài hạn tương ứng, qua đó, hạn chế rủi ro mất cân đối kỳ hạn giữa tài sản và nguồn vốn.
Chỉ tiêu LEV đóng vai trò như lớp bảo vệ bổ sung cho các tỷ lệ an toàn vốn hiện hành; hạn chế mở rộng quy mô bảng cân đối kế toán dựa vào đòn bẩy quá mức, kể cả khi ngân hàng nắm giữ các tài sản có rủi ro thấp.
Còn CDR yêu cầu tăng trưởng tín dụng phải gắn chặt với khả năng huy động nguồn vốn từ thị trường 1, giảm sự phụ thuộc vào các nguồn vốn kém ổn định như thị trường liên ngân hàng.
“Phạm vi dư nợ được mở rộng khi bao gồm tất cả các hình thức cấp tín dụng khác: đầu tư trái phiếu doanh nghiệp, bảo lãnh, thư tín dụng…; đồng thời, tinh lọc cơ sở huy động khi loại trừ các khoản tiền gửi liên ngân hàng và phát hành giấy tờ có giá nắm chéo giữa các tổ chức tín dụng” - S&I Ratings nêu rõ.
Theo nhóm phân tích của S&I Ratings, việc đưa các chuẩn mực Basel III vào khuôn khổ pháp lý là bước đi cần thiết nhằm nâng cao khả năng chống chịu của hệ thống ngân hàng trong dài hạn.
Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, các yêu cầu về LCR và NSFR thường được áp dụng theo lộ trình để các ngân hàng từng bước thích nghi.
| Nguồn vốn kém ổn định, bộ đệm thanh khoản mỏng sẽ gặp thách thức “Tác động đến hệ thống sẽ diễn ra theo hướng tăng dần chi phí tuân thủ, thay vì tạo ra cú sốc ngắn hạn. Các ngân hàng có nền tảng tiền gửi bán lẻ vững chắc, tỷ trọng nguồn vốn trung và dài hạn cao, bộ đệm tài sản thanh khoản lớn sẽ có lợi thế hơn trong quá trình triển khai Basel III, trong khi nhóm phụ thuộc nhiều vào nguồn vốn kém ổn định hoặc sở hữu bộ đệm thanh khoản mỏng sẽ gặp thách thức hơn để đáp ứng các yêu cầu mới” - S&I Ratings nêu quan điểm. |
Tại Việt Nam, một số ngân hàng như TPBank, ACB, HDBank, MB, Techcombank đã và đang triển khai các chỉ tiêu này trong giám sát rủi ro định kỳ.
Chỉ tiêu CDR là nội dung có tác động đáng chú ý nhất trong dự thảo. So với LDR hiện hành, CDR được thiết kế theo hướng thận trọng hơn khi mở rộng phạm vi cấp tín dụng, nhưng đồng thời thu hẹp cơ sở nguồn vốn được ghi nhận, trong khi ngưỡng quy định vẫn duy trì ở mức 85%.
“Theo ước tính của chúng tôi, CDR tại hầu hết ngân hàng sẽ cao hơn đáng kể so với LDR hiện hành, do cả tử số và mẫu số đều thay đổi theo hướng bất lợi” - nhóm phân tích của S&I Ratings đánh giá.
 |
Đến cuối quý I/2026, các khoản cấp tín dụng ngoài cho vay truyền thống bao gồm: đầu tư trái phiếu doanh nghiệp, bảo lãnh, thư tín dụng... có quy mô tương đương 14% dư nợ cho vay toàn ngành.
Trong khi đó, nguồn vốn liên ngân hàng và giấy tờ có giá (chưa tách riêng phần nắm giữ bởi các ngân hàng) lần lượt chiếm gần 25% và 13% quy mô cho vay.
Điều này cho thấy tác động từ việc thu hẹp mẫu số lớn hơn so với tác động mở rộng tử số, trong khi các yếu tố hỗ trợ như: ghi nhận 20% tiền gửi Kho bạc và khấu trừ vốn chủ sở hữu chỉ bù đắp một phần.
Do đó, nếu được áp dụng, một số ngân hàng sẽ cần đẩy mạnh huy động từ thị trường 1, giảm phụ thuộc vào nguồn vốn liên ngân hàng hoặc điều chỉnh tốc độ tăng trưởng tín dụng để đáp ứng ngưỡng quy định./.
| CDR có thể được tinh chỉnh để cân bằng các mục tiêu “Chúng tôi cho rằng, quy định về CDR sẽ còn tiếp tục được hoàn thiện trong trong thời gian tới. Quan điểm này xuất phát từ việc Ngân hàng Nhà nước gần đây liên tục ban hành các chính sách với thông điệp giảm áp lực thanh khoản và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, nổi bật là Thông tư số 25/2026/TT-NHNN, cùng cơ chế tín dụng đặc thù đối với các dự án trọng điểm của Vingroup, Sun Group và Masterise” - S&I Ratings nêu góc nhìn. Trong bối cảnh đó, việc áp dụng một tỷ lệ nghiêm ngặt có thể làm giảm hiệu quả của các chính sách hỗ trợ. Vì vậy, nhóm phân tích của S&I Ratings kỳ vọng, lộ trình triển khai hoặc một số cấu phần trong phương pháp tính CDR sẽ tiếp tục được điều chỉnh, nhằm hài hòa giữa mục tiêu nâng chuẩn quản trị rủi ro và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn hiện nay. |
