Ngày 30/6, tại Hà Nội, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Lễ công bố Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản chính thức hoạt động sau thời gian thí điểm thành công đối với sản phẩm sầu riêng xuất khẩu. Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng tham dự và phát biểu chỉ đạo.

Hệ thống tích hợp thông tin, dữ liệu truy xuất nguồn gốc của trên 18.500 sản phẩm

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, việc đưa Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản Việt Nam vào hoạt động thể hiện quyết tâm của Bộ trong việc lấy dữ liệu làm nền tảng phục vụ quản lý chất lượng, bảo đảm an toàn thực phẩm, phát triển thị trường và nâng cao uy tín, giá trị nông sản Việt Nam.

Không chỉ hỗ trợ người dân và doanh nghiệp tra cứu, xác thực thông tin sản phẩm, Hệ thống còn hình thành nền tảng dữ liệu dùng chung, bảo đảm khả năng kết nối, chia sẻ và liên thông với các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp và các đơn vị cung cấp giải pháp truy xuất nguồn gốc.

Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản Việt Nam được xây dựng gồm 3 hợp phần chính: Hợp phần dành cho người dân tra cứu thông tin; Hợp phần quản trị phục vụ cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các chủ thể tham gia chuỗi; Ứng dụng cài đặt trên điện thoại di động, thiết bị thông minh.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng (thứ 2 từ phải sang) cùng các đại biểu quét mã truy xuất nguồn gốc sản phẩm nông sản. Ảnh: Khánh Linh

Hệ thống được phát triển theo kiến trúc hiện đại, hướng dịch vụ, mở rộng linh hoạt, bảo đảm vận hành liên tục, đáp ứng yêu cầu của một nền tảng dùng chung cấp quốc gia trong lĩnh vực nông nghiệp. Điểm mới quan trọng của Hệ thống là khả năng xác thực, minh bạch và bảo đảm toàn vẹn dữ liệu thông qua ký số điện tử, công nghệ chuỗi khối; định danh sản phẩm theo chuẩn GS1 quốc tế, mã QR theo GS1 Digital Link; trao đổi dữ liệu theo chuẩn thống nhất, tạo điều kiện để nhiều đơn vị giải pháp cùng tham gia, không phụ thuộc vào một nhà cung cấp công nghệ riêng lẻ.

Theo kết quả kiểm thử, Hệ thống có khả năng đáp ứng khoảng 1.000 lượt tra cứu/giây; 30.000 người quét tem truy xuất đồng thời; trên 85 triệu lượt quét tem truy xuất/ngày và khoảng 50 bản tin dữ liệu dung lượng 2 MB/giây. Đây là cơ sở kỹ thuật quan trọng để Hệ thống có thể mở rộng khi triển khai trên phạm vi toàn quốc.

Đến nay, Hệ thống đã tích hợp thông tin, dữ liệu truy xuất nguồn gốc của trên 18.500 sản phẩm, thuộc 181 nhóm sản phẩm của 170 doanh nghiệp tại 24/34 tỉnh, thành phố. Đối với sản phẩm sầu riêng xuất khẩu, đã có 16 doanh nghiệp tham gia thí điểm; bước đầu có 6 container của các doanh nghiệp xuất khẩu thành công sang thị trường Trung Quốc thông qua việc áp dụng truy xuất nguồn gốc điện tử trên Hệ thống của Bộ.

Hệ thống đã và đang được kết nối với các đơn vị cung cấp giải pháp truy xuất nguồn gốc, doanh nghiệp sản xuất, chế biến, xuất khẩu, nhập khẩu nông sản; các địa phương đã có hệ thống truy xuất nguồn gốc; đồng thời bảo đảm yêu cầu kết nối, liên thông với các bộ, ngành liên quan và Trung tâm Dữ liệu quốc gia thuộc Bộ Công an theo quy định về an toàn thông tin, an ninh mạng.

Đẩy mạnh truy xuất nguồn gốc các ngành hàng chủ lực

Phát biểu chỉ đạo tại lễ công bố, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng khẳng định, việc chính thức đưa Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản vào vận hành là bước tiến quan trọng trong quá trình chuyển đổi số ngành nông nghiệp và môi trường. Hệ thống sẽ góp phần minh bạch hóa toàn bộ chuỗi sản xuất, truy xuất đầy đủ nguồn gốc, xuất xứ nông sản, qua đó bảo đảm chất lượng, củng cố uy tín và gia tăng giá trị cho nông sản Việt Nam.

Theo Phó Thủ tướng, nông nghiệp luôn giữ vai trò là trụ đỡ của nền kinh tế, góp phần bảo đảm an sinh xã hội và duy trì tăng trưởng ổn định trong nhiều năm qua.

Tuy nhiên, để đạt mục tiêu xuất khẩu trên 74 tỷ USD trong năm 2026, ngành nông nghiệp sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức khi thị trường quốc tế biến động phức tạp và các yêu cầu về truy xuất nguồn gốc ngày càng khắt khe.

Quang cảnh lễ công bố. Ảnh: Khánh Linh

Phó Thủ tướng nhấn mạnh, truy xuất nguồn gốc không còn là yêu cầu riêng của một số mặt hàng hay thị trường xuất khẩu, mà đã trở thành xu thế tất yếu trong quản lý chất lượng, minh bạch thông tin và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Muốn phát triển bền vững và chinh phục các thị trường khó tính, nông sản Việt Nam phải xây dựng được thương hiệu trên nền tảng truy xuất nguồn gốc hiệu quả, có trọng tâm và khả thi.

Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường sớm triển khai truy xuất nguồn gốc đối với các ngành hàng chủ lực, sản phẩm có sản lượng lớn, giá trị kinh tế cao, phục vụ cả thị trường trong nước và xuất khẩu, ưu tiên các thị trường trọng điểm như Trung Quốc, châu Âu và Hoa Kỳ. Đồng thời, tiếp tục hoàn thiện cơ chế, tiêu chuẩn, hạ tầng dữ liệu và Hệ thống truy xuất nguồn gốc để từng bước mở rộng sang các nhóm sản phẩm có yêu cầu quản lý nghiêm ngặt hơn.

Theo Phó Thủ tướng, truy xuất nguồn gốc phải được coi là công cụ nâng cao chất lượng, giá trị và sức cạnh tranh của nông sản Việt Nam, không phải là một thủ tục hành chính phát sinh, vì vậy cần có hướng dẫn đơn giản, dễ tiếp cận, phù hợp với thực tiễn sản xuất của người dân.

Về công tác quản lý nhà nước, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các bộ, ngành tiếp tục rà soát, cắt giảm và đơn giản hóa thủ tục hành chính; không để các quy trình kỹ thuật, quy định nội bộ bị biến thành rào cản hoặc phát sinh thủ tục gây khó khăn cho người dân và doanh nghiệp./.