Số liệu từ Cục Hải quan (Bộ Tài chính) cho thấy, 7 tháng đầu năm 2026, Việt Nam xuất khẩu gần 4,6 tỷ USD hàng hóa sang Australia, tăng gần 30% so với cùng kỳ năm trước. Kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường này đã tăng liên tục, từ 3,6 tỷ USD năm 2020 lên 6,8 tỷ USD năm 2025.
Theo các chuyên gia nông nghiệp, hàng nông sản và thực phẩm của Việt Nam và Australia liên tục tăng cường trao đổi sau khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện vào tháng 3/2024, hợp tác kinh tế tiếp tục được thúc đẩy thông qua Chiến lược Tăng cường Hợp tác Kinh tế (EEES) và các hiệp định thương mại tự do như CPTPP, RCEP, AANZFTA.
 |
| Australia đang mở thêm dư địa cho nông sản, thực phẩm Việt Nam. Ảnh: An Thư |
Bà Trần Thanh Mỹ - Phó Tổng lãnh sự Việt Nam tại Sydney, Trưởng Thương vụ Việt Nam tại Australia cho rằng, nông sản chế biến sâu và thực phẩm chất lượng cao là những nhóm hàng có triển vọng tại Australia. Đây là thị trường có thu nhập bình quân đầu người cao, sức mua lớn và dân số đa sắc tộc, tạo dư địa cho nhiều dòng sản phẩm như nông sản tươi, thực phẩm chế biến, thực phẩm Halal và sản phẩm hữu cơ.
Về thương mại nông sản, số liệu từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng nêu rõ, giá trị kim ngạch xuất nhập khẩu nông sản Việt Nam và Australia năm 2024 khoảng 2,24 tỷ USD. Trong đó, Việt Nam xuất sang Australia xấp xỉ 861 triệu USD với các mặt hàng trọng điểm là thủy sản, hạt điều, gỗ và sản phẩm gỗ, rau và hoa quả, cà phê, hạt tiêu, gạo. Năm 2025, Việt Nam xuất khẩu khoảng 786,8 triệu USD nông sản, thủy sản và thực phẩm sang Australia. Cà phê, hạt tiêu, hạt điều, tôm đông lạnh… ngày càng trở thành những mặt hàng quen thuộc với người tiêu dùng Australia.
Một dấu mốc đáng chú ý trong năm nay là ngày 22/4, khi lô bưởi tươi đầu tiên của Việt Nam được xuất khẩu sang Australia bằng đường hàng không, sau hơn 2 năm đàm phán và hoàn thiện các yêu cầu kỹ thuật. Đây là loại trái cây tươi thứ 6 của Việt Nam được cấp phép xuất khẩu vào Australia, bên cạnh vải, xoài, thanh long, nhãn và chanh leo.
Ít ngày sau, những lô bưởi đầu tiên xuất khẩu bằng đường biển mang thương hiệu “bưởi da xanh Bến Tre” cũng được công bố tại Vĩnh Long và Đồng Tháp. Tổng sản lượng hai lô đạt vài chục tấn, mở đầu cho quá trình thương mại hóa loại trái cây này tại thị trường có yêu cầu nghiêm ngặt về kiểm dịch.
Ở chiều ngược lại, dòng hàng hóa nông nghiệp giữa hai nước cũng có quy mô lớn. Việt Nam nhập khẩu lượng đáng kể nguyên liệu và thực phẩm từ Australia, trong đó lúa mì đạt khoảng 380,4 triệu USD, tương ứng 1,39 triệu tấn. Australia hiện cũng là nguồn cung rau quả lớn thứ ba của Việt Nam, sau Trung Quốc và Mỹ.
Cơ cấu hàng hóa mang tính bổ trợ tạo điều kiện để thương mại nông nghiệp hai chiều tiếp tục phát triển. Việt Nam có thế mạnh về trái cây nhiệt đới, thủy sản, cà phê, hạt điều và thực phẩm chế biến, trong khi Australia có lợi thế về lúa mì, bông, thịt gia súc, sữa và nhiều nguyên liệu phục vụ sản xuất nông nghiệp, thực phẩm.
Dư địa thị trường lớn đi cùng yêu cầu cao về an toàn thực phẩm, kiểm dịch sinh học, tiêu chuẩn kỹ thuật và phát triển bền vững. Đây là yếu tố buộc doanh nghiệp Việt Nam phải kiểm soát chặt hơn toàn bộ chuỗi sản xuất, thay vì chỉ tập trung vào khâu xuất khẩu.
Từ góc độ doanh nghiệp thương mại - xuất khẩu, ông Nguyễn Tuấn Việt - Giám đốc Công ty Xúc tiến Xuất khẩu Vietgo cho biết, tiêu chuẩn nhập khẩu cao của Australia đồng thời có thể trở thành động lực để doanh nghiệp Việt nâng chất lượng sản phẩm. Khi đáp ứng được những yêu cầu khắt khe của thị trường này, hàng Việt có thêm điều kiện tiếp cận các thị trường phát triển khác.
Bà Trần Thanh Mỹ nhấn mạnh, với doanh nghiệp nông sản, các yêu cầu về kiểm dịch, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, truy xuất nguồn gốc, bao bì và nhãn mác cần được kiểm soát ngay từ khâu sản xuất. Cùng với chất lượng và tiêu chuẩn kỹ thuật, thương hiệu cũng ngày càng có vai trò quan trọng.
Trong khuôn khổ các hoạt động đối ngoại cấp cao của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Australia và New Zealand từ ngày 12/8 - ngày 14/8/2026, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp đã có các cuộc làm việc với Bộ Nông nghiệp, Thủy sản và Lâm nghiệp Australia và Trung tâm Nghiên cứu Nông nghiệp Quốc tế Australia. Mở cửa thị trường nông sản cũng là nội dung trọng tâm.
Australia đề nghị Việt Nam đẩy nhanh thủ tục đối với các cơ sở sản xuất, chế biến thịt kangaroo và thịt hươu đủ điều kiện xuất khẩu sang Việt Nam. Ở chiều ngược lại, Việt Nam đề nghị Australia thúc đẩy tiếp cận thị trường đối với chanh xanh, tổ yến, nhuyễn thể hai mảnh vỏ của Việt Nam và nghiên cứu chuyển giao kagaroo, hươu của Úc về Việt Nam để chính thức nuôi./.
