Giữ được đơn hàng đã là thành công

Hoạt động sản xuất của nhiều doanh nghiệp dệt may đang dần sôi động hơn khi đơn hàng bắt đầu quay trở lại, nhưng không “trải đều” trong toàn ngành. Có doanh nghiệp đã kín đơn hàng đến hết quý III, song cũng có doanh nghiệp chỉ duy trì sản xuất ở mức ổn định. Dù khác nhau về quy mô và thị trường, điểm chung là hầu hết doanh nghiệp đều chưa thực sự yên tâm khi triển vọng những tháng cuối năm vẫn phụ thuộc nhiều vào diễn biến kinh tế và địa chính trị toàn cầu.

Ông Phạm Văn Việt - Tổng Giám đốc Công ty TNHH Việt Thắng Jean cho biết, quý I ghi nhận những tín hiệu khá tích cực khi ngành dệt may TP. Hồ Chí Minh tăng trưởng khoảng 12,6%. Tuy nhiên, từ quý II, những tác động từ xung đột địa chính trị đã khiến chi phí logistics tăng mạnh, giá nguyên phụ liệu tăng gần 20%, trong khi giá bán gần như không thể điều chỉnh.

Theo ông Việt, thị trường Mỹ giảm sức mua, thị trường châu Âu cũng gặp khó khăn tương tự. Dù doanh nghiệp vẫn có đơn hàng xuất khẩu, song phần lớn chỉ duy trì ở trạng thái hòa vốn, thậm chí thua lỗ vì chi phí đầu vào tăng cao.

“ASEAN và các thị trường châu Á vẫn khả quan hơn Mỹ và châu Âu, nhưng lợi nhuận cũng bị bào mòn do giá nguyên liệu tăng. Doanh nghiệp hiện chủ yếu cố gắng duy trì sản xuất...” - ông Việt chia sẻ.

Doanh nghiệp dệt may đang chịu áp lực trước chi phí đầu vào tăng cao. Ảnh: Quang Anh

Còn theo ông Bùi Văn Bắc - Tổng Giám đốc Công ty May X28, từ đầu năm đến nay, doanh nghiệp chưa ghi nhận tăng trưởng đơn hàng. Các thị trường mới cũng chưa mang lại nhiều tín hiệu tích cực khi chi phí vận chuyển còn cao, trong khi phần lớn khách hàng đều yêu cầu giảm giá.

“Áp lực lớn nhất hiện nay là chi phí đầu vào tăng đồng loạt. Giá dầu tăng kéo theo chi phí vận chuyển, nguyên liệu, phụ liệu và nhiều chi phí sản xuất khác cùng tăng, khiến doanh nghiệp buộc phải rà soát lại toàn bộ hoạt động, tối ưu chi phí để duy trì sản xuất” - ông Bắc nói.

Ông Phạm Quang Anh - CEO Công ty May mặc DONY cũng chia sẻ, giai đoạn khó khăn nhất rơi vào thời điểm khách hàng tạm hoãn kế hoạch đặt hàng để theo dõi các biến động quốc tế. Không chỉ đơn hàng chậm lại, nguồn nguyên phụ liệu nhập khẩu cũng bị gián đoạn, khiến hoạt động sản xuất gần như “đứng lại” trong khoảng một tháng.

Tuy nhiên, từ tháng 4, thị trường bắt đầu hồi phục. Các đơn hàng dự kiến trước đó lần lượt được triển khai, nguyên liệu nhập khẩu trở lại ổn định hơn. Ông Quang Anh cho biết, hiện doanh nghiệp đã kín đơn hàng đến hết quý III, trong đó các đơn hàng xuất khẩu sang Mỹ, Trung Đông và khu vực Đông Nam Á tăng rõ rệt so với quý trước.

Tuy vậy, theo ông Quang Anh, triển vọng quý IV vẫn còn là dấu hỏi khi doanh nghiệp chưa nhận được nhiều tín hiệu đặt hàng mới. Theo ông, sự phục hồi hiện nay chủ yếu phản ánh việc khách hàng giải tỏa tâm lý chờ đợi sau giai đoạn bất ổn, chứ chưa thể khẳng định nhu cầu tiêu dùng toàn cầu đã tăng mạnh trở lại.

Giữ năng lực sản xuất để chờ thị trường phục hồi

Hiện nay, nhiều doanh nghiệp dệt may đang ưu tiên củng cố nội lực để thích ứng với một thị trường nhiều biến động.

CEO Công ty May mặc DONY cho biết, giải pháp trước mắt của doanh nghiệp là mở rộng năng lực sản xuất nhằm đáp ứng lượng đơn hàng. Doanh nghiệp liên tục tuyển dụng lao động, điều chỉnh chính sách tiền lương theo năng suất để thu hút nhân sự. Song song với đó, doanh nghiệp tiếp tục mở rộng mạng lưới đối tác gia công để bảo đảm tiến độ giao hàng.

Về dài hạn, DONY cũng điều chỉnh chiến lược thị trường theo hướng giảm phụ thuộc vào xuất khẩu. Hiện xuất khẩu chiếm tới 80 - 90% doanh thu của doanh nghiệp, vì vậy, DONY đặt mục tiêu từng bước nâng tỷ trọng thị trường nội địa lên khoảng 30 - 40%.

“Nếu phải lựa chọn giữa một đơn hàng xuất khẩu và một đơn hàng nội địa có hiệu quả tương đương, chúng tôi sẽ ưu tiên thị trường trong nước để phân tán rủi ro” - ông Quang Anh nói.

Doanh nghiệp dệt may cần đẩy mạnh tái cấu trúc, đầu tư tự động hóa và chuyển đổi xanh để đáp ứng yêu cầu phát triển. Ảnh: Quang Anh

Với May X28, trong bối cảnh các chính sách hỗ trợ về đất đai đã tương đối đầy đủ, điều doanh nghiệp mong muốn hiện nay là tăng cường các chương trình xúc tiến thương mại để mở rộng thị trường.

Ông Bùi Văn Bắc chia sẻ, ngoài các thị trường truyền thống như Mỹ và EU, doanh nghiệp kỳ vọng có thêm cơ hội tiếp cận Nhật Bản và một số thị trường mới nhằm đa dạng hóa đầu ra. Đồng thời, doanh nghiệp tiếp tục tiết giảm chi phí, chủ động làm việc với khách hàng để dự báo đơn hàng sớm và xây dựng kế hoạch sản xuất phù hợp.

May X28 cũng đã triển khai chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và sản xuất tuần hoàn nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của khách hàng quốc tế. Khi các thị trường nhập khẩu siết chặt yêu cầu về phát triển bền vững trong thời gian tới, việc đáp ứng các tiêu chuẩn này sẽ trở thành điều kiện bắt buộc đối với doanh nghiệp xuất khẩu.

Còn theo ông Phạm Văn Việt, bài toán lớn nhất của dệt may Việt Nam hiện nay không chỉ là tìm kiếm đơn hàng, mà còn là nâng cao khả năng tự chủ.

Hiện nay, ngành dệt may vẫn phụ thuộc nhiều vào nguyên liệu nhập khẩu nên rất dễ bị tổn thương khi chuỗi cung ứng toàn cầu biến động. Vì vậy, trong trung và dài hạn, Việt Nam cần phát triển nguồn nguyên liệu ổn định, xây dựng chuỗi cung ứng trong nước và đẩy mạnh phát triển thương hiệu để nâng giá trị gia tăng, thay vì chỉ gia công.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần tiếp tục tái cấu trúc, đầu tư tự động hóa, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, kho thông minh và từng bước thay thế các công đoạn thủ công nhằm giảm chi phí sản xuất và đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao về phát triển bền vững, truy xuất nguồn gốc và giảm phát thải.