Tài chính công - động lực cho tăng trưởng

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều bất định, TP. Hồ Chí Minh bước vào năm 2025 với cách tiếp cận vừa thận trọng vừa chủ động. Thành phố đồng thời triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp và điều hành chính sách tài khóa theo hướng giữ nhịp phục hồi, tạo nền tảng cho tăng trưởng trung hạn.

Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân - Trường Đại học kinh tế TP. Hồ Chí Minh vai trò của tài chính công không còn là "hậu cần" cho bộ máy mà trở thành một cơ chế dẫn truyền trực tiếp đến tăng trưởng. Trong năm 2025, vai trò này thể hiện rõ ở ba khía cạnh: ổn định chu kỳ kinh tế, nâng năng lực cung và giảm các “ma sát thể chế” để khu vực tư nhân ra quyết định nhanh hơn.

Chính sách giãn thuế, giảm thuế... đã mang lại tác động tích cực đối với doanh nghiệp. Ảnh minh hoạ

Với một đô thị quy mô lớn, động lực tăng trưởng của TP. Hồ Chí Minh không chỉ đến từ tiêu dùng mà còn phụ thuộc vào khả năng tổ chức thị trường và hấp thụ vốn. Khi GRDP ước tăng 8,03%, điều hành tài khóa hiệu quả không nằm ở việc chi nhiều hơn, mà là chi đúng trọng tâm, nhằm chuyển phục hồi ngắn hạn thành đà tăng trưởng bền vững. Tài chính công vì vậy đóng vai trò như một “tấm đệm” ổn định kỳ vọng, giúp doanh nghiệp yên tâm mở rộng sản xuất, tuyển dụng và đầu tư khi các dự án công được triển khai đúng tiến độ, dòng tiền không bị gián đoạn và chính sách giữ tính nhất quán.

Năm 2025, với nguồn thu ngân sách ước đạt hơn 800.000 tỷ đồng, tăng 19,1% so với dự toán Trung ương giao, TP. Hồ Chí Minh có dư địa điều hành tài khóa chủ động hơn, hạn chế tình trạng thắt chặt đột ngột và nâng cao độ tin cậy của kế hoạch chi tiêu công. Quan trọng hơn, tài chính công được định hướng vào việc nâng năng lực cung của nền kinh tế, thông qua ưu tiên đầu tư hạ tầng, giảm chi phí logistics và cải thiện chất lượng dịch vụ công - những yếu tố có tác động dài hạn đến năng suất và sức cạnh tranh của đô thị.

Ở góc độ cụ thể hơn, TS. Huỳnh Thanh Điền - Giảng viên Đại học Nguyễn Tất Thành cho rằng, chính sách tài chính công của TP. Hồ Chí Minh hiện tập trung vào hai trụ cột là thu và chi ngân sách. Về thu, thành phố không chỉ tăng thu mà chú trọng chống thất thu, đặc biệt thông qua việc gỡ vướng pháp lý cho các dự án bất động sản, qua đó tạo nguồn thu lớn từ tiền sử dụng đất.

Ở chiều chi, TP. Hồ Chí Minh đẩy mạnh giải ngân đầu tư công cho các dự án hạ tầng trọng điểm, kết hợp với chương trình kích cầu đầu tư và hỗ trợ lãi suất cho doanh nghiệp trong các lĩnh vực ưu tiên. Cùng với các chính sách giảm thuế, những giải pháp này giúp cải thiện dòng tiền doanh nghiệp, thúc đẩy đầu tư và tạo động lực tăng trưởng bền vững cho kinh tế thành phố.

Doanh nghiệp “giữ nhịp” nhờ thuế và ưu đãi tài khóa

Ở góc độ doanh nghiệp, các chính sách tài khóa như giảm thuế, giãn thuế, hoàn thuế và hỗ trợ tín dụng đang tác động trực tiếp đến dòng tiền và khả năng duy trì hoạt động, đặc biệt trong bối cảnh sức mua và đơn hàng chưa phục hồi đồng đều.

Ông Phạm Quang Anh - CEO Công ty may mặc DONY cho biết, chính sách hoàn thuế ưu đãi cho xuất khẩu có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với các doanh nghiệp may mặc, khi biên lợi nhuận của ngành vốn rất thấp. Khi không được hoàn thuế, thuế sẽ trở thành một khoản chi phí, làm tăng giá thành sản phẩm, giảm khả năng cạnh tranh, thậm chí có thể lỗ ngay từ khâu sản xuất.

Theo ông Phạm Quang Anh, việc hoàn thuế được đẩy mạnh trong khoảng một năm trở lại đây, cùng với cải cách thủ tục hành chính và triển khai trực tuyến, đã giúp quá trình làm việc giữa doanh nghiệp và cơ quan thuế nhanh hơn, minh bạch hơn. Nhờ tiết kiệm chi phí, doanh nghiệp có thêm dư địa để ổn định sản xuất, duy trì việc làm và cải thiện điều kiện làm việc cho người lao động, đặc biệt là dịp Tết.

Tương tự, bà Nguyễn Kim Hậu - Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Thủy đặc sản Seaspimex Việt Nam đánh giá, chính sách giảm thuế VAT và gia hạn thời gian nộp thuế có tác động tích cực rõ ràng đối với cả doanh nghiệp và người tiêu dùng.

“Gia hạn thời gian nộp thuế giúp doanh nghiệp linh hoạt hơn rất nhiều trong quản trị dòng tiền. Thay vì phải nộp thuế ngay, doanh nghiệp có thể trì hoãn vay vốn ngân hàng, tiết kiệm chi phí lãi vay hoặc tái sử dụng dòng tiền cho sản xuất, kinh doanh, mua nguyên liệu, đầu tư máy móc và xoay vòng vốn” - bà Hậu chia sẻ.

Ở góc nhìn doanh nghiệp vừa và nhỏ, ông Trần Lâm - Giám đốc điều hành Công ty TNHH Natural House cho rằng, các chính sách giảm thuế VAT, giãn thuế và miễn giảm một số khoản phí có ý nghĩa thiết thực trong giai đoạn thị trường còn nhiều khó khăn.

“Phần chi phí tiết kiệm được từ việc giảm thuế VAT chủ yếu được sử dụng để tăng vốn cho marketing và quảng cáo, nhằm duy trì khả năng tiếp cận khách hàng, thúc đẩy bán hàng và giữ ổn định doanh số. Nếu không có sự hỗ trợ này, doanh nghiệp sẽ gặp nhiều hạn chế hơn trong việc đầu tư cho các hoạt động bán hàng” - ông Lâm nói.