Tạo xung lực mạnh mẽ để tăng tốc, bứt phá

“Bản đồ chiến lược” giúp đất nước vươn mình

Ngay từ thời điểm mới ban hành, Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ (KHCN), đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia (Nghị quyết 57) đã nhận được sự đồng tình, ủng hộ của nhân dân, các nhà khoa học và cộng đồng doanh nghiệp.

Ông Nguyễn Trung Chính - Chủ tịch Tập đoàn Công nghệ CMC khi phát biểu tại Hội nghị Thường trực Chính phủ gặp gỡ doanh nghiệp về nhiệm vụ, giải pháp để doanh nghiệp tư nhân tăng tốc, bứt phá, góp phần phát triển đất nước nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới (tổ chức sáng 10/2/2025) đã nhấn mạnh: “Nghị quyết 57 được xây dựng như một bản đồ chiến lược mà chúng tôi tin tưởng, Nghị quyết sẽ giúp đất nước vươn mình phát triển mạnh mẽ hơn”.

Tổng Bí thư Tô Lâm tham quan gian trưng bày sản phẩm của Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) tại Lễ khởi công xây dựng nhà máy chế tạo chip bán dẫn đầu tiên tại Việt Nam. Ảnh: Nhật Bắc

Tại Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam 2025, ông Nguyễn Văn Khoa - Tổng Giám đốc Tập đoàn FPT nhận định, giai đoạn hiện nay chính là “thời điểm vàng” của kinh tế tư nhân gắn với khoa học công nghệ…

Thế giới đang chuyển mình mạnh mẽ với cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Muốn phát triển nhanh và bền vững, muốn tăng tốc, bứt phá, Việt Nam không thể đi theo lối mòn cũ. Bởi vậy, phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số chính là đột phá chiến lược, là con đường tất yếu, là động lực cốt lõi của tăng trưởng và đổi mới mô hình phát triển.

Cơ chế tạo động lực

Triển khai Nghị quyết 57, Quốc hội và Chính phủ đã vào cuộc đồng bộ, khẩn trương và quyết liệt. Quốc hội ban hành Nghị quyết số 193/2025/QH15 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc biệt tạo đột phá phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Chính phủ ban hành Nghị quyết số 71/NQ-CP nhằm cụ thể hóa Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 57, tạo cơ sở pháp lý đầy đủ, đồng bộ, bảo đảm tính khả thi trong tổ chức triển khai.

Công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Ban Chỉ đạo của Chính phủ về phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06 được triển khai quyết liệt, liên tục, có trọng tâm, trọng điểm, tạo nền tảng quan trọng để thúc đẩy hiệu quả các nhiệm vụ về KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Chính phủ đã giao 1.298 nhiệm vụ cho các bộ, ngành, địa phương, trong đó Bộ Tài chính là một trong những đơn vị được giao nhiều nhiệm vụ nhất.

Tháng 10/2025, chủ trì cuộc họp Ban Chỉ đạo và Tổ giúp việc Ban Chỉ đạo của Bộ Tài chính về phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia và Đề án 06, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng yêu cầu các đơn vị nỗ lực cao nhất, rà soát kỹ, báo cáo giải trình kịp thời, không để công việc tồn đọng.

“Nhiệm vụ đã giao cho chúng ta, thì không có lý do khách quan, phải khắc phục mọi khó khăn để hoàn thành” - Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh.

Với sự chỉ đạo quyết liệt của Bộ trưởng, ngành Tài chính đã hoàn thành khối lượng công việc lớn, nhiều nhiệm vụ quan trọng, kịp thời thể chế hóa các chủ trương của Nghị quyết 57.

Theo Báo cáo kết quả thực hiện Nghị quyết 57 tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, có 1.227/1.298 nhiệm vụ đã hoàn thành (đạt 95%); công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế có bước đột phá, với 30 luật được Quốc hội thông qua; Chính phủ đã ban hành 68 nghị định; các bộ, ngành ban hành 60 thông tư…

Chính sách tài chính - thuế được Bộ Tài chính chủ trì tham mưu, xây dựng, sửa đổi, bổ sung theo hướng ưu đãi mạnh cho KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; mở rộng đối tượng, lĩnh vực được hưởng ưu đãi thuế; khuyến khích doanh nghiệp đầu tư cho nghiên cứu và phát triển (R&D), chuyển đổi số.

Đối với lĩnh vực đấu thầu và hợp tác công - tư, các quy định mới cho phép áp dụng linh hoạt hình thức lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư đối với các nhiệm vụ, dự án KHCN, chuyển đổi số.

Con đường phát triển trong kỷ nguyên số và tri thức

Sau một năm triển khai Nghị quyết 57, KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã đạt nhiều kết quả bước đầu quan trọng. Chuyển đổi số được đẩy nhanh, lan tỏa từ Trung ương đến địa phương, gắn với yêu cầu sắp xếp tổ chức bộ máy của chính quyền địa phương 2 cấp.

Đặc biệt, Nghị quyết đang tạo ra những chuyển động rõ nét trong môi trường đầu tư, kinh doanh, trở thành điểm tựa quan trọng, thúc đẩy doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư, đổi mới mô hình tăng trưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Nghị quyết 57 xác định mục tiêu trọng tâm là phát triển và từng bước tự chủ về công nghệ, nhất là công nghệ chiến lược. Đây là nền tảng để bảo đảm tự chủ, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và khẳng định vị thế trên trường quốc tế.

Với lực đẩy từ Nghị quyết 57, hệ sinh thái doanh nghiệp công nghệ tiếp tục phát triển mạnh mẽ. Đến cuối năm 2025, cả nước có gần 79.000 doanh nghiệp công nghệ, trong đó 51.984 doanh nghiệp đang hoạt động; 962 doanh nghiệp được cấp giấy chứng nhận doanh nghiệp KHCN; hơn 90% doanh nghiệp tự đầu tư R&D, đổi mới công nghệ. Việt Nam giữ vị trí 44/139 về Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu. Cả nước có khoảng 4.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, trong đó đã xuất hiện 2 kỳ lân công nghệ.

Đặt KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vào vị trí trung tâm của chiến lược phát triển, Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị là một văn kiện mang tầm vóc lịch sử, tạo nền móng vững chắc để phát triển bứt phá.

Đặc biệt, Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng xác định, lấy KHCN, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia, chuyển đổi xanh là động lực chính; đồng thời nhấn mạnh việc xác lập mô hình tăng trưởng mới, trọng tâm là kinh tế dữ liệu, kinh tế số, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn. Việt Nam sẽ ưu tiên phát triển các ngành công nghiệp, công nghệ chiến lược như chip bán dẫn và trí tuệ nhân tạo; tỷ trọng kinh tế số phấn đấu đạt khoảng 30% GDP vào năm 2030… KHCN và đổi mới sáng tạo đóng vai trò động lực cốt lõi, định hình quỹ đạo phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong kỷ nguyên mới.

Nguồn: Thông báo số 17-TB/CQTTBCĐ ngày 29/12/2025 về Kết luận của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đồ họa: Phương Anh