“Hậu phương tài chính” vững chắc của chính quyền địa phương

Có mặt tại Kho bạc Nhà nước (KBNN) khu vực I trong những ngày cuối năm, chúng tôi cảm nhận rõ không khí làm việc rất khẩn trương nhưng vô cùng trật tự. Bên ngoài, nắng mùa đông hanh hao, người xe tấp nập hơn thường ngày. Trong phòng giao dịch, bên cạnh những màn hình máy tính sáng liên tục là các chồng hồ sơ được sắp xếp ngay ngắn, từng cán bộ kho bạc miệt mài đối chiếu chứng từ, xử lý cẩn trọng và chính xác từng giao dịch thu - chi ngân sách.

Bà Nguyễn Thị Thanh Hương - Giám đốc KBNN khu vực I cho biết, thời điểm cuối năm, khối lượng công việc tại Kho bạc tăng lên rõ rệt. Cùng với các nhiệm vụ thường xuyên, hệ thống KBNN còn phải triển khai đồng bộ nhiều yêu cầu phát sinh khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp chính thức vận hành. Số lượng đơn vị giao dịch tăng, hồ sơ tập trung nhiều vào các khoản chi thường xuyên, chi đầu tư và chi cho an sinh xã hội, trong khi yêu cầu về kỷ luật, kỷ cương tài chính vẫn được đặt lên hàng đầu.

Thời điểm cuối năm, khối lượng công việc tại Kho bạc tăng lên rõ rệt. Ảnh: Đức Thanh

“Cũng như các KBNN khu vực trong toàn hệ thống, KBNN khu vực I đã nỗ lực xử lý khối lượng chứng từ phát sinh lớn, luôn đảm bảo an toàn trong công tác thanh toán. Đồng thời KBNN khu vực I đã chủ động phối hợp với các ngân hàng nơi mở tài khoản trên địa bàn để đáp ứng nhu cầu thanh toán, kịp thời nắm bắt và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, đảm bảo chi trả đầy đủ, đúng hạn cho các đơn vị giao dịch” - bà Hương chia sẻ.

Đặc biệt, theo bà Hương, với việc đa dạng hóa phương thức thu nộp, mở rộng các tài khoản thanh toán song phương và tài khoản chuyên thu, KBNN khu vực I đã góp phần giúp Hà Nội hoàn thành vượt dự toán thu ngân sách, trở thành địa phương dẫn đầu cả nước về thu ngân sách nhà nước trong năm 2025.

Tại Hội nghị khóa sổ quyết toán ngân sách nhà nước năm 2025 tổ chức tại KBNN khu vực I, ông Nguyễn Xuân Lưu - Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội nhận xét: “Chuyển sang mô hình chính quyền địa phương hai cấp, khối lượng công việc rất lớn. Điều chúng tôi yên tâm nhất là các khoản chi ngân sách vẫn thông suốt, không bị chậm trễ. Kết quả này có sự đóng góp rất lớn của KBNN khu vực I trong việc hỗ trợ địa phương trong giai đoạn này”.

Nhận xét ngắn gọn ấy phần nào lý giải vì sao giữa bộn bề công việc cuối năm, KBNN vẫn được nhắc đến như một “hậu phương tài chính” vững chắc của chính quyền địa phương.

Những ngày “vừa chạy vừa xếp hàng” của Kho bạc

Ít ai hình dung hết được đằng sau những kết quả đạt được của hệ thống KBNN là biết bao khó khăn, vất vả khi chỉ vỏn vẹn trong vòng 5 tháng (từ 1/3/2025 đến 1/7/2025), toàn hệ thống vừa thực hiện sắp xếp lại tổ chức bộ máy nội bộ từ ba cấp xuống hai cấp, vừa tổ chức lại hệ thống Kho bạc khu vực cho phù hợp với 34 tỉnh, thành phố sau sáp nhập.

Nhấn mạnh những khó khăn trong năm 2025, ông Trần Mạnh Hà - Trưởng ban Chính sách pháp chế KBNN cho biết, khối lượng công việc tăng mạnh trong khi yêu cầu về tiến độ, kỷ luật tài chính ngày càng cao. Thông tin thu - chi ngân sách được báo cáo thường xuyên để phục vụ công tác điều hành của Chính phủ, Bộ Tài chính và trung ương, đòi hỏi hệ thống Kho bạc luôn luôn phải sẵn sàng.

Đặc biệt, công tác giải ngân vốn đầu tư gặp nhiều áp lực do quá trình sáp nhập, chuyển đổi mô hình tổ chức diễn ra đồng thời ở nhiều cấp. Việc thay đổi đầu mối quản lý và quy trình nghiệp vụ đòi hỏi hệ thống Kho bạc phải linh hoạt điều chỉnh, xử lý kịp thời để đảm bảo các khoản giải ngân không bị chậm trễ, góp phần giữ nhịp phát triển kinh tế - xã hội tại các địa phương.

Tuy nhiên theo ông Hà, nhờ có sự chỉ đạo của Chính phủ và sự phối hợp của các đơn vị, đặc biệt là những ngày làm việc xuyên đêm, xuyên kỳ nghỉ lễ của đội ngũ cán bộ nên những vướng mắc phát sinh trong quá trình chuyển đổi, nhất là ở cấp cơ sở, đều được kịp thời báo cáo và tháo gỡ. “Riêng với kế toán ngân sách cấp xã - nút thắt khó khăn nhất trong vận hành chính quyền địa phương hai cấp đã được KBNN chủ động tham mưu để các địa phương nhanh chóng kiện toàn bộ máy, đảm bảo đủ điều kiện pháp lý cho công tác thanh toán, chi trả lương và các khoản phụ cấp” - ông Hà cho biết.

Ở nhiều KBNN khu vực phụ trách địa bàn rộng, nhất là miền núi, vùng sâu, vùng xa, không ít cán bộ phải làm việc xa nhà, di chuyển hàng trăm kilômét mỗi tuần. Những buổi tối muộn hay ngày nghỉ cuối tuần, nhiều phòng làm việc vẫn sáng đèn để kịp xử lý hồ sơ, đảm bảo mạch thu - chi ngân sách không bị gián đoạn.

Giữ nhịp ngân sách thông suốt

Cuối giờ chiều tại khu vực giao dịch của KBNN khu vực I, nhịp làm việc vẫn rất hối hả. Các bộ hồ sơ giải ngân tiếp tục được tiếp nhận, rà soát và xử lý trong bối cảnh khối lượng công việc tăng cao do thay đổi mô hình tổ chức và hệ thống tài khoản. Dù phải làm quen với nhiều quy trình mới, cán bộ kho bạc vẫn kiên trì hướng dẫn, đối chiếu từng chứng từ, đảm bảo các khoản chi ngân sách được thực hiện kịp thời, không để xảy ra ách tắc.

Không chỉ tại KBNN khu vực I, qua thực tế triển khai tại nhiều địa phương cho thấy, trong giai đoạn chuyển đổi, sự đồng hành của hệ thống KBNN đã trở thành điểm tựa quan trọng đối với các đơn vị sử dụng ngân sách.

Tại Khánh Hòa, ông Nguyễn Thanh Hiến - Giám đốc Ban Quản lý Dự án Phát triển tỉnh cho biết, trong giai đoạn chuyển đổi, sự phối hợp chặt chẽ của KBNN đã giúp đơn vị yên tâm triển khai nhiệm vụ. Hồ sơ được xử lý kịp thời, giải ngân vốn đầu tư công được đẩy nhanh, góp phần giữ tiến độ các dự án trong bối cảnh tổ chức bộ máy địa phương có nhiều thay đổi.

Tại nhiều địa phương khác như Hải Phòng, TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, hay các tỉnh miền núi phía Bắc, qua trao đổi với các cơ quan tài chính và đơn vị sử dụng ngân sách, điểm chung dễ nhận thấy là sự đánh giá cao vai trò phối hợp của hệ thống KBNN. Các khoản thu - chi ngân sách được duy trì liên tục, các đơn vị hành chính cấp xã nhanh chóng hoàn tất mở tài khoản sau sắp xếp, góp phần giúp bộ máy chính quyền địa phương hai cấp vận hành ổn định ngay từ những ngày đầu.

Rời KBNN khu vực I khi trời đã nhá nhem tối, những con số trên màn hình máy tính vẫn tiếp tục được cập nhật, đối chiếu. Dòng ngân sách - mạch máu của nền tài chính công vẫn chảy đều, lặng lẽ nhưng bền bỉ. Chị Nguyễn Thị Thanh Xuân - Trưởng phòng Kế toán Nhà nước, KBNN khu vực I chia sẻ: “Chúng tôi chỉ mong làm sao để địa phương yên tâm, người dân không bị ảnh hưởng bởi bất kỳ sự chậm trễ nào trong chi ngân sách”. Có lẽ chính từ những suy nghĩ giản dị ấy, tinh thần “làm hết việc, không làm hết giờ” đã trở thành phương châm làm việc của các cán bộ kho bạc, lặng lẽ nhưng bền bỉ, góp phần giữ cho kỷ luật tài chính - ngân sách luôn được thực thi nghiêm túc và thông suốt.