Kế hoạch thu hàng nghìn tỷ đồng từ đất

Nguồn thu từ tiền sử dụng đất là một trong những trụ cột quan trọng của ngân sách Quảng Ngãi. Tuy nhiên, việc biến quỹ đất thành nguồn lực tài chính không hề đơn giản. Thực tế nhiều năm qua cho thấy, nguồn thu này chỉ đạt vài trăm tỷ đồng mỗi năm, trong khi tỉnh luôn đặt mục tiêu ở mức hàng nghìn tỷ đồng.

Năm 2026, Quảng Ngãi dự kiến tổng thu tiền sử dụng đất toàn tỉnh khoảng 3.200 tỷ đồng. Trong tổng số đó, Trung tâm Phát triển quỹ đất Quảng Ngãi nhận trên 2.265 tỷ đồng. Đây là con số rất lớn, chiếm tỷ trọng cao trong tổng thu từ đất của toàn tỉnh.

Quảng Ngãi dự kiến tổng thu tiền sử dụng đất toàn tỉnh năm 2026 khoảng 3.200 tỷ đồng

Trao đổi với phóng viên Báo Tài chính - Đầu tư, ông Phạm Xuân Vinh - Giám đốc Trung tâm phát triển quỹ đất Quảng Ngãi cho hay, ngay sau khi nhận nhiệm vụ, Trung tâm đã chủ động phối hợp với các địa phương, các sở, ban, ngành liên quan để tiến hành rà soát quỹ đất, rà soát các dự án, khu đất có khả năng đưa ra đấu giá trong năm.

Từ đó, Trung tâm xây dựng kế hoạch chi tiết, mang tính khả thi, để tham mưu UBND tỉnh xem xét, quyết định. Quan điểm của Trung tâm là không xây dựng kế hoạch theo hướng hình thức hay chạy theo con số, mà phải bám sát thực tế triển khai, bám sát tiến độ giải phóng mặt bằng và khả năng tổ chức đấu giá.

Để hiện thực hóa mục tiêu trên, Trung tâm xác định 2 nhiệm vụ trọng tâm, tương ứng với 2 nguồn thu chính. Trong đó, nhiệm vụ thứ nhất là đấu giá các khu đất sạch để kêu gọi, lựa chọn nhà đầu tư dự kiến thu ngân sách đạt khoảng 1.200 tỷ đồng.

Đây là các khu đất mà Trung tâm đang tập trung tạo quỹ đất, hoàn thiện các thủ tục pháp lý, giải phóng mặt bằng để đủ điều kiện đưa ra đấu giá. Các khu đất này có quy mô tương đối lớn với diện tích khoảng 40 - 50 ha, trong đó, có thể kể đến khu bờ Bắc sông Trà Khúc với diện tích trên 40 ha. Ngoài ra, còn có một số khu khác diện tích trên 15 ha. Đây đều là những khu đất có tiềm năng phát triển, có khả năng tạo điểm nhấn về không gian đô thị cũng như thu hút đầu tư cho tỉnh.

Nhiệm vụ thứ hai là đấu giá các khu dân cư, dự kiến thu khoảng 1.065 tỷ đồng. Các khu dân cư này được Trung tâm tiếp nhận từ các địa phương trong những năm trước, cũng như các khu dân cư do tỉnh trực tiếp triển khai thực hiện. Đến nay, nhiều khu đã cơ bản hoàn thành hạ tầng, đủ điều kiện để đưa ra đấu giá.

Làm chắc, làm thật, không chạy theo con số

Theo ông Phạm Xuân Vinh, để thực hiện được mục tiêu, nhiệm vụ đặt ra, khó khăn nhất là triển khai đấu giá đất sạch, bởi kết quả đấu giá phụ thuộc rất lớn vào thị trường và sự quan tâm của nhà đầu tư. Nếu nhà đầu tư không quan tâm, hoặc chưa thấy đủ hấp dẫn để tham gia, thì khả năng đạt được con số 1.200 tỷ đồng là rất khó.

Các khu đất bờ Bắc sông Trà Khúc sẽ được đưa ra đấu giá trong năm 2026.

Đối với các khu dân cư, có nhiều khu kéo dài trong nhiều năm, phát sinh nhiều vướng mắc. Để đủ điều kiện đưa ra đấu giá, bắt buộc phải tháo gỡ các tồn tại, hoàn chỉnh phần hạ tầng, thực hiện nghiệm thu, quyết toán công trình. Mặc dù phần hạ tầng còn lại không nhiều, nhưng đây lại là những khâu dễ gây chậm trễ, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ đấu giá.

Không chỉ công tác đấu giá, ông Vinh cho biết, công tác giải phóng mặt bằng cũng gặp nhiều vướng mắc trong việc xác định nguồn gốc đất. Trước đây, công tác quản lý đất đai ở một số xã, phường còn lỏng lẻo, dẫn đến tình trạng người dân sử dụng đất trong thời gian dài nhưng không đủ điều kiện pháp lý theo quy định.

Bên cạnh đó, còn có vướng mắc về cơ chế giá đất. Mặc dù bảng giá đất mới đã được HĐND tỉnh ban hành theo nghị quyết, nhưng để áp dụng vào phương án bồi thường hoặc thực hiện các nghĩa vụ tài chính, thì cần phải có hệ số điều chỉnh giá đất (hệ số K). Do chưa có hướng dẫn cụ thể, nên tỉnh chưa thể ban hành hệ số này. Vì vậy, nhiều phương án bồi thường, giải phóng mặt bằng hiện nay vẫn chưa thể hoàn thiện.

Có thể kế hoạch này thấp hơn chỉ tiêu chung của tỉnh, nhưng đổi lại là tính khả thi cao hơn, tránh tình trạng đưa ra con số lớn, nhưng không có cơ sở để thực hiện.

Ông Vinh chia sẻ thêm, điều quan trọng nhất là sự chỉ đạo quyết liệt của tỉnh, cùng với sự phối hợp chặt chẽ, cởi mở và trách nhiệm của các sở, ban, ngành và địa phương. Nếu các đơn vị cùng đồng hành, hỗ trợ lẫn nhau, không đùn đẩy trách nhiệm, thì khả năng hoàn thành khoảng 90% kế hoạch là hoàn toàn có thể./.