Theo Bộ Giao thông vận tải (GTVT), tại dự án cao tốc Bắc – Nam phía Đông giai đoạn 2021 - 2025, đến nay các địa phương hoàn thành công tác trích đo tại thực địa, công tác kiểm đếm thực địa, kiểm kê tài sản trên đất cũng đã đạt trên 80%. Thời điểm hiện tại, dự án cao tốc Bắc - Nam đã được Bộ GTVT giao khoảng 8.592 tỷ đồng chủ yếu phục vụ công tác giải phóng mặt bằng (GPMB, bao gồm cả 257 tỷ đồng chuẩn bị đầu tư đã giao từ đầu năm). Theo phương án được duyệt, sẽ được GPMB dự án cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2021 - 2025 quy mô 6 làn xe. Riêng GPMB đoạn Cần Thơ - Cà Mau quy mô 4 làn xe theo quy hoạch. Tổng diện tích đất chiếm dụng của dự án khoảng hơn 5.400 ha.
 |
| Chi trả tiền đền bù giải phóng mặt bằng cao tốc Bắc - Nam giai đoạn 2 ở đoạn Vũng Áng - Bùng (Quảng Bình). Ảnh: Văn Phạm |
Đến thời điểm hiện tại, công tác khảo sát địa hình, địa chất, thủy văn đã cơ bản hoàn thành. Công tác lập hồ sơ thiết kế, dự toán, thẩm tra, thẩm định đang được tiến hành song song đáp ứng tiến độ yêu cầu. Riêng vật liệu cát đắp phục vụ dự án khu vực đồng bằng sông Cửu Long, theo kết quả điều tra của tư vấn, nguồn cát trong khu vực bảo đảm chất lượng chủ yếu tập trung ở các tỉnh An Giang, Đồng Tháp với trữ lượng và công suất khai thác hạn chế chưa đáp ứng nhu cầu của dự án.
Chính phủ đã giao Bộ Tài nguyên và Môi trường chủ trì nghiên cứu sử dụng cát biển cho công trình giao thông. Đồng thời, bộ này phối hợp với Bộ GTVT, các địa phương trong khu vực rà soát, đánh giá tổng thể nguồn cung khu vực; nâng công suất khai thác các mỏ hiện tại; mở mới các mỏ, nghiên cứu khai thác cát tại các cồn cát... để ưu tiên cung cấp cho dự án.
Theo quyết định được phê duyệt, 12 dự án thành phần cao tốc Bắc - Nam sẽ được đầu tư, với tổng chiều dài 723,7 km tuyến chính. Dự án gồm các đoạn: Hà Tĩnh - Quảng Trị (260,9 km), Quảng Ngãi - Nha Trang (352,06 km) và Cần Thơ - Cà Mau (110,9 km). Sơ bộ tổng mức đầu tư khoảng hơn 146.985 tỷ đồng.
Cũng theo Bộ GTVT, dự án cao tốc Bắc - Nam giai đoạn 2 sẽ được khởi công trước ngày 31/12/2022, theo Nghị quyết của Chính phủ. Như vậy, thời gian từ nay chỉ còn chưa đầy 2 tháng. Chính vì vậy, lãnh đạo Bộ GTVT yêu cầu trong tháng 10/2022, công tác thiết kế kỹ thuật dự án phải hoàn thành. Trong tháng 11/2022, hoàn thành dự toán toàn bộ dự án; đồng thời, mời đơn vị kiểm toán vào kiểm tra, thẩm định trước khi tiến hành chỉ định thầu. Dự kiến, khoảng đầu tháng 12/2022, công tác lựa chọn nhà thầu sẽ được thực hiện, đảm bảo khởi công dự án trong tháng 12/2022.
Để phục vụ công tác lựa chọn nhà thầu, từ đầu tháng 9/2022, phương án tổ chức lựa chọn nhà thầu xây lắp dự án đã được Bộ GTVT báo cáo Chính phủ. Theo đó, 12 dự án thành phần với chiều dài 729km được đề xuất chia thành 30 gói thầu (phạm vi khoảng 20 - 40km/gói thầu). Giá trị dự kiến khoảng 3.000 - 5.000 tỷ đồng/gói thầu. Số lượng nhà thầu liên danh khoảng 3 nhà thầu/gói thầu. Một nhà thầu có thể được chỉ định thầu nhiều hơn 1 gói thầu.
Cuối tháng 9/2022, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Văn Thành yêu cầu Bộ GTVT có báo cáo. Theo đó, Bộ GTVT cần tổ chức lựa chọn nhà thầu xây lắp theo đúng thẩm quyền quy định tại các nghị quyết của Chính phủ và của Quốc hội về chủ trương đầu tư Dự án cao tốc Bắc - Nam giai đoạn 2021 - 2025, cũng như quy định pháp luật về đấu thầu; thực hiện đúng ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, không chia nhỏ gói thầu (vì quá nhiều gói thầu sẽ mất rất nhiều thời gian, khó liên thông kết nối, gây chậm trễ, tăng kinh phí, tăng tổng mức đầu tư…); phải lựa chọn được nhà thầu xây lắp có năng lực, kinh nghiệm, uy tín bảo đảm công khai, minh bạch...
Theo Cục Quản lý đầu tư xây dựng - Bộ GTVT, việc xây dựng quy mô gói thầu, lựa chọn nhà thầu được thực hiện theo quy định của pháp luật, đảm bảo lựa chọn nhà thầu có năng lực, kinh nghiệm, không chia nhỏ gói thầu, theo đúng chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Bên cạnh đó, dự án cao tốc Bắc - Nam giai đoạn 2 sẽ gồm công trình đường bộ cấp I, công trình hầm đường bộ và cầu đường bộ từ cấp III trở lên. Theo quy định của pháp luật về xây dựng và đấu thầu, nhà thầu tham gia thực hiện gói thầu phải đáp ứng điều kiện: có chứng chỉ năng lực hạng I đối với công trình đường bộ, chứng chỉ năng lực phù hợp cấp công trình cầu, hầm của gói thầu đang xét; có kinh nghiệm thực hiện hợp đồng tương tự về mặt kỹ thuật với tư cách là nhà thầu (có cùng loại và cấp công trình) và có giá trị hợp đồng tương tự tối thiểu 50% giá gói thầu đang xét.
Về nguồn lực tài chính, nhà thầu tham gia phải đáp ứng doanh thu bình quân từ hoạt động xây dựng 3 năm gần nhất tương đương với giá gói thầu đang xét. Ngoài ra, nhà thầu phải huy động nhân sự, máy móc, thiết bị phù hợp với quy mô gói thầu. Trường hợp nhà thầu tham gia nhiều gói thầu phải đảm bảo không có sự trùng lặp nhân sự, máy móc, thiết bị giữa các gói thầu, đáp ứng nguồn lực tài chính cho từng gói thầu. Đối với liên danh tham gia gói thầu, từng thành viên phải đáp ứng điều kiện năng lực, kinh nghiệm tương ứng nội dung, phạm vi công việc đảm nhận theo thỏa thuận liên danh theo các tiêu chí trên.
