Với chủ đề “Hội tụ bản sắc văn hóa làng nghề - Kết nối tinh hoa toàn cầu”, Festival Bảo tồn và Phát triển làng nghề toàn cầu lần thứ nhất, năm 2026 đã khai mạc vào tối ngày 13/11, tại Hoàng thành Thăng Long, Hà Nội.

Sự kiện có sự tham dự của Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Bùi Duy Cường cùng đại diện các cơ quan, tổ chức quốc tế. Khoảng 200 nghệ nhân, nhà thiết kế đến từ 60 quốc gia, vùng lãnh thổ và đông đảo khách trong nước, quốc tế tham dự.

Phát biểu tại lễ khai mạc, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Bùi Duy Cường nhấn mạnh, làng nghề truyền thống không chỉ tạo việc làm, phát triển kinh tế mà còn lưu giữ những giá trị văn hóa đặc sắc của Thăng Long - Hà Nội.

Hiện thành phố có khoảng 1.350 làng nghề và làng có nghề theo thông tin giới thiệu tại Festival. Trong đó, 337 làng nghề, làng nghề truyền thống và 47 nghề truyền thống quốc gia. Đáng chú ý, 4 làng nghề của Hà Nội đã được vinh danh trong Mạng lưới các Thành phố Thủ công Sáng tạo toàn cầu của Hội đồng Thủ công thế giới, gồm gốm sứ Bát Tràng, dệt lụa Vạn Phúc, điêu khắc Sơn Đồng và khảm trai Chuyên Mỹ.

Các đại biểu thực hiện nghi thức khai mạc Festival Bảo tồn và Phát triển làng nghề toàn cầu lần thứ nhất, năm 2026. Ảnh: Huy Kiên

Theo lãnh đạo TP. Hà Nội, bảo tồn làng nghề không chỉ là gìn giữ sản phẩm, mà còn phải bảo tồn tri thức, kỹ năng nghề, không gian văn hóa và tạo điều kiện để các thế hệ tiếp nối. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế, biến động thị trường và thay đổi công nghệ, các làng nghề cần đổi mới mẫu mã, nâng cao chất lượng, bảo vệ môi trường và mở rộng thị trường, nhưng vẫn giữ được bản sắc riêng.

Bởi vậy, Festival được tổ chức không chỉ nhằm quảng bá giá trị văn hóa, nghệ thuật của làng nghề Việt Nam, mà còn thúc đẩy xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường tiêu thụ, kêu gọi đầu tư phát triển chuỗi liên kết giá trị và nâng cao sức cạnh tranh cho sản phẩm thủ công mỹ nghệ.

Các hoạt động trưng bày, trình diễn, trải nghiệm, thiết kế sáng tạo, chuyển đổi số và sản xuất xanh tạo điều kiện để nghệ nhân, doanh nghiệp và đối tác gặp gỡ, trao đổi kinh nghiệm, tìm kiếm cơ hội hợp tác. Thành phố kỳ vọng những kết nối tại Festival sẽ góp phần nâng cao giá trị sản phẩm thủ công, mở rộng thị trường xuất khẩu và gắn kết làng nghề với du lịch văn hóa, chuỗi giá trị toàn cầu.

Một điểm đáng chú ý tại Festival là đề xuất tăng cường hợp tác giữa Hội đồng Thủ công thế giới (WCC) và Hà Nội nhằm nâng tầm giá trị các làng nghề truyền thống trên trường quốc tế.

Ông Sundeep Kumar, Phó Chủ tịch WCC khu vực châu Á, đồng Chủ tịch Tiểu ban Thành phố Thủ công thế giới khẳng định, Hà Nội là đối tác quan trọng của tổ chức này. Ông cho rằng, với khoảng 1.350 làng nghề, Thủ đô còn nhiều tiềm năng để có thêm các cộng đồng nghề thủ công được công nhận và quảng bá quốc tế.

Đáng chú ý, WCC đề xuất xây dựng Biên bản ghi nhớ hợp tác với Hà Nội, trong đó có nội dung thành lập Trung tâm Thủ công thế giới tại Thủ đô. Trung tâm dự kiến trở thành đầu mối kết nối nghệ nhân, nhà thiết kế, nhà nghiên cứu, nhà giáo dục và doanh nghiệp; tổ chức các hoạt động trình diễn, thiết kế sáng tạo, triển lãm, đổi mới sáng tạo và kết nối thương mại.

Bên cạnh đó, WCC đề xuất thúc đẩy giáo dục và truyền nghề thông qua Học viện Thủ công thế giới, tăng cường hợp tác với các trường đại học, trường thiết kế và cơ sở giáo dục nghề nghiệp. Nghệ nhân sẽ được tạo điều kiện tham gia giảng dạy, hướng dẫn sinh viên thực hành tại các xưởng nghề, đồng thời đưa tri thức thủ công truyền thống vào chương trình đào tạo thiết kế đương đại.

Theo ông Sundeep Kumar, việc được công nhận danh hiệu làng nghề thủ công thế giới cần đi đôi với những hành động thiết thực, để danh hiệu trở thành công cụ thúc đẩy phát triển chứ không chỉ dừng ở hoạt động tôn vinh.

Các đại biểu tham quan các sản phẩm làng nghề trưng bày. Ảnh: Huy Kiên

Festival diễn ra từ ngày 13 - 16/11/2026 tại Khu di tích Hoàng thành Thăng Long, cùng một số địa điểm như Trung tâm Tinh hoa Làng nghề Việt (Bát Tràng). Các hoạt động bên lề kéo dài từ ngày 12 - 17/11.

Với quy mô không gian trưng bày khoảng 10.000 m2, sự kiện bố trí nhiều phân khu gồm không gian trưng bày, tạo tác sản phẩm làng nghề trong nước và quốc tế; thiết kế sáng tạo; chuyển đổi số; Net-Zero gắn với phát triển xanh, bền vững; triển lãm hoa, cây cảnh, văn hóa ẩm thực và thương mại.

Trong khuôn khổ chương trình, ngày 15/11 diễn ra Hội thi sản phẩm thủ công châu Á - Thái Bình Dương và các hoạt động kết nối thiết kế sáng tạo. Tối cùng ngày có chương trình giao lưu văn hóa, trình diễn thời trang thủ công. Các tour tham quan, trải nghiệm cũng được tổ chức tại những làng nghề tiêu biểu của Hà Nội như Vạn Phúc, Chuyên Mỹ và hoạt động kết nối vùng Thủ đô tại tỉnh Ninh Bình./.