Ngành bảo hiểm còn nhiều dư địa

Theo đánh giá của các chuyên gia phân tích từ Chứng khoán Vietcap, triển vọng ngành bảo hiểm Việt Nam trong năm 2026 được nhìn nhận theo hướng phục hồi thận trọng nhưng bền vững hơn, sau giai đoạn điều chỉnh mạnh về niềm tin và kênh phân phối.

Một trong những đặc điểm đáng chú ý của thị trường là tỷ lệ thâm nhập bảo hiểm vẫn đang ở mức thấp so với khu vực, phản ánh dư địa tăng trưởng dài hạn còn khá lớn. Tính đến năm 2024, tỷ lệ thâm nhập bảo hiểm tại Việt Nam đạt khoảng 1,20% đối với bảo hiểm nhân thọ và 0,80% đối với bảo hiểm phi nhân thọ, thấp hơn đáng kể so với các thị trường như Thái Lan và Malaysia.

Nguồn: Vietcap.

Trong giai đoạn 2017 - 2022, toàn ngành bảo hiểm ghi nhận tốc độ tăng trưởng kép khoảng 23%, chủ yếu được thúc đẩy bởi mảng bảo hiểm nhân thọ. Tuy nhiên, đà tăng trưởng này đã bị gián đoạn trong năm 2023 khi thị trường đối mặt với cuộc khủng hoảng liên quan đến kênh phân phối bancassurance. Những sai phạm trong hoạt động bán hàng đã tác động tiêu cực đến niềm tin khách hàng, kéo theo sự sụt giảm doanh thu phí bảo hiểm, đặc biệt ở mảng nhân thọ.

“Giai đoạn điều chỉnh này mang tính tất yếu, góp phần tái định hình lại thị trường theo hướng minh bạch và bền vững hơn, với trọng tâm là nâng cao chất lượng tư vấn và kỷ luật bán hàng” – các chuyên gia nhấn mạnh.

Diễn biến thị trường cho thấy, tăng trưởng phí bảo hiểm đã tạo đáy trong năm 2024 và bắt đầu phục hồi từ năm 2025. Trong bối cảnh kinh tế vĩ mô thuận lợi hơn, hành lang pháp lý tiếp tục được hoàn thiện và các yếu tố nhân khẩu học duy trì tích cực, các chuyên gia kỳ vọng, ngành bảo hiểm sẽ lấy lại đà tăng trưởng ổn định trong trung và dài hạn. Sự gia tăng của tầng lớp trung lưu, cùng với xu hướng già hóa dân số, được xem là những động lực nền tảng thúc đẩy nhu cầu bảo hiểm, đặc biệt đối với các sản phẩm bảo vệ và tích lũy dài hạn.

Đối với mảng bảo hiểm nhân thọ, theo số liệu 6 tháng đầu năm 2025, dấu hiệu phục hồi tương đối rõ nét, khi tăng trưởng phí bảo hiểm khai thác mới đạt 8,6% và tổng phí bảo hiểm gốc tăng 2,4% so với cùng kỳ. Kết quả này phản ánh sự cải thiện dần của niềm tin thị trường, trong bối cảnh tỷ lệ thâm nhập bảo hiểm nhân thọ tại Việt Nam vẫn chỉ ở mức khoảng 1,2%, thấp hơn nhiều so với mức 3,5% tại Thái Lan và 3,8% tại Malaysia. Theo các chuyên gia, dư địa tăng trưởng của mảng nhân thọ vẫn còn đáng kể khi các doanh nghiệp chuyển hướng sang chiến lược phát triển thận trọng và dài hạn hơn.

Sau giai đoạn chịu tác động tiêu cực từ các sai phạm trong kênh bancassurance, một số doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ đã tận dụng lợi thế về mạng lưới đại lý và hệ thống phân phối truyền thống để từng bước củng cố lại vị thế trên thị trường. Việc tập trung nâng cao chất lượng tư vấn, tuân thủ chặt chẽ các quy định bán hàng và cải thiện trải nghiệm khách hàng được xem là yếu tố then chốt giúp ngành khôi phục niềm tin trong trung hạn.

Về cơ cấu sản phẩm, các sản phẩm bảo hiểm liên kết đầu tư, đặc biệt là bảo hiểm liên kết chung, tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn trong tổng doanh thu phí. Xu hướng này phản ánh nhu cầu ngày càng tăng đối với các giải pháp bảo hiểm linh hoạt, kết hợp giữa bảo vệ và tích lũy tài sản, nhất là trong nhóm khách hàng trẻ và có thu nhập khá. Giới phân tích nhận định, xu hướng này sẽ tiếp tục trong những năm tới, song hành với sự mở rộng của tầng lớp trung lưu và nhu cầu quản lý tài chính dài hạn.

Phi nhân thọ lấy lại đà tăng trưởng

Ở mảng bảo hiểm phi nhân thọ, đà phục hồi cũng được ghi nhận tương đối rõ ràng. Doanh thu phí bảo hiểm trong 9 tháng đầu năm 2025 tăng khoảng 10% so với cùng kỳ, trong bối cảnh tăng trưởng GDP quý III/2025 đạt mức cao nhất trong vòng một thập kỷ. Mục tiêu tăng trưởng GDP 8 - 10% cho giai đoạn 2025 - 2026, cùng với tỷ lệ thâm nhập bảo hiểm còn thấp, được xem là những yếu tố nền tảng hỗ trợ triển vọng tăng trưởng của mảng phi nhân thọ.

Nguồn: Vietcap, Bộ Tài chính, IAV.

Bên cạnh đó, việc siết chặt các quy định đối với bảo hiểm bắt buộc, cùng với nhận thức ngày càng cao của người dân và doanh nghiệp về quản trị rủi ro sau đại dịch và các sự kiện thiên tai, đang góp phần thúc đẩy nhu cầu bảo hiểm. Trong nhóm các doanh nghiệp dẫn đầu thị trường, xu hướng chung là ưu tiên cải thiện biên lợi nhuận bảo hiểm gốc thay vì chạy theo tăng trưởng nóng, dẫn tới sự phân hóa về thị phần giữa các doanh nghiệp.

Tính đến 9 tháng đầu năm 2025, tỷ lệ kết hợp của toàn ngành bảo hiểm phi nhân thọ đã cải thiện so với năm 2024, một phần nhờ điều kiện thiên tai trong phần lớn thời gian không quá khắc nghiệt. Tuy nhiên, các chuyên gia cũng lưu ý rằng, áp lực có thể gia tăng trong quý IV khi các cơn bão lớn và hậu quả sau bão có thể làm tăng chi phí bồi thường, đặc biệt ở nghiệp vụ xe cơ giới. Dù vậy, xu hướng dài hạn của tỷ lệ kết hợp vẫn được đánh giá là đi xuống, phản ánh sự chuyển dịch chiến lược của các doanh nghiệp theo hướng chú trọng chất lượng lợi nhuận và kỷ luật khai thác.

Tính đến tháng 10/2025, thiệt hại ước tính do thiên tai tại Việt Nam đã tiệm cận mức của cả năm 2024, chưa bao gồm tác động của các đợt lũ lụt nghiêm trọng và các cơn bão lớn trong tháng 11. Dù năm 2025 có thể ghi nhận mức chi trả bồi thường thiên tai cao, các chuyên gia cho rằng, áp lực này vẫn nằm trong tầm kiểm soát, khi tỷ lệ bồi thường toàn ngành dự kiến duy trì ổn định nhờ tăng trưởng doanh thu phí, tỷ lệ thâm nhập bảo hiểm còn thấp và các chiến lược tái bảo hiểm chủ động. Đồng thời, các sự kiện thiên tai cũng góp phần nâng cao nhận thức xã hội về vai trò của bảo hiểm, qua đó hỗ trợ triển vọng tăng trưởng dài hạn của ngành.