Bộ Tài chính mới ban hành Thông tư số 09/2026/TT-BTC quy định việc tạo lập và sử dụng sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế bản điện tử (áp dụng từ ngày 3/2/2026), tạo cơ sở pháp lý cho việc thay thế dần sổ, thẻ giấy. Qua đó, góp phần đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực bảo hiểm và thuận tiện hơn cho người dân, doanh nghiệp.

Tiếp tục xử lý quyền lợi từ sổ bảo hiểm xã hội bản giấy chưa cập nhật dữ liệu quốc gia. Ảnh minh họa

Theo Thông tư số 09/2026/TT-BTC, việc tạo lập và sử dụng sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế bản điện tử được áp dụng đối với người tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp; người sử dụng lao động; các cơ quan, tổ chức thuộc hệ thống Bảo hiểm xã hội Việt Nam và các tổ chức, cá nhân có liên quan. Các đối tượng do Bộ Quốc phòng, Bộ Công an quản lý không thuộc phạm vi điều chỉnh.

Về sổ bảo hiểm xã hội bản điện tử, Thông tư quy định, đây là sổ do cơ quan bảo hiểm xã hội tạo lập từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm theo mã số bảo hiểm xã hội duy nhất của người tham gia.

Sổ được lưu trữ, cập nhật thường xuyên tại kho quản lý dữ liệu điện tử của người tham gia, đồng thời tích hợp với tài khoản định danh điện tử mức độ 2 và tài khoản bảo hiểm xã hội số (VssID). Nội dung thông tin trên sổ bảo hiểm xã hội bản điện tử đầy đủ như sổ bảo hiểm xã hội bản giấy, bảo đảm giá trị pháp lý trong việc giải quyết các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp.

Với thẻ bảo hiểm y tế bản điện tử, thẻ được cơ quan bảo hiểm xã hội lập từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm, gắn với mã số bảo hiểm y tế duy nhất của người tham gia. Thẻ được lưu trữ trên ứng dụng VssID, liên kết với tài khoản định danh điện tử mức độ 2, chứa đầy đủ thông tin theo quy định của pháp luật về bảo hiểm y tế, phục vụ trực tiếp cho việc khám bệnh, chữa bệnh và thanh toán chi phí bảo hiểm y tế.

Thông tư số 09/2026/TT-BTC cũng quy định, nngười tham gia và đơn vị sử dụng lao động có trách nhiệm kê khai, nộp hồ sơ đăng ký tham gia, điều chỉnh thông tin và thực hiện đầy đủ, kịp thời nghĩa vụ đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp thông qua giao dịch điện tử.

Cơ quan bảo hiểm xã hội có trách nhiệm tiếp nhận, cập nhật, xử lý hồ sơ; ghi nhận, xác thực sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế bản điện tử trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm và trả kết quả vào kho dữ liệu điện tử hoặc hòm thư điện tử của người tham gia, đơn vị.

Về sử dụng, Thông tư số 09/2026/TT-BTC nêu rõ: khi người tham gia nộp sổ bảo hiểm xã hội bản điện tử, cơ quan giải quyết chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp không được yêu cầu xuất trình sổ bảo hiểm xã hội bản giấy. Cơ sở khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế không được yêu cầu người tham gia cung cấp thẻ bảo hiểm y tế bản giấy khi đã sử dụng thẻ bảo hiểm y tế bản điện tử và có trách nhiệm tra cứu giá trị sử dụng thẻ trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm.

Thông tư số 09/2026/TT-BTC cũng quy định điều khoản chuyển tiếp nhằm bảo đảm quyền lợi của người tham gia. Theo đó, các sổ bảo hiểm xã hội bản giấy chưa được giải quyết chế độ và chưa cập nhật vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm tiếp tục được cơ quan bảo hiểm xã hội cập nhật làm căn cứ giải quyết chế độ. Thẻ bảo hiểm y tế đang hiển thị trên ứng dụng VssID được cấp trước ngày Thông tư số 09/2026/TT-BTC có hiệu lực tiếp tục có giá trị pháp lý như thẻ giấy và được quản lý, sử dụng theo quy định mới./.