Một trong những nguyên tắc trọng tâm trong dự toán NSNN năm 2027 là phải triệt để tiết kiệm, cắt giảm các nội dung, nhiệm vụ chi không cần thiết. Ngân sách sẽ giảm dần mức hỗ trợ trực tiếp cho các đơn vị sự nghiệp công lập đã có nguồn thu khá; đẩy mạnh đặt hàng, đấu thầu cung cấp dịch vụ sự nghiệp công.

Định hướng lớn trong năm tới là tiếp tục cơ cấu lại chi NSNN để giảm tỷ trọng chi thường xuyên, tăng tỷ trọng chi đầu tư phát triển; bảo đảm vai trò chủ đạo của ngân sách trung ương và chủ động của ngân sách địa phương. Ngân sách sẽ ưu tiên nguồn lực thực hiện các mục tiêu đột phá, nhiệm vụ chính trị quan trọng của đất nước, các chương trình mục tiêu quốc gia, các chính sách an sinh xã hội và dành nguồn để thực hiện điều chỉnh tiền lương khu vực công.

Đối với việc lập kế hoạch đầu tư công năm 2027, Bộ Tài chính yêu cầu phải phù hợp khả năng cân đối của NSNN, bảo đảm cân đối vĩ mô, ưu tiên an toàn nợ công. Các cơ quan phải đăng ký nhu cầu vốn phù hợp với khả năng thực hiện, giải ngân, triệt để tiết kiệm, chống lãng phí, tránh đầu tư phân tán, dàn trải.

Đồng thời, phải đảm bảo phát huy vai trò của vốn đầu tư công trong việc thu hút, định hướng và khơi thông tối đa nguồn lực từ các thành phần kinh tế khác; lấy vốn đầu tư công làm vốn mồi để tạo đột phá trong huy động nguồn vốn khu vực tư nhân trong và ngoài nước theo phương thức đối tác công - tư..., từ đó tạo hiệu ứng lan tỏa và nâng cao tính bền vững của các dự án.

Việc đầu tư có trọng tâm, trọng điểm, đồng bộ, đẩy nhanh tiến độ hoàn thành đưa các công trình vào khai thác sử dụng. Đặc biệt, yêu cầu đặt ra là giảm số lượng dự án sử dụng vốn ngân sách trung ương tối thiểu 30% so với giai đoạn 2021 – 2025. Đồng thời, mức vốn NSNN theo từng nguồn vốn dự kiến bố trí cho dự án không vượt quá số vốn trong tổng mức đầu tư của dự án đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt trừ đi lũy kế vốn đã giải ngân.

Văn bản cũng quy định rõ việc dự kiến danh mục và mức vốn bố trí cho từng chương trình, dự án phải tuân thủ nghiêm ngặt 8 thứ tự ưu tiên.

Một là, bố trí đủ vốn theo tiến độ cho các dự án đầu tư công đặc biệt, đầu tư công khẩn cấp, Chương trình mục tiêu quốc gia, các dự án quan trọng quốc gia.

Hai là, bố trí đủ vốn để hoàn trả vốn ứng trước, dự án đã hoàn thành và bàn giao đưa vào sử dụng nhưng chưa bố trí đủ vốn, đảm bảo đúng quy định của pháp luật.

Ba, bố trí vốn cho các Chương trình, dự án sử dụng vốn ODA, vốn vay ưu đãi nước ngoài, bao gồm cả vốn đối ứng, vốn ngân sách nhà nước tham gia thực hiện dự án theo phương thức đối tác công tư.

Bốn, bố trí vốn theo tiến độ được phê duyệt cho các nhiệm vụ, dự án chuyển tiếp sang giai đoạn 2026 - 2030.

Năm, bố trí vốn cho nhiệm vụ quy hoạch, nhiệm vụ chuẩn bị đầu tư.

Sáu, bố trí vốn để thanh toán toàn bộ nợ đọng xây dựng cơ bản theo quy định của pháp luật về đầu tư công (nếu còn).

Bảy, bố trí vốn cho cấp bù lãi suất tín dụng ưu đãi, phí quản lý; cấp vốn điều lệ cho các ngân hàng chính sách, quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách...

Ngân sách sẽ ưu tiên nguồn lực thực hiện các mục tiêu đột phá, nhiệm vụ chính trị quan trọng của đất nước.

Cuối cùng mới bố trí vốn cho các dự án khởi công mới, trong đó ưu tiên bố trí vốn cho các chương trình, dự án theo Chương trình hành động của Ban Chấp hành Trung ương... các dự án trọng điểm, có sức lan tỏa cao, tạo đột phá mạnh mẽ.

Đối với nguồn vốn địa phương, UBND cấp tỉnh phải bảo đảm bố trí vốn tập trung. Trong đó ưu tiên thanh toán đủ số nợ đọng xây dựng cơ bản (nếu có), thu hồi toàn bộ số vốn ứng trước; bố trí đủ vốn cho các dự án đã hoàn thành bàn giao đưa vào sử dụng trước năm 2027, bố trí đủ vốn ngân sách địa phương để thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia. Chỉ sau khi bố trí đủ vốn cho các nhiệm vụ nêu trên, số vốn còn lại bố trí cho các dự án khởi công mới đủ thủ tục đầu tư.

Ngoài ra, với nguồn thu từ xổ số kiến thiết, địa phương được yêu cầu ưu tiên đầu tư cho lĩnh vực giáo dục, đào tạo, y tế công lập và xây dựng nông thôn mới; phần còn lại mới dành cho các dự án ứng phó biến đổi khí hậu và dự án quan trọng khác. Nguồn thu từ tiền vé casino cũng phải được sử dụng toàn bộ cho đầu tư phát triển, ưu tiên cho giáo dục và y tế./.