Duy trì chính sách tài khóa khôn khéo để đạt đa mục tiêu

Minh Anh
(TBTCO) - Trong điều hành chính sách tài khóa, Chính phủ và Bộ Tài chính đã thể hiện bản lĩnh kiên cường, không nóng vội, với năng lực điều hành "dĩ bất biến, ứng vạn biến", linh hoạt, nhạy bén, quyết đoán trong chính sách và quyết liệt hành động, năm 2022, ngành Tài chính đã đạt được nhiều thành tựu đáng ghi nhận. Năm 2023, ngành Tài chính tiếp tục duy trì chính sách tài khóa mà theo nhận định của các chuyên gia, đó là “chính sách tài khóa khôn khéo” để đạt đa mục tiêu.
aa

Chính sách tài khóa, “bộ đệm” cho tăng trưởng

Những con số về tăng trưởng, lạm phát khi đầu năm vẫn còn là ẩn số thì công bố cuối năm 2022 của Tổng cục Thống kê đã minh chứng cho nỗ lực năm qua của các cấp, các ngành, cộng đồng doanh nghiệp và người dân. Theo đó, GDP năm 2022 tăng cao nhất 12 năm, kinh tế phục hồi sau Covid-19 giúp GDP năm 2022 ước tính tăng 8,02%, mức cao nhất giai đoạn 2011-2022.

Kết quả đó cho thấy, 2022 là năm phục hồi bùng nổ, giúp Việt Nam có nhiều khả năng tiếp tục là một trong những nước tăng trưởng vượt trội ở châu Á. Trước đó, nhiều tổ chức quốc tế dự báo tăng trưởng của Việt Nam chỉ xoay quanh mốc 7%, đã cao hơn so với mức dự báo trước đó, dù trong bối cảnh khá u ám của tình hình tăng trưởng các nước. Đây là mức tăng trưởng nhanh nhất trong số các nền kinh tế lớn của châu Á. Tổ chức xếp hạng tín nhiệm Moody’s Investors Service đã nâng xếp hạng tín nhiệm quốc gia dài hạn của Việt Nam từ mức Ba3 lên mức Ba2 với triển vọng ổn định.

Tại hội nghị triển khai nhiệm vụ năm 2023 của ngành Tài chính, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính khẳng định, “những thành tựu của đất nước có đóng góp quan trọng của ngành Tài chính”. Chính sách tài khóa là trụ cột cho tăng trưởng. Gói hỗ trợ tài khóa trong Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội được triển khai quyết liệt, linh hoạt và hiệu quả.

Chính sách tài khóa đã giúp hoạt động sản xuất - kinh doanh phục hồi tích cực.
Chính sách tài khóa đã giúp hoạt động sản xuất - kinh doanh phục hồi tích cực. Ảnh: TL

Theo các chuyên gia kinh tế, “sức mạnh” trong việc thực hiện chính sách tài khóa năm 2022 đến từ việc Chính phủ và Bộ Tài chính đã duy trì một chính sách tài khóa khôn khéo, chấp nhận hụt thu ngân sách khi thực hiện miễn, giảm, giãn nhiều khoản thuế, phí, lệ phí, nhưng cái được lớn hơn là doanh nghiệp phục hồi, đóng góp cho tăng trưởng kinh tế và quay trở lại đóng góp cho nguồn thu ngân sách.

Rất nhiều chính sách thuế giãn, giảm được triển khai, nhất là việc giảm thuế giá trị gia tăng, thuế nhập khẩu, thuế bảo vệ môi trường với xăng dầu… có tác dụng tốt với việc kiềm chế lạm phát của Việt Nam vẫn ở dưới mức 4%, trong khi nhiều nền kinh tế trên thế giới đang đối mặt với lạm phát cao.

Cho đi và nhận lại

Đối với ngành Tài chính, năm 2022 sự “cho đi và nhận lại” rõ ràng hơn bao giờ hết. Gói hỗ trợ tài khóa lớn chưa từng có trong lịch sử, lên tới hơn 233 nghìn tỷ đồng, nhưng đổi lại thu ngân sách nhà nước (NSNN) đã vượt dự toán ở mức cao sau nhiều năm. Thu NSNN tính đến ngày 25/12/2022 đã vượt hơn 26% so với dự toán, tăng hơn 170 nghìn tỷ đồng so với số báo cáo Quốc hội tại kỳ họp tháng 10, tháng 11/2022.

Khi được hỏi, kết quả nào ấn tượng nhất đối với cá nhân, Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc cho biết, kết quả nổi bật nhất trong năm qua của ngành Tài chính đó là các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp, người dân về thuế, phí, lệ phí. Gói hỗ trợ tài khóa được khẩn trương xây dựng, ban hành và triển khai thực hiện được đánh giá là kịp thời, có tác động tích cực và được cộng đồng doanh nghiệp, người dân hưởng ứng, đánh giá cao.

Luôn đồng hành cùng doanh nghiệp, người dân

“Bộ Tài chính luôn xác định đồng hành cùng doanh nghiệp, người dân thông qua các giải pháp hỗ trợ để cộng đồng doanh nghiệp an tâm vượt qua khó khăn, sớm khôi phục và phát triển hoạt động sản xuất - kinh doanh, qua đó đóng góp trở lại cho nền kinh tế, cho ngân sách nhà nước, cũng là thực hiện nuôi dưỡng nguồn thu ổn định, lâu dài” - Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc khẳng định.

Theo chuyên gia kinh tế, TS. Cấn Văn Lực, vai trò các chính sách tài khóa đã thể hiện rõ trên nhiều phương diện. Nhờ các chính sách kiểm soát dịch bệnh linh hoạt, chính sách tài khóa với giảm, giãn hoãn thuế, tiền thuê đất, ổn định chi phí đầu vào cho doanh nghiệp đã giúp hoạt động sản xuất - kinh doanh phục hồi tích cực. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra hiện nay đối với chính sách tài khóa là phải giải bài toán tổng thể, bởi chính sách điều hành hôm nay không chỉ ngắn hạn mà cần căn cơ, dài hạn, bài bản, vừa góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, vừa đảm bảo an toàn hệ thống, hỗ trợ tăng trưởng.

Đưa ra một số gợi ý chính sách tài khóa năm 2023 và trong trung hạn 2023-2025, các chuyên gia cho rằng, năm 2023-2025 cần tiếp tục thực hiện nguyên tắc điều hành chính sách tài khóa chủ động, linh hoạt trong ứng biến về ngắn hạn nhưng tuân thủ các nguyên tắc cân đối ngân sách và kỷ luật tài chính về dài hạn.

Về gói hỗ trợ hiện nay, do yêu cầu về giải ngân đầu tư công sẽ đòi hỏi thời gian nên cũng không thể kỳ vọng tỷ lệ giải ngân cao cho năm 2022. Điều này sẽ gây áp lực lớn cho việc lập kế hoạch và giải ngân cho năm 2023. Vì vậy, vai trò theo dõi và giám sát của cơ quan dân cử các cấp với việc giải ngân gói hỗ trợ trong chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội là rất cần thiết.

Kiên định chính sách tài khóa chủ động, linh hoạt

Bước vào năm 2023 trong bối cảnh tình hình thế giới tiếp tục biến động phức tạp, khó khăn hơn; ở trong nước, từ đầu quý IV/2022 đến nay, xuất hiện ngày càng nhiều thách thức lớn đối với nền kinh tế, tiềm ẩn các tác động khó lường tới việc thực hiện các nhiệm vụ tài chính – ngân sách nhà nước (NSNN) năm 2022 và năm 2023.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc cho biết, trong bối cảnh đó, chính sách tài khóa với chức năng là công cụ quan trọng để điều tiết vĩ mô nền kinh tế, toàn ngành Tài chính xác định nhiệm vụ năm 2023 là tập trung ưu tiên ổn định vĩ mô, kiểm soát lạm phát, đảm bảo an sinh xã hội, hỗ trợ phục hồi nền kinh tế hiệu quả; qua đó, tạo nền tảng thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ tài chính - NSNN năm 2023, cũng như các mục tiêu của cả nhiệm kỳ 2021-2025; tiếp tục cơ cấu lại NSNN, nợ công bền vững theo các chủ trương, định hướng của Đảng và Nhà nước.

Để giảm thiểu tác động từ bên ngoài, kiềm chế lạm phát, Chính phủ đang nghiên cứu trình Quốc hội một số giải pháp tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, tạo môi trường tốt cho doanh nghiệp phát triển. Việc thực hiện chính sách nêu trên, trước mắt, có thể sẽ làm giảm thu nội địa năm 2023 so với dự toán đã tính toán, tạo áp lực trong triển khai thực hiện nhiệm vụ thu ngân sách trong năm 2023.

Trước những khó khăn trên, ngành Tài chính xác định thu ngân sách sẽ phải đối diện với những áp lực lớn và sẵn sàng các kịch bản ứng phó trong triển khai thực hiện nhiệm vụ thu cho cả năm 2023 và giai đoạn 2023-2025, để hoàn thành mục tiêu thu ngân sách theo Nghị quyết của Quốc hội. Để đạt được kết quả này, năm 2023, Bộ Tài chính tiếp tục triển khai quyết liệt nhiều nhóm giải pháp. Trong đó, tiếp tục đẩy mạnh triển khai thực hiện có hiệu quả các giải pháp tài khóa, tiền tệ tại Nghị quyết số 43/2022/QH15 của Quốc hội, Nghị quyết số 11/NQ-CP và Nghị quyết số 69/2022/QH15 ngày 11/11/2022 của Chính phủ về dự toán NSNN và các nghị quyết mới của Quốc hội, Chính phủ.

Năm 2023 được dự đoán là có nhiều khó khăn. Kịch bản tăng trưởng kinh tế với tốc độ thấp hơn và lạm phát phải chấp nhận cao hơn đã hiện hữu. Đây sẽ là những áp lực cho việc triển khai thực hiện nhiệm vụ thu NSNN trong năm 2023. Định hướng cơ bản và lâu dài là kiên định và nhất quán trong việc thực hiện chính sách tài khóa chủ động, linh hoạt, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và thúc đẩy tăng trưởng.

Minh Anh

Đọc thêm

Bộ Tài chính bãi bỏ 11 thủ tục hành chính trong lĩnh vực quản lý công sản

Bộ Tài chính bãi bỏ 11 thủ tục hành chính trong lĩnh vực quản lý công sản

(TBTCO) - Bộ Tài chính vừa ban hành Quyết định số 1241/QĐ-BTC công bố 11 thủ tục hành chính bị bãi bỏ trong lĩnh vực quản lý công sản thuộc phạm vi chức năng quản lý của Bộ.
Xây dựng hệ sinh thái tài chính đồng bộ để hút dòng vốn dài hạn

Xây dựng hệ sinh thái tài chính đồng bộ để hút dòng vốn dài hạn

(TBTCO) - Chia sẻ tại Diễn đàn Đầu tư đổi mới sáng tạo Việt Nam 2026 (VIPC Summit 2026), ông Thomas Lanyi - Tổng Giám đốc CDH Investment Singapore, Cố vấn cấp cao của Câu lạc bộ Nhà đầu tư vốn tư nhân (VPCA) cho rằng, Việt Nam có cơ sở để theo đuổi mục tiêu xây dựng trung tâm tài chính quốc tế. Để hút dòng vốn dài hạn, yếu tố quan trọng nhất vẫn là một hệ sinh thái tài chính đồng bộ, ổn định, đủ sức cạnh tranh.
Bộ Tài chính yêu cầu tăng cường giám định tư pháp tài chính

Bộ Tài chính yêu cầu tăng cường giám định tư pháp tài chính

(TBTCO) - Bộ Tài chính vừa ban hành Công văn số 6927/BTC-PC ngày 26/5/2026 về việc triển khai thi hành công tác giám định tư pháp trong lĩnh vực tài chính gửi UBND các tỉnh, thành phố.
Khuyến khích cán bộ sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung

Khuyến khích cán bộ sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung

(TBTCO) - Bộ Tài chính khuyến khích cán bộ đổi mới sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, nhưng đồng thời bảo đảm kỷ luật, kỷ cương hành chính, kiểm soát quyền lực và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực.
Giải ngân vốn chương trình mục tiêu quốc gia: Không để nguồn lực bị “ách” ở cơ sở

Giải ngân vốn chương trình mục tiêu quốc gia: Không để nguồn lực bị “ách” ở cơ sở

(TBTCO) - Hàng chục nghìn tỷ đồng vốn chương trình mục tiêu quốc gia đang đứng trước áp lực phải giải ngân nhanh trong năm 2026, khi một lượng lớn vốn chuyển tiếp từ năm trước vẫn chưa được hấp thụ hết. Trong khi đó, nhiều địa phương vẫn loay hoay với thủ tục, hướng dẫn và mô hình triển khai mới, khiến nguy cơ “vốn chờ dự án”, “dự án chờ hướng dẫn” tiếp tục hiện hữu.
Bộ Tài chính giao nhiệm vụ triển khai chương trình hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp đến năm 2035

Bộ Tài chính giao nhiệm vụ triển khai chương trình hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp đến năm 2035

(TBTCO) - Bộ Tài chính vừa ban hành Công văn số 6979/BTC-KTN phân công triển khai các nhiệm vụ được giao tại Quyết định số 336/QĐ-TTg ngày 25/2/2026 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Chương trình “Hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp giai đoạn 2026 - 2035”, yêu cầu các đơn vị được giao chủ trì chịu trách nhiệm toàn diện về nội dung, tiến độ, chất lượng thời hạn chương trình.
Khẩn trương nhập kho gạo dự trữ quốc gia năm 2026

Khẩn trương nhập kho gạo dự trữ quốc gia năm 2026

(TBTCO) - Các chi cục dự trữ nhà nước khu vực khẩn trương tổ chức đánh giá hồ sơ dự thầu đối với đấu thầu rộng rãi qua mạng; phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu, ký kết hợp đồng, đảm bảo thời gian hoàn thành mua 300.000 tấn gạo nhập kho chậm nhất đến hết ngày 10/7/2026.
Bộ Tài chính Việt Nam -  Nam Phi trao đổi kinh nghiệm về quản lý nợ công và huy động vốn quốc tế

Bộ Tài chính Việt Nam - Nam Phi trao đổi kinh nghiệm về quản lý nợ công và huy động vốn quốc tế

(TBTCO) - Ngày 26/5/2026, tại Nam Phi, Đoàn công tác của Bộ Tài chính Việt Nam đã có cuộc họp với Bộ Tài chính Nam Phi, nhằm trao đổi về công tác quản lý nợ công và huy động vốn của Chính phủ thông qua phát hành trái phiếu trên thị trường vốn quốc tế.
Xem thêm

Mới nhất Đọc nhiều