Nguồn cung dồi dào, giá cả phân hóa

Theo đánh giá của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trong quý III và 9 tháng năm 2026, thị trường các mặt hàng nông nghiệp trong nước nhìn chung duy trì trạng thái tương đối ổn định. Thị trường không xảy ra tình trạng thiếu hàng hay sốt giá đột biến trên phạm vi cả nước.

Điển hình, với mặt hàng lúa gạo, tại Đồng bằng sông Cửu Long, nguồn cung lúa hàng hóa khá dồi dào trong thời điểm thu hoạch vụ Hè Thu, tạo áp lực giảm giá đối với một số chủng loại. Trong quý III/2026, giá thu mua gạo nguyên liệu thành phẩm 5% tấm ở mức 13.595 đồng/kg, giảm 433 đồng/kg so với quý II; loại 25% tấm đạt 12.683 đồng/kg, giảm 332 đồng/kg. Giá bán lẻ các loại gạo nhìn chung ổn định, chưa tạo áp lực đáng kể lên mặt bằng giá tiêu dùng.

Đối với rau quả, nguồn cung tiếp tục được bảo đảm, giá cả ổn định. Ảnh: An Thư

Đối với rau quả, nguồn cung tiếp tục được bảo đảm, thị trường nhìn chung ổn định. Giá một số loại rau ăn lá trong tháng 9 giảm so với tháng trước, như xà lách còn 26.211 đồng/kg, giảm 3.456 đồng/kg; cải ngọt còn 11.579 đồng/kg, giảm 2.921 đồng/kg. Nhiều loại trái cây cũng giảm giá khi bước vào chính vụ. Sầu riêng Ri6 loại đẹp tại các địa bàn được khảo sát còn 41.842 đồng/kg, giảm 2.579 đồng/kg; xoài Cát Chu loại 1 còn 23.579 đồng/kg, giảm 1.579 đồng/kg.

Ở chiều tích cực, xuất khẩu rau quả 9 tháng đạt gần 7,35 tỷ USD, tăng 19,9% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, cơ quan quản lý lưu ý sản lượng thu hoạch tăng nhanh có thể gây áp lực giảm giá cục bộ nếu năng lực bảo quản, chế biến và tiêu thụ không theo kịp.

Tương tự, đối với nhóm hàng thực phẩm, sản lượng tăng và nguồn cung ổn định là những yếu tố góp phần hạn chế biến động giá.

Trong tháng 9, giá lợn hơi giảm tại cả ba miền. Miền Bắc còn 59.000 - 60.000 đồng/kg, miền Trung - Tây Nguyên và miền Nam cùng dao động 57.000 - 58.000 đồng/kg. So với tháng 8, giá giảm 3.500 - 4.500 đồng/kg, chủ yếu do sức mua suy yếu trong tháng 7 âm lịch, trong khi nguồn cung tương đối dồi dào.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường dự báo giá lợn hơi có thể tăng nhẹ trở lại khi các bếp ăn tập thể, trường học hoạt động ổn định và nhu cầu tiêu dùng phục hồi. Giá có khả năng tiếp tục tăng theo quy luật vào dịp cuối năm và Tết Nguyên đán 2027, song mức tăng được đánh giá nằm trong biên độ kiểm soát nhờ đàn lợn tăng và các cơ sở chăn nuôi tiếp tục duy trì sản xuất.

Giá gia cầm và trứng cũng cần được theo dõi khi nhu cầu phục vụ mùa cưới hỏi, tiệc cuối năm và chế biến thực phẩm tăng lên. Nguồn cung dự kiến cơ bản đáp ứng nhu cầu nhờ tổng đàn gia cầm tăng, trong đó đàn gà tiếp tục mở rộng.

Trong lĩnh vực thủy sản, giá cả diễn biến khác nhau giữa các mặt hàng. Giá tôm thẻ chân trắng giảm trong tháng 9 do nhiều địa phương Đồng bằng sông Cửu Long bước vào cao điểm thu hoạch. Ngược lại, giá cá tra nguyên liệu tại các vùng nuôi trọng điểm duy trì ổn định, ở mức tốt nhờ nhu cầu thu mua phục vụ chế biến xuất khẩu.

Bước sang quý IV, giá tôm và cá tra nguyên liệu được dự báo có thể phục hồi khi các nhà nhập khẩu tăng thu mua phục vụ mùa lễ hội cuối năm và đầu năm 2027. Diễn biến này cần được theo dõi cùng tiến độ thu hoạch, khả năng tiêu thụ và nhu cầu của các doanh nghiệp chế biến.

Áp lực chi phí đầu vào chưa hết

Nếu nguồn cung nông sản, thực phẩm nhìn chung ổn định, vật tư nông nghiệp lại là nhóm chịu tác động rõ hơn từ biến động thị trường quốc tế. Hai mặt hàng cần theo dõi sát là phân bón và thức ăn chăn nuôi, bởi giá tăng có thể làm giảm hiệu quả sản xuất của nông dân, cơ sở chăn nuôi, đồng thời tạo sức ép lên giá thành sản phẩm trong những tháng tiếp theo.

Trong 9 tháng đầu năm, giá một số loại phân bón chính tăng so với cùng kỳ. Urê Trung Quốc đạt bình quân 557.149 đồng/bao, tăng 9,2%; DAP Trung Quốc đạt 937.061 đồng/bao, tăng 6,4%; NPK 20-20-15+TE Quốc tế đạt 1.243.158 đồng/bao, tăng 5,5%.

Diễn biến này gắn với sức ép từ giá phân bón thế giới và xung đột tại Trung Đông, ảnh hưởng đến vận tải, bảo hiểm hàng hóa và lưu thông qua các tuyến hàng hải quan trọng. Dù giá thế giới trong tháng 9 đã phân hóa, một số chủng loại giảm so với tháng trước, mặt bằng giá vẫn ở mức cao.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, nếu eo biển Hormuz chưa được khai thông và hoạt động vận tải chưa trở lại bình thường, giá phân bón thế giới có thể tiếp tục duy trì ở mức cao, nhất là DAP, MAP và kali. Áp lực này đáng lưu ý khi sản xuất bước vào vụ Đông Xuân 2026 - 2027. Tuy nhiên, năng lực sản xuất phân bón trong nước tương đối chủ động, góp phần bảo đảm nguồn cung và hạn chế nguy cơ đứt gãy thị trường.

Với thức ăn chăn nuôi, sức ép chi phí thể hiện rõ hơn qua các đợt điều chỉnh giá. Trong tháng 9, nhiều doanh nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi và thủy sản thông báo tăng giá bán phổ biến 160 - 200 đồng/kg. Tính từ đầu năm 2026, giá thức ăn chăn nuôi thành phẩm trong nước đã được điều chỉnh tăng 5 lần.

Nguyên nhân đáng chú ý là Việt Nam vẫn phụ thuộc lớn vào nguyên liệu nhập khẩu như ngô, đậu tương, lúa mì và khô dầu đậu tương.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường dự báo, giá thức ăn chăn nuôi có thể tăng thêm khoảng 2 - 5% trong những tháng cuối năm nếu chi phí nguyên liệu, vận tải quốc tế chưa hạ nhiệt. Điều này tác động trực tiếp đến hiệu quả chăn nuôi, nhất là các hộ quy mô nhỏ, vốn có khả năng hấp thụ biến động chi phí hạn chế hơn các doanh nghiệp lớn…

Chủ động nguồn hàng, giảm áp lực tăng giá nông sản

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng cho biết, trong những tháng còn lại của năm 2026, Bộ sẽ phối hợp với các bộ, ngành, địa phương theo dõi sát cung - cầu và giá cả từng nhóm hàng, chủ động nguồn cung, góp phần kiểm soát lạm phát.

Ngành nông nghiệp tập trung phòng, chống dịch bệnh trên cây trồng, vật nuôi; theo dõi tình hình sản xuất, chăn nuôi, tái đàn và bảo đảm nguồn thực phẩm thiết yếu, nhất là thịt lợn, gạo. Đồng thời, chủ động phương án sản xuất, thu hoạch, bảo quản, vận chuyển nông sản khi thời tiết bất lợi, hạn chế nguy cơ thiếu hàng cục bộ khiến giá tăng đột biến.

Đối với phân bón, thức ăn chăn nuôi và vật tư nông nghiệp, Bộ phối hợp với Bộ Công thương đa dạng hóa nguồn cung, điều tiết nhập khẩu và dự trữ phục vụ các vụ sản xuất chính, nhất là vụ Đông Xuân 2026 - 2027, qua đó giảm rủi ro từ biến động địa chính trị và chi phí vận tải quốc tế.

Với lúa gạo, rau quả và thủy sản, Bộ tăng cường kết nối vùng sản xuất với cơ sở thu mua, chế biến và hệ thống phân phối, tổ chức tiêu thụ phù hợp lịch thu hoạch để hạn chế tình trạng dư cung khiến giá giảm mạnh hoặc gián đoạn lưu thông làm giá tăng cao.

Cùng với đó, Bộ đẩy mạnh cung cấp thông tin về nguồn cung, giá cả và dự báo thị trường; tổng hợp khó khăn về vốn, chi phí đầu vào, tiêu thụ nông sản để kiến nghị giải pháp hỗ trợ phù hợp.