Lực lượng chống buôn lậu Hải quan Hải Phòng tiến hành khám phá lô ngà voi giấu trong thùng hàng, khai báo là phế liệu sắt thép. Ảnh: Hải Anh

Gian lận khai báo để buôn lậu

Trong số 50 vụ đã phát hiện và xử lý, Hải quan Hải Phòng đã ra quyết định khởi tố 1 vụ, chuyển cơ quan cảnh sát điều tra khởi tố 1 vụ. Hầu hết trong các vụ việc bị phát hiện, các đối tượng thường dùng thủ đoạn khai sai số lượng, chủng loại hàng hóa; khi bị phát hiện thì từ chối nhận hàng.

Mặt hàng buôn lậu, gian lận thương mại, hàng cấm, chủ yếu tập trung vào gỗ quý, linh kiện ô tô hạng sang, ngà voi. Điển hình như: Ngày 29/7/2014, Cục Hải quan TP Hải Phòng đã ra Quyết định số 1042/QĐ-HQHP khởi tố vụ án hình sự vận chuyển trái phép 1.493,5 kg ngà voi châu Phi từ nước ngoài vào Việt Nam, xảy ra tại khu vực bãi cảng Đình Vũ thuộc quận Hải An, Hải Phòng đối với Công ty CP thương mại Du Hương.

Bên cạnh đó, đơn vị đã phối hợp với Cục Điều tra chống buôn lậu, Tổng cục Hải quan xử lý các lô hàng tồn đọng tại cảng biển Hải Phòng.

Cụ thể, đơn vị phối hợp với Cục Điều tra chống buôn lậu kiểm tra 158 containers, xử lý 11 containers (7 containers hàng là màn hình vi tính các loại đã qua sử dụng; 01 container hàng là màn hình tivi, xe đạp cũ; 1 container hàng là 3 xe ô tô đã qua sử dụng hiệu LEXUS, BMW, HONDA; 2 containers hàng là chất cân bằng điện giải, đã ra quyết định tiêu hủy).

Kiểm tra qua máy soi 688 container, đã xử lý 29 container có dấu hiệu vi phạm quy định của Bộ Tài chính, Bộ Công Thương; Phối hợp với Công an TP Hải Phòng kiểm tra 397 container, hiện đang xử lý số hàng này, theo chỉ đạo của Tổng cục Hải quan.

Khó điều tra đến tận cùng

Theo phản ánh của Hải quan Hải Phòng, việc xử lý hàng nhập khẩu quá thời hạn và làm thủ tục hải quan tồn đọng tại cảng Hải Phòng mất rất nhiều thời gian. Nhất là trong việc kiểm tra thực tế hàng hóa để xác định, phân loại đối tượng, cũng như thời gian thông báo tìm chủ sở hữu hàng hóa, theo qui định của pháp luật. Đồng thời, phát sinh chi phí lưu kho bãi, kiểm tra, vận chuyển, tiêu hủy cho ngân sách nhà nước.

Việc điều tra, xác minh để xử lý các lô hàng tang vật do cá nhân, tổ chức nước ngoài tổ chức buôn bán, vận chuyển trái phép vào Việt Nam gặp nhiều khó khăn, do cơ quan hải quan không có đủ điều kiện để tiến hành độc lập các hoạt động điều tra, phá án ở nước ngoài hoặc phối hợp với cơ quan điều tra của nước ngoài tiến hành các hoạt động cần thiết để làm rõ.

Do đó, hầu hết các vụ việc nổi cộm, liên quan tới các cá nhân, tổ chức nước ngoài đều phải chuyển cơ quan công an phối hợp văn phòng interpol điều tra, xác minh, khiến cho lực lượng hải quan không chủ động trong quá trình theo dõi và xử lý đến cùng vụ việc.

Hiện tại thẩm quyền khởi tố, điều tra của ngành Hải quan được quy định trong Luật Tố tụng hình sự còn hạn chế, ảnh hưởng đến hiệu quả công tác chống buôn lậu và gian lận thương mại của ngành.

Để nâng cao năng lực kiểm soát và xử lý sự vụ, Hải quan Hải Phòng đã có đề nghị Cục Điều tra chống buôn lậu tăng cường hỗ trợ trong việc lập kế hoạch chuyên án, áp dụng cơ sở pháp lý tiến hành các biện kiểm soát hải quan một cách chính quy, hiện đại và có hiệu quả…

Hải Anh