Các công trình chống ngập bước đầu phát huy hiệu quả

Tại cuộc họp báo thông tin về tình hình kinh tế - xã hội 6 tháng đầu năm 2026 mới đây của UBND TP. Hà Nội, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Trương Hải Long nhấn mạnh, chống úng ngập là một trong những nhiệm vụ trọng tâm được thành phố tập trung chỉ đạo trong nhiều năm qua. Song song với các giải pháp lâu dài, Hà Nội đã ưu tiên nguồn lực triển khai hàng loạt dự án chống ngập cấp bách nhằm kịp thời phục vụ mùa mưa năm 2026.

Mục tiêu đặt ra là giảm số điểm ngập, diện tích ngập, độ sâu ngập cũng như rút ngắn thời gian tiêu thoát nước so với các trận mưa có cường độ tương đương những năm trước.

Đến nay, nhiều dự án trọng điểm đã cơ bản hoàn thành, góp phần nâng cao năng lực tiêu thoát nước tại các khu vực như Võ Chí Công, Ciputra, trạm bơm Phú Thượng, khu vực sông Hồng, Tây Hồ Tây...

Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Trương Hải Long thông tin về vấn đề chống úng ngập trên địa bàn Thủ đô.

Cùng với đó, dung tích các hồ điều hòa trên địa bàn đã được tăng thêm khoảng 4,8 triệu m³, góp phần cải thiện khả năng điều tiết nước mưa.

Theo đánh giá của Sở Xây dựng, các công trình đã giúp giảm úng ngập cục bộ tại khoảng 20 điểm trên địa bàn thành phố, đồng thời cải thiện đáng kể khả năng tiêu thoát nước và môi trường đô thị.

“Dưới sự chỉ đạo sát sao của thành phố, các dự án sau khi hoàn thành đã phát huy hiệu quả rõ rệt, giúp giảm thời gian ngập, độ sâu ngập và diện tích ngập so với trước đây” - ông Trương Hải Long nhấn mạnh.

Theo lãnh đạo Sở Xây dựng, trước đây nhiều điểm ngập trên địa bàn thường kéo dài từ 6-10 giờ, thậm chí có nơi ngập từ 3-4 ngày. Hiện nay, sau khi hệ thống được đầu tư và đưa vào vận hành, thời gian ngập đã được rút ngắn đáng kể.

Qua theo dõi các đợt mưa gần đây, tại nhiều khu vực có lượng mưa khoảng 100mm, hệ thống thoát nước vẫn vận hành ổn định. Riêng khu vực Võ Chí Công và Mỹ Đình, mực nước trên mặt đường chỉ khoảng 15-20cm và rút nhanh ngay sau khi mưa kết thúc.

Mới hoàn thành khoảng 20% quy hoạch thoát nước

Mặc dù các dự án cấp bách đã mang lại hiệu quả tích cực, lãnh đạo Sở Xây dựng cho rằng công tác chống ngập của Hà Nội vẫn còn nhiều thách thức.

Hiện nay, với nguồn lực đầu tư hiện có, thành phố mới triển khai được khoảng 20% quy hoạch hệ thống thoát nước. Điều này đồng nghĩa nhiều khu vực vẫn chưa được đầu tư đồng bộ theo quy hoạch tổng thể.

Theo ông Trương Hải Long, những trận mưa cực đoan với cường suất lớn trong thời gian tới sẽ tiếp tục là phép thử đối với năng lực của hệ thống thoát nước đô thị.

Vì vậy, Hà Nội sẽ tiếp tục ưu tiên nguồn lực để từng bước hoàn thiện mạng lưới thoát nước theo quy hoạch, nâng cao năng lực ứng phó với biến đổi khí hậu và tình trạng mưa lớn ngày càng bất thường.

Về giải pháp lâu dài, Sở Xây dựng cho biết thành phố đang nghiên cứu triển khai đồng bộ nhiều giải pháp gắn với quy hoạch phát triển đô thị có tầm nhìn 100 năm.

Trong đó, Hà Nội sẽ triển khai Đề án xử lý úng ngập khu vực nội thành giai đoạn 2026 - 2030, hướng tới giải quyết căn cơ tình trạng ngập úng đô thị và nâng cao năng lực tiêu thoát nước trước các trận mưa lớn bất thường.

Hà Nội khẩn trương triển khai các dự án chống ngập trước mùa mưa 2026. Ảnh: Minh Hạnh

Thành phố cũng sẽ xây dựng hệ thống điều hành thoát nước thông minh, tích hợp dữ liệu về lượng mưa, mực nước, hồ điều hòa, trạm bơm, cao độ nền và các điểm ngập để dự báo nguy cơ ngập, hỗ trợ tối ưu việc vận hành hệ thống.

Cùng với đó, việc kiểm soát quy hoạch cao độ nền, hồ điều hòa và hệ thống thoát nước sẽ được siết chặt trong các dự án phát triển đô thị.

Đối với các khu đô thị mới, khu tái thiết và khu dân cư mới, việc bố trí hồ điều hòa, bề mặt thấm nước, công trình lưu giữ nước mưa và kết nối đồng bộ với hệ thống thoát nước chung sẽ trở thành yêu cầu bắt buộc trong quá trình thẩm định và nghiệm thu.

Song song với đầu tư hạ tầng, Hà Nội cũng định hướng phát triển đô thị theo mô hình tăng khả năng giữ nước, thấm nước và tái sử dụng nước mưa; bảo vệ hệ thống hồ, sông, mương, vùng trũng và hành lang thoát nước tự nhiên; mở rộng diện tích cây xanh và mặt nước nhằm giảm áp lực cho hệ thống thoát nước hiện hữu.

Ông Trương Hải Long nhấn mạnh, trong bối cảnh biến đổi khí hậu khiến các hiện tượng thời tiết cực đoan xuất hiện với tần suất ngày càng cao, việc giải quyết bài toán úng ngập sẽ cần cả giải pháp trước mắt và chiến lược đầu tư lâu dài. Với việc tiếp tục hoàn thiện hạ tầng và nâng cao năng lực quản lý, Hà Nội kỳ vọng từng bước kiểm soát hiệu quả tình trạng ngập úng, đáp ứng yêu cầu phát triển của một đô thị hiện đại.