 |
| Khuôn viên Hội nghị của IMF và WB tại Marrakesh, Maroc. Ảnh: Hollie Adams/Bloomberg |
| Xung đột ở Trung Đông tạo thêm rủi ro mới cho triển vọng kinh tế toàn cầu |
IMF đã tăng dự báo về tốc độ tăng giá tiêu dùng trên toàn thế giới lên 5,8% trong năm tới trong báo cáo Triển vọng kinh tế thế giới công bố ngày 10/10, tăng 0,6 điểm phần trăm so với dự báo trước đó.
Lời kêu gọi cảnh giác về lạm phát được đưa ra khi cơ quan này cũng cắt giảm dự báo tăng trưởng kinh tế vào năm 2024. Những dự báo này là một sự kiện rất được mong đợi tại các cuộc họp thường niên của IMF và Ngân hàng Thế giới (WB), diễn ra vào tuần này tại Marrakech, Maroc - lần đầu tiên được tổ chức ở Châu Phi sau 50 năm. Sự kiện này diễn ra sau các cuộc xung đột đang leo thang ở Trung Đông - nơi có gần một phần ba nguồn cung dầu toàn cầu.
| Kinh tế trưởng IMF Pierre-Olivier Gourinchas nói, bất kỳ sự nới lỏng chính sách nào cũng sẽ là một “rủi ro lớn” trong bối cảnh cuộc chiến cam go nhằm giảm lạm phát. Ông cho biết thêm, việc giữ chi phí đi vay của Mỹ tăng cao trong thời gian dài hơn dự kiến, hoặc thậm chí tăng lãi suất một lần nữa từ mức mục tiêu hiện tại là 5,25% lên 5,5%, sẽ không phải là “vô lý”. |
Các ngân hàng trung ương ở các nền kinh tế lớn, trong đó có Mỹ và Liên minh châu Âu, đã tăng lãi suất mạnh mẽ trong hơn một năm qua nhằm kiềm chế lạm phát lên tới 8,7% trên toàn cầu vào năm 2022, mức cao nhất kể từ giữa những năm 1990.
Pierre-Olivier Gourinchas - kinh tế trưởng của IMF, cho biết: “Điều thực sự quan trọng là chính sách tiền tệ vẫn nằm trong phạm vi thắt chặt. Cái giá của việc nới lỏng quá sớm có thể cao hơn cái giá của việc thắt chặt thêm một chút, đặc biệt là khi bạn có một nền kinh tế liên tục tăng trưởng đáng ngạc nhiên”.
IMF dự báo mức tăng trưởng toàn cầu là 2,9% trong năm tới, giảm 0,1% so với triển vọng đưa ra vào tháng 7 và dưới mức trung bình 3,8% của hai thập kỷ trước đại dịch. Dự báo của tổ chức này cho năm 2023 không thay đổi ở mức 3%.
Kể từ tháng 4, IMF đã cảnh báo về sự sụt giảm trong triển vọng trung hạn. Các yếu tố cản trở sự tăng trưởng bao gồm hậu quả lâu dài của đại dịch; cuộc xung đột tại Ukraine; sự phân chia nền kinh tế thế giới thành các khối; chính sách thắt chặt của ngân hàng trung ương.
Hầu hết các ngân hàng trung ương, bao gồm FED, Ngân hàng Trung ương châu Âu và Ngân hàng Anh, đều đặt mục tiêu lạm phát ở mức 2%. Chỉ số chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) ở Mỹ hiện là 3,5%, so với lạm phát CPI là 4,3% ở khu vực đồng Euro và 6,7% ở Anh.
Trong khi một loạt các đợt tăng lãi suất của nhiều ngân hàng trung ương đang giảm bớt áp lực giá cả, nhưng cũng đè nặng lên tăng trưởng toàn cầu, lạm phát dự kiến vẫn cao hơn mức mục tiêu ở 93% nền kinh tế, bao gồm cả Mỹ.
IMF cảnh báo dự kiến phải đến năm 2025 lạm phát mới quay trở lại mục tiêu trong “hầu hết các trường hợp”, đồng thời cho biết thêm, kỳ vọng lạm phát trong thời gian ngắn đã vượt quá mục tiêu “rõ rệt”.
IMF nhận thấy di sản của việc thắt chặt chính sách tiền tệ tại các ngân hàng trung ương đang diễn ra trên thị trường tín dụng với “những dấu hiệu rõ ràng rằng các điều kiện tín dụng thắt chặt hơn đang ngày càng ảnh hưởng đến hoạt động thực tế”.
Tại các nền kinh tế tiên tiến, nhu cầu tín dụng và đầu tư giảm trong nửa đầu năm. Giá nhà tăng chậm hơn hoặc đảo ngược, trong khi tỷ lệ phá sản ở Mỹ tăng 20% trong năm qua. Quỹ nhận thấy nền kinh tế toàn cầu đang “khập khiễng chứ không chạy nước rút”.
 |
| Theo IMF, lạm phát dự kiến vẫn cao hơn mức mục tiêu ở 93% nền kinh tế, bao gồm cả Mỹ. |
Mặc dù triển vọng tăng trưởng toàn cầu thấp nhưng tương đối ổn định và IMF nhận thấy khả năng cao hơn là các ngân hàng trung ương có thể kiềm chế lạm phát mà không khiến thế giới rơi vào suy thoái.
Tuy nhiên, sự ổn định trong dự báo tổng hợp của IMF về tăng trưởng đã che đi một số thay đổi quan trọng trong dự báo của từng quốc gia. Quỹ này đã nâng dự báo tổng sản phẩm quốc nội của Mỹ trong năm nay và năm tới, từ đợt dự báo trước đó vào tháng 7. Hiện tại, IMF dự đoán mức tăng trưởng là 2,1% vào năm 2023 và 1,5% vào năm 2024.
| Phát biểu tại cuộc họp báo ở Marrakech, ông Gourinchas cho biết còn quá sớm để đánh giá tác động kinh tế của cuộc xung đột tại Trung Đông. Ông nói: “Chúng tôi đang theo dõi rất cẩn thận tình hình về tác động kinh tế mà nó có thể gây ra đối với khu vực và hơn thế nữa”. |
IMF cho biết, việc nâng mức 0,3 điểm phần trăm vào năm 2023 và 0,5 điểm phần trăm vào năm 2024 phản ánh hoạt động đầu tư kinh doanh mạnh mẽ hơn và mức tiêu dùng linh hoạt, cũng như chính sách tài khóa “mở rộng” trong năm nay.
Ở những nơi khác, triển vọng kinh tế kém tích cực hơn và có sự khác biệt giữa các nền kinh tế lớn. Cụ thể, dự báo cho khu vực đồng Euro đã bị cắt giảm xuống mức tăng trưởng 0,7% trong năm nay và 1,2% vào năm 2024. Đức được dự đoán là sẽ đặc biệt yếu, với sản lượng giảm 0,5% trong năm nay trước khi chỉ tăng 0,9% vào năm 2024, do khu vực sản xuất đang gặp khó khăn.
Trong số các nền kinh tế G7, Nhật Bản được dự báo sẽ có mức tăng trưởng vững chắc nhất sau Mỹ trong năm nay, ở mức 2%, trước khi đà tăng trưởng yếu dần vào năm tới với mức tăng trưởng dự kiến là 1%.
Nền kinh tế Vương quốc Anh sẽ hầu như không tăng trưởng, với GDP dự kiến chỉ tăng 0,5% vào năm 2023 và 0,6% vào năm 2024 – con số sau thấp hơn khoảng 0,4 điểm phần trăm so với dự báo trước đó.
IMF đã cắt giảm dự đoán về tăng trưởng của Trung Quốc trong cả năm nay và năm tới, dự báo mức tăng trưởng 5% vào năm 2023 và 4,2% vào năm 2024. Các chỉ số gần đây cho thấy sự yếu kém hơn nữa, trong đó cuộc khủng hoảng tài sản ở quốc gia này được coi là yếu tố quan trọng nhất kìm hãm sự tăng trưởng. Quỹ này cho biết chính quyền Trung Quốc cần có hành động “mạnh mẽ” để giải quyết vấn đề này.
IMF cũng nhiều lần cảnh báo về sự phân mảnh của nền kinh tế toàn cầu. Quỹ này dự đoán mức tăng trưởng thương mại là 0,9% trong năm nay, giảm so với mức 2% dự kiến vào tháng 7 và so với mức trung bình 4,9% trong hai thập kỷ trước đại dịch.
Điều đó phản ánh sự chuyển dịch sang các dịch vụ trong nước, tác động trễ của việc đồng Đô la tăng giá, làm chậm thương mại do việc thanh toán sản phẩm bằng Đô la phổ biến và các rào cản thương mại gia tăng./.
