Dấu ấn lớn nhất của Kỳ họp mở đầu chính là việc kiện toàn nhân sự. Quốc hội đã hoàn thành nhiệm vụ hệ trọng về tổ chức bộ máy, xem xét, quyết định cơ cấu tổ chức và bầu, phê chuẩn 39 nhân sự cấp cao của bộ máy Nhà nước. Đây là tiền đề chính trị, pháp lý và tổ chức để bộ máy nhà nước nhiệm kỳ mới vận hành ổn định, thông suốt ngay từ đầu. Việc bầu các chức danh chủ chốt như Chủ tịch nước, Chủ tịch Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ được thực hiện với sự tín nhiệm rất cao của các vị đại biểu Quốc hội.
Hơn cả những con số trên hòm phiếu, sự tín nhiệm này là bảo chứng cho một bộ máy lãnh đạo hội tụ đủ tâm, đủ tầm để chèo lái đất nước vượt qua thách thức. Theo đại biểu Phạm Văn Hòa (đoàn Đồng Tháp), công tác nhân sự tại Kỳ họp lần này đạt kết quả rất tốt. Nhiều vị trí lãnh đạo đạt số phiếu 100% các đại biểu có mặt, nói lên rằng sự tin tưởng của đại biểu Quốc hội đối với các vị lãnh đạo chủ chốt của Đảng, Nhà nước là rất tuyệt đối. Sự đồng thuận này chính là nguồn sức mạnh nội sinh, tạo nền tảng vững chắc bảo đảm sự lãnh đạo thống nhất, thông suốt và hiệu quả của cả hệ thống chính trị.
 |
| Toàn cảnh phiên bế mạc Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khoá XVI, sáng 24/4. Ảnh: Đức Thanh |
Bên cạnh công tác tổ chức, Quốc hội khóa XVI đã cho thấy một tinh thần làm việc “quyết tâm cao, làm ngay, làm bài bản” khi thông qua tới 9 luật và 31 nghị quyết chỉ trong một thời gian rất ngắn. Đây là minh chứng rõ rệt cho sự chuyển mình của cơ quan lập pháp: chuyển từ lập pháp theo kế hoạch sang lập pháp chủ động, bám sát nhịp đập của thực tiễn.
Các đạo luật và nghị quyết được thông qua mang đậm tinh thần tháo gỡ điểm nghẽn. Điển hình như việc sửa đổi các luật thuế hay ban hành nghị quyết xử lý vi phạm pháp luật đất đai tồn đọng.
Nói về tác động cụ thể, đại biểu Phạm Thị Hồng Yến - đại biểu Quốc hội chuyên trách Ủy ban Kinh tế và Tài chính cho hay, việc Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt, cho phép Chính phủ quy định mức doanh thu chịu thuế là một bước đi tích cực. Dự án luật này sẽ giúp cho các chủ thể trong nền kinh tế - từ gần 5 triệu hộ kinh doanh đến các doanh nghiệp, hợp tác xã - giảm bớt gánh nặng về thuế, tạo điều kiện tích lũy, mở rộng sản xuất kinh doanh. Đây cũng là chính sách đảm bảo sinh kế của người dân, an sinh xã hội và công bằng; tạo động lực để người nộp thuế lựa chọn mô hình kinh doanh phù hợp.
| “Các chính sách ban hành tại Kỳ họp vừa mang đậm tinh thần đổi mới và tinh thần hành động quyết liệt để tháo gỡ những điểm nghẽn, đảm bảo tính căn cơ, lâu dài... Đặc biệt, việc kịp thời điều chỉnh linh hoạt các sắc thuế đã khẳng định sự chủ động, quyết liệt trong điều hành chính sách tài khóa và hỗ trợ doanh nghiệp, người dân vượt qua khó khăn”. Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn |
Về Nghị quyết xử lý vi phạm pháp luật đất đai phát sinh trước thời điểm Luật Đất đai 2024 có hiệu lực, theo đại biểu Phạm Thị Hồng Yến, Nghị quyết đã hình thành cơ chế thống nhất để đánh giá các vụ việc một cách khách quan, toàn diện. Việc xử lý sẽ đảm bảo tính hợp lý, hợp tình, cân nhắc bối cảnh lịch sử, đánh giá đúng động cơ, mục đích sai phạm, tình hình thực tế cũng như hiệu quả kinh tế mang lại so với thiệt hại gây ra. Nghị quyết quy định cách thức xử lý nghiêm khắc nhưng rất nhân văn để sớm kết thúc các vụ việc tồn đọng kéo dài, thể hiện chính sách khoan hồng của pháp luật. Hơn nữa, điều này tạo cơ chế bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ dám làm vì lợi ích chung.
Chính vì vậy, những nội dung này được các đại biểu đánh giá rất cao. Đại biểu Nguyễn Thị Thủy (đoàn Lào Cai) nhìn nhận, Quốc hội đã “rất linh hoạt, kịp thời bổ sung những nội dung vào để trình Quốc hội xem xét nhằm kịp thời đáp ứng yêu cầu của thực tiễn”. Đại biểu Vũ Hùng Vương (đoàn Hưng Yên) cho rằng, việc ban hành nghị quyết để xử lý hàng nghìn dự án đất đai tồn đọng là quyết sách “hợp ý Đảng, hợp lòng dân”, giúp giải phóng nguồn lực khổng lồ cho phát triển.
Ngoài việc xử lý kịp thời các nội dung cấp bách, Kỳ họp thứ Nhất cũng hoàn thành trọng trách xây dựng lộ trình phát triển kinh tế - xã hội cho 5 năm tiếp theo thông qua việc quyết định hệ thống các kế hoạch phát triển giai đoạn 2026 - 2030. Những kế hoạch này vừa là những con số dự báo, cũng vừa là mục tiêu, định hướng để điều hành vĩ mô.
Theo Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Quốc hội đã đưa ra các giải pháp đồng bộ, khả thi nhằm ổn định kinh tế vĩ mô, tạo động lực tăng trưởng ngay từ năm đầu nhiệm kỳ, góp phần quan trọng hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số. Mục tiêu đầy tham vọng này trong bối cảnh thế giới đầy biến động đòi hỏi một “Chính phủ hành động” và một Quốc hội kiến tạo.
Thành công của Kỳ họp còn đến từ chất lượng thảo luận và không khí dân chủ tại nghị trường. Dù làm việc với cường độ rất cao, kể cả thứ Bảy và Chủ nhật, các đại biểu đã cống hiến những ý kiến “tâm huyết, sâu sắc, chất lượng”.
Đặc biệt, số đại biểu Quốc hội lần đầu trúng cử chiếm tới 70% đã mang đến một luồng gió mới cho nghị trường. Đại biểu Nguyễn Thị Thủy nhận định, các đại biểu mới đã bắt nhịp rất nhanh. “Có rất nhiều đại biểu lần đầu tham gia Quốc hội đăng ký phát biểu tại các nội dung thảo luận. Tiếng nói của các đại biểu này mang đậm hơi thở thực tiễn từ địa phương, cơ sở và từ các bộ, ngành, qua đó góp phần tạo nên không khí nghị trường rất mới mẻ, tích cực” - đại biểu Thủy chia sẻ.
Cùng với đó, Đoàn Chủ tọa kỳ họp cũng điều hành rất linh hoạt, tạo điều kiện để các đại biểu có cơ hội phát biểu và đóng góp ý kiến. Nhờ đó, hầu hết các đại biểu đăng ký đều có điều kiện tham gia thảo luận.
Theo đại biểu Nguyễn Thị Thủy, những quyết sách được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ Nhất không chỉ thể hiện tâm huyết của các đại biểu Quốc hội, cả đại biểu tái cử và đại biểu lần đầu tham gia, mà còn là sự thực hiện những cam kết của các đại biểu với cử tri từ thời điểm vận động bầu cử.
“Tôi tin rằng, không khí dân chủ, sôi động và trách nhiệm của Kỳ họp thứ Nhất sẽ tiếp tục được lan tỏa, gìn giữ và phát huy trong các kỳ họp tiếp theo, để Quốc hội khóa XVI tiếp tục là Quốc hội đổi mới, dân chủ, kiến tạo và đồng hành cùng Chính phủ đưa đất nước phát triển vững bước trong giai đoạn mới” - đại biểu Nguyễn Thị Thủy nhấn mạnh.
Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI đã khép lại, nhưng tinh thần và khí thế của Kỳ họp đang bắt đầu lan tỏa. Bằng việc hoàn thành “nhiệm vụ kép”, vừa kiện toàn bộ máy nhân sự với sự tín nhiệm tuyệt đối, vừa kịp thời thông qua khối lượng lớn các đạo luật, nghị quyết cấp bách, Quốc hội đã hoàn thành sứ mệnh đặt nền móng cho cả nhiệm kỳ.
Sau Kỳ họp, yêu cầu được đặt ra không chỉ là triển khai các luật, nghị quyết đã được thông qua, mà còn là duy trì tinh thần hành động ấy trong suốt nhiệm kỳ. Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn trong phát biểu bế mạc đã đề nghị các cơ quan hữu quan khẩn trương tổ chức thực hiện hiệu quả các quyết sách, “không để khoảng trống pháp lý, không để chậm trễ trong tổ chức thực hiện”. Đây chính là thước đo tiếp theo của thành công: đưa quyết sách từ nghị trường vào cuộc sống, biến khát vọng phát triển thành kết quả cụ thể.
