Luật Kinh doanh bảo hiểm (sửa đổi): Bãi bỏ một số loại hình bảo hiểm bắt buộc

Hoàng Yến
(TBTCO) - Luật Kinh doanh bảo hiểm sửa đổi bãi bỏ một số bảo hiểm bắt buộc như: bảo hiểm trách nhiệm dân sự của người vận chuyển hàng không đối với hành khách; bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp đối với hoạt động tư vấn pháp luật; bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp của doanh nghiệp môi giới bảo hiểm.
aa
Kỳ vọng bước chuyển lớn về "lượng và chất" cho thị trường bảo hiểm Bổ sung quy định cấm đe dọa, ép buộc khách hàng mua bảo hiểm

Sáng 5/7, Văn phòng Chủ tịch nước đã tổ chức họp báo công bố Lệnh của Chủ tịch nước công bố các luật đã được Quốc hội thông qua tại kỳ họp thứ 3, trong đó có Luật Kinh doanh bảo hiểm (sửa đổi).

Nhà đầu tư nước ngoài được sở hữu 100% doanh nghiệp bảo hiểm

Giới thiệu về các nội dung sửa đổi, bổ sung chính của Luật Kinh doanh bảo hiểm (sửa đổi), Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cho biết, Luật Kinh doanh bảo hiểm (sửa đổi) có 7 Chương, 157 Điều.

Trong đó, để thực hiện cam kết quốc tế của Việt Nam, luật đã bổ sung quy định về việc thành lập chi nhánh doanh nghiệp tái bảo hiểm nước ngoài tại Việt Nam; bổ sung quy định khẳng định nhà đầu tư nước ngoài được sở hữu cổ phần, phần vốn góp đến 100% vốn điều lệ của doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm (theo cam kết của Việt Nam tại WTO và các hiệp định thương mại khác trong lĩnh vực dịch vụ bảo hiểm, Việt Nam không hạn chế về tỷ lệ vốn góp của bên nước ngoài).

Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi
Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi

Về hợp đồng bảo hiểm, luật đã sửa đổi, bổ sung quy định về hủy bỏ hợp đồng bảo hiểm, hợp đồng vô hiệu, đơn phương chấm dứt thực hiện hợp đồng, bãi bỏ quy định về thời hiệu khởi kiện, thời điểm phát sinh trách nhiệm của hợp đồng... để đảm bảo thống nhất với Bộ luật Dân sự, dễ áp dụng trên thực tế. Luật mới phân loại rõ các loại hợp đồng bảo hiểm tương ứng với các loại hình bảo hiểm; quy định rõ đối tượng được bảo hiểm, quyền lợi được bảo hiểm đối với từng loại hợp đồng bảo hiểm; nâng cao trách nhiệm của các chủ thể tham gia hợp đồng bảo hiểm trong việc cung cấp thông tin.

Luật bổ sung các quy định về nguyên tắc giao kết và thực hiện hợp đồng bảo hiểm; quyền thỏa thuận giao kết nhiều loại hợp đồng bảo hiểm; bổ sung thời gian cân nhắc tham gia bảo hiểm nhân thọ,... để bảo đảm quyền tự thỏa thuận giữa các bên trong giao kết hợp đồng bảo hiểm. Về giải quyết tranh chấp, luật đã bổ sung quy định về hình thức giải quyết tranh chấp thông qua hòa giải, trọng tài hoặc tòa án.

Về Quỹ bảo vệ người được bảo hiểm, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi cho biết, luật trước đây quy định quỹ này dùng để xử lý trường hợp doanh nghiệp có rủi ro, không thực hiện được nghĩa vụ tài chính thì dùng để bù đắp. Tại thời điểm xây dựng luật còn nhiều ý kiến khác nhau và Chính phủ đã trình Quốc hội 2 phương án. Sau khi thảo luận, Quốc hội đã quyết định phương án không duy trì quỹ và giao Bộ Tài chính đề xuất Chính phủ phương án sử dụng số dư quỹ khoảng 1.000 tỷ đồng còn lại. Bộ Tài chính sẽ nghiên cứu các phương án sử dụng khác nhau và lấy ý kiến rộng rãi trong doanh nghiệp bảo hiểm, người dân trước khi đề xuất Chính phủ thực hiện.

Về đăng ký thành lập doanh nghiệp, luật bổ sung quy định sau khi cấp, sửa đổi, bổ sung hoặc thu hồi giấy phép thành lập và hoạt động, Bộ Tài chính có trách nhiệm thông báo bằng văn bản cho cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh nơi doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam đặt trụ sở chính để cập nhật vào Hệ thống thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.

Để phù hợp với thực tiễn, giải quyết những vướng mắc trong thời gian vừa qua, luật cũng sửa đổi theo hướng bãi bỏ một số loại hình bảo hiểm bắt buộc như: bảo hiểm trách nhiệm dân sự của người vận chuyển hàng không đối với hành khách; bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp đối với hoạt động tư vấn pháp luật; bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp của doanh nghiệp môi giới bảo hiểm.

Đối với doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, luật sửa đổi, bổ sung điều kiện cấp phép thành lập và hoạt động nhằm thu hút thêm nhà đầu tư mới theo hướng cho phép các tập đoàn tài chính, bảo hiểm được thành lập doanh nghiệp bảo hiểm tại Việt Nam.

Về kiểm soát nội bộ, kiểm toán nội bộ, quản trị rủi ro, bổ sung các quy định về kiểm soát nội bộ, kiểm toán nội bộ, quản trị rủi ro theo thông lệ quốc tế, phù hợp với tính chất hoạt động kinh doanh bảo hiểm nhằm bảo đảm tuân thủ pháp luật, phòng ngừa, phát hiện, kiểm soát và giảm thiểu rủi ro của doanh nghiệp bảo hiểm.

Họp báo
Toàn cảnh cuộc họp báo

Bổ sung quy định về an toàn tài chính

Trong hoạt động nghiệp vụ, luật quy định cho phép doanh nghiệp bảo hiểm chủ động trong việc thiết kế, xây dựng sản phẩm bảo hiểm và chỉ phải đăng ký với Bộ Tài chính phương pháp, cơ sở tính phí bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm sức khỏe, bảo hiểm xe cơ giới (trừ bảo hiểm bắt buộc); bổ sung quy định về hoạt động thuê ngoài.

Luật bổ sung quy định về an toàn tài chính, trong trường hợp tỷ lệ an toàn vốn ở mức phải áp dụng biện pháp can thiệp, biện pháp cải thiện sớm, biện pháp kiểm soát, quy định trách nhiệm của doanh nghiệp, chủ sở hữu, thành viên góp vốn, hội đồng quản trị, ban kiểm soát; bổ sung yêu cầu công khai thông tin định kỳ, công khai thông tin thường xuyên, công khai thông tin bất thường để đảm bảo thông tin về doanh nghiệp bảo hiểm rõ ràng, minh bạch.

Đặc biệt, luật đã bổ sung quy định về sản phẩm, tổ chức cung cấp bảo hiểm vi mô để tạo hành lang pháp lý cho việc phát triển bảo hiểm vi mô.

Liên quan đến tài chính, hạch toán kế toán và báo cáo, luật quy định chuyển sang áp dụng mô hình vốn trên cơ sở rủi ro, phân loại rõ ràng từng loại vốn, yêu cầu doanh nghiệp luôn duy trì tỷ lệ an toàn vốn nhằm đảm bảo vốn tương ứng với quy mô và mức độ rủi ro của các nhóm rủi ro cơ bản; bổ sung quy định phải có ý kiến xác nhận của kiểm toán độc lập hàng năm đối với báo cáo đánh giá khả năng thanh toán và quản trị rủi ro; quy định về trách nhiệm của tổ chức kiểm toán độc lập; bãi bỏ quy định về biên khả năng thanh toán theo mô hình biên khả năng thanh toán 1, thay thế bằng quy định tỷ lệ an toàn vốn theo hướng dẫn của Bộ Tài chính phù hợp với mô hình vốn tương ứng quy mô và mức độ rủi ro.

Trong hoạt động đầu tư, luật bãi bỏ quy định về danh mục đầu tư do áp dụng mô hình vốn tương ứng với quy mô và mức độ rủi ro; bổ sung quy định về các nguồn vốn đầu tư, nguyên tắc đầu tư, đầu tư ra nước ngoài,... nhằm đảm bảo an toàn, phù hợp với tính chất hoạt động kinh doanh bảo hiểm.

Ngoài ra, luật có các sửa đổi, bổ sung nhằm nâng cao yêu cầu quản lý nhà nước như bổ sung nhiệm vụ, quyền hạn của Bộ Tài chính trong quản lý, giám sát, thanh tra, xử lý vi phạm pháp luật về hoạt động kinh doanh bảo hiểm; bổ sung quy định Bộ Tài chính phối hợp với các cơ quan quản lý bảo hiểm nước ngoài trong việc quản lý, giám sát, thanh tra, kiểm tra đối với các chi nhánh của doanh nghiệp bảo hiểm nước ngoài tại Việt Nam; thiết lập cơ chế chia sẻ thông tin quản lý, giám sát cùng với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và các bộ, ngành khác có liên quan đến hoạt động kinh doanh bảo hiểm.

Tại cuộc họp báo, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi đã trả lời một số câu hỏi về quy định lĩnh vực đầu tư của doanh nghiệp bảo hiểm. Theo Thứ trưởng, đây là cách tiếp cận mới của luật lần này. Luật trước đây quy định doanh nghiệp bảo hiểm được đầu tư lĩnh vực gì, còn luật năm 2022 quy định doanh nghiệp không được làm gì, còn lại doanh nghiệp được chủ động thực hiện. Trong các lĩnh vực không được làm có kinh doanh bất động sản, bởi đây là lĩnh vực rủi ro rất cao. Việc quy định như vậy để đảm bảo doanh nghiệp bảo hiểm có đủ khả năng chi trả, đảm bảo quyền lợi của người tham gia bảo hiểm.

Liên quan đến các hình thức đầu tư bất động sản gián tiếp mà luật quy định được tham gia như mua chứng chỉ quỹ, chứng khoán…. Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi cho biết, đây là những phát sinh trong thực tế, đã được tính đến mức độ rủi ro. Những loại hình này đều được niêm yết công khai trên thị trường chứng khoán theo quy định của Luật Chứng khoán, đã được xem xét, đánh giá rủi ro nên doanh nghiệp bảo hiểm có thể tham gia. Ngoài ra, doanh nghiệp có trụ sở không sử dụng hết cũng có thể cho thuê, để tăng hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.

Hoàng Yến

Đọc thêm

Việt Nam - Liên hợp quốc: Từ hỗ trợ tái thiết đến đối tác phát triển

Việt Nam - Liên hợp quốc: Từ hỗ trợ tái thiết đến đối tác phát triển

(TBTCO) - Từ một quốc gia nhận hỗ trợ để khắc phục hậu quả chiến tranh, Việt Nam đã từng bước trở thành đối tác chủ động, tham gia đóng góp vào các hoạt động chung và cùng Liên hợp quốc thúc đẩy hòa bình, phát triển bền vững và giải quyết các thách thức toàn cầu.
Việt Nam - Trung Quốc: Hợp tác thúc đẩy phát triển khu vực kinh tế tư nhân

Việt Nam - Trung Quốc: Hợp tác thúc đẩy phát triển khu vực kinh tế tư nhân

(TBTCO) - Ngày 21/9/2026, tại trụ sở Bộ Tài chính, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi chủ trì buổi tiếp và làm việc với Đoàn công tác của Ban Công tác xã hội Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc do ông Triệu Thế Đường - Phó Trưởng ban làm Trưởng đoàn, nhân chuyến thăm và làm việc tại Việt Nam.
Cục Dự trữ Nhà nước bồi dưỡng kiến thức về an ninh, an toàn thông tin

Cục Dự trữ Nhà nước bồi dưỡng kiến thức về an ninh, an toàn thông tin

(TBTCO) - Sáng ngày 21/9/2026, tại thành phố Đà Nẵng, Ban Công nghệ thông tin chủ trì, phối hợp với Ban Tổ chức cán bộ Cục Dự trữ Nhà nước khai giảng Lớp “Bồi dưỡng kiến thức về an ninh, an toàn thông tin” năm 2026 (lớp số 1), nhằm trang bị kiến thức, kỹ năng thiết yếu cho 32 công chức đến từ các Chi cục Dự trữ Nhà nước khu vực từ Nghệ An đến Cần Thơ.
Tiếp đà tăng trưởng hai con số

Tiếp đà tăng trưởng hai con số

(TBTCO) - Tăng trưởng hai con số không chỉ là mục tiêu của năm 2026, mà đang được đặt ra cho cả năm 2027. Đây là một mục tiêu rất thách thức, bởi thế, câu hỏi quan trọng nhất trong lúc này là làm sao để nền kinh tế có thể nối tiếp đà tăng trưởng mạnh mẽ này?
Cơ chế mới mở rộng dư địa xử lý nợ cho DATC

Cơ chế mới mở rộng dư địa xử lý nợ cho DATC

(TBTCO) - Nghị định số 358/2026/NĐ-CP bổ sung nhiều cơ chế mới, mở rộng phạm vi hoạt động và công cụ xử lý nợ, tài sản, tăng tính chủ động cho Công ty TNHH một thành viên Mua bán nợ Việt Nam (DATC) trong hỗ trợ tái cơ cấu doanh nghiệp và xử lý nợ xấu của nền kinh tế.
Phân hiệu Học viện Tài chính tại TP. Hồ Chí Minh:  Kiến tạo giá trị mới cho nhân lực tài chính

Phân hiệu Học viện Tài chính tại TP. Hồ Chí Minh: Kiến tạo giá trị mới cho nhân lực tài chính

(TBTCO) - Tại Lễ công bố Quyết định thành lập Phân hiệu Học viện Tài chính tại TP. Hồ Chí Minh và chào mừng năm học mới 2026 - 2027 diễn ra ngày 20/9, Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận nhấn mạnh, sự phát triển của Phân hiệu không được đo bằng quy mô mở rộng, mà bằng chất lượng đào tạo, năng lực nghiên cứu và những đóng góp thiết thực cho nền kinh tế.
Học viện Tài chính mở rộng không gian phát triển với Phân hiệu mới tại TP. Hồ Chí Minh

Học viện Tài chính mở rộng không gian phát triển với Phân hiệu mới tại TP. Hồ Chí Minh

(TBTCO) - Ngày 20/9/2026, Học viện Tài chính tổ chức Lễ công bố Quyết định thành lập Phân hiệu Học viện Tài chính tại TP. Hồ Chí Minh và chào mừng năm học mới 2026 - 2027. Sự kiện đánh dấu bước phát triển mới trong chiến lược mở rộng mạng lưới đào tạo, nghiên cứu khoa học của Học viện tại khu vực phía Nam, với định hướng lấy chất lượng đào tạo làm nền tảng.
Nhiều giải pháp xử lý tổ chức tín dụng yếu kém, siết giám sát sở hữu ngân hàng

Nhiều giải pháp xử lý tổ chức tín dụng yếu kém, siết giám sát sở hữu ngân hàng

(TBTCO) - Ngân hàng Nhà nước cho biết 04 nhóm giải pháp với 53 nhiệm vụ được cụ thể hóa nhằm triển khai Đề án “Tiếp tục hiện đại hóa hệ thống ngân hàng, xử lý các tổ chức tín dụng yếu kém, tăng cường khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa”. Trong đó, tăng cường thanh tra, giám sát, ngăn ngừa và xử lý vi phạm về sở hữu, chuyển nhượng cổ phiếu, gây rủi ro cho tổ chức tín dụng.
Xem thêm