Ngày 8/7, Bộ phận Nghiên cứu Thị trường và Kinh tế toàn cầu thuộc Ngân hàng UOB (Singapore) vừa công bố báo cáo tăng trưởng kinh tế Việt Nam quý II/2025.

Giai đoạn tồi tệ nhất có thể đã qua

Báo cáo do Ngân hàng UOB công bố cho thấy, GDP thực tế của Việt Nam trong quý II/2025 phục hồi mạnh mẽ, đạt mức tăng 7,96% so với cùng kỳ, vượt xa so với dự báo của Bloomberg là 6,85% và dự báo của nhóm phân tích là 6,1%. Tính chung nửa đầu năm 2025, kinh tế Việt Nam tăng trưởng 7,52% so với cùng kỳ, đây là mức tăng mạnh nhất trong nửa đầu năm kể từ khi có số liệu từ năm 2011.

"Mức tăng trưởng vượt trội của Việt Nam trong nửa đầu năm chủ yếu đến từ hoạt động xuất khẩu được thúc đẩy trước thời hạn áp thuế, tăng mạnh 14% so với cùng kỳ, trong bối cảnh tâm lý thị trường phục hồi sau khi Tổng thống Mỹ Trump rút lại tuyên bố áp thuế vào “Ngày Giải phóng” ngày 2/4 và thay vào đó áp dụng mức thuế cơ bản đồng đều 10% đối với tất cả các đối tác thương mại trong vòng 90 ngày tiến hành đàm phán thuế" - nhóm phân tích đánh giá.

Ngân hàng UOB điều chỉnh triển vọng xuất khẩu sang Mỹ, VND có thể phục hồi từ quý IV. Ảnh: T.L.

Với Việt Nam, điểm tích cực là vào ngày 2/7, Tổng thống Trump đưa ra tuyên bố ban đầu về việc áp mức thuế 20% với hàng nhập khẩu từ Việt Nam vào Mỹ và 40% đối với hàng trung chuyển. Dù vẫn là mức thuế đáng kể, con số này thấp hơn nhiều so với mức 46% ban đầu công bố ngày 2/4 và được xem là một sự giảm nhẹ đáng kể cho các doanh nghiệp xuất khẩu. Hiện vẫn chưa có thông tin chi tiết nào về thỏa thuận thương mại giữa hai bên và cả hai chính phủ cũng chưa có thông báo chính thức.

Một điểm then chốt trong đàm phán là cách xác định rõ ràng thế nào là “hàng trung chuyển”. Trong trường hợp này, trọng tâm thảo luận giữa hai nước nhiều khả năng sẽ xoay quanh quy tắc xuất xứ, cụ thể là tỷ lệ giá trị gia tăng nội địa để một sản phẩm được công nhận là “sản xuất tại Việt Nam”.

Nếu Mỹ yêu cầu tỷ lệ nội địa hóa cao hơn, chẳng hạn 40 - 50% hoặc thậm chí cao hơn, điều này có thể gây bất lợi cho ngành sản xuất non trẻ của Việt Nam, vốn dựa vào lực lượng lao động dồi dào với chi phí thấp, thay vì công nghệ sản xuất tiên tiến.

"Ngược lại, nếu mức yêu cầu về tỷ lệ nội địa hóa chỉ ở mức 20 - 30% hoặc thấp hơn, đây sẽ là tín hiệu tích cực, cho phép hoạt động kinh doanh tiếp tục ổn định mà ít bị gián đoạn" - Ngân hàng UOB nhận định.

Rạng sáng 8/7 (giờ Việt Nam), Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố tổng cộng 14 bức thư tới các quốc gia liên quan, thông báo rằng mức thuế nhập khẩu cao hơn đáng kể của Mỹ sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/8, với thuế suất từ 25 - 40%.

Theo đánh giá của Ngân hàng UOB, Việt Nam đặc biệt dễ bị tổn thương trước các căng thẳng thương mại do tính chất mở của nền kinh tế khi xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ chiếm tới 83% GDP của Việt Nam, cao thứ hai trong khu vực ASEAN, chỉ sau Singapore (182%); đồng thời Việt Nam có mức độ phụ thuộc lớn vào thị trường Mỹ.

Dựa trên thoả thuận về thuế ban đầu với Việt Nam, Ngân hàng UOB kỳ vọng xuất khẩu sẽ tăng 10% với các thị trường ngoài Mỹ, tương đương mức tăng 11,3% trong năm 2024. Tổng thể, xuất khẩu của Việt Nam dự kiến sẽ chỉ tăng 8,5% trong năm 2025, thấp hơn đáng kể so với mức 14% của năm trước.

Với các giả định này, sau khi tính đến tác động đối với sản xuất và dòng vốn FDI, ước tính tăng trưởng GDP của Việt Nam trong năm 2025 sẽ cao hơn 0,9 điểm phần trăm so với dự báo cơ sở ban đầu. Do đó, nhóm phân tích điều chỉnh tăng dự báo tăng trưởng GDP của Việt Nam năm 2025 thêm 0,9 điểm phần trăm lên mức 6,9% (so với dự báo trước đó là 6%). Trong điều kiện này, dòng vốn FDI thực hiện dự kiến sẽ đạt khoảng 20 tỷ USD trong năm nay.

Có thể cân nhắc nới lỏng chính sách tiền tệ

Với lạm phát tổng thể và lạm phát cơ bản vẫn dưới mục tiêu chính thức 4,5% trong nửa đầu năm 2025 và phần lớn năm 2024, Bộ phận Nghiên cứu Thị trường và Kinh tế toàn cầu thuộc Ngân hàng UOB cho rằng, Ngân hàng Nhà nước có khả năng sẽ cân nhắc nới lỏng chính sách tiền tệ. Tuy nhiên, diễn biến trên thị trường ngoại hối cũng là một yếu tố quan trọng mà Ngân hàng Nhà nước cần xem xét.

Nguồn: Ngân hàng UOB.

"VND giảm giá trong nửa đầu năm 2025, giảm 2,5% so với đồng USD. Ngược lại, các đồng tiền trong khu vực được hưởng lợi từ sự suy yếu của USD, với mức tăng dao động từ 12% đối với TWD (Đồng đô la Đài Loan) đến 2,5% đối với CNH (Nhân dân tệ) trong cùng thời điểm

Bên cạnh đó, kết quả tăng trưởng tích cực của nền kinh tế nói chung có thể đã làm giảm áp lực phải nới lỏng chính sách. Do vậy, kỳ vọng Ngân hàng Nhà nước sẽ giữ nguyên lãi suất chính sách hiện tại, với lãi suất tái cấp vốn được duy trì ở mức 4,5.

Tuy nhiên, nếu tình hình kinh doanh trong nước và thị trường lao động chịu ảnh hưởng đáng kể trong 1 - 2 quý tới, có thể Ngân hàng Nhà nước sẽ hạ lãi suất chính sách một lần xuống mức thấp trong thời kỳ Covid-19 là 4% và tiếp theo là một đợt giảm 50 điểm cơ bản xuống còn 3,5%, với điều kiện thị trường ngoại hối ổn định và Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) bắt đầu thực hiện các đợt cắt giảm lãi suất./.