Hội đồng quản trị Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex, mã PLX-sàn HOSE) vừa thông qua chủ trương bán toàn bộ 23,29 triệu cổ phiếu quỹ đang nắm giữ nhằm đáp ứng điều kiện công ty đại chúng theo quy định pháp luật, đồng thời tăng cường năng lực tài chính và cân đối nguồn vốn dài hạn của tập đoàn.

Theo nghị quyết được HĐQT thông qua ngày 31/5/2026, Tập đoàn sẽ bán toàn bộ số cổ phiếu quỹ hiện có của Petrolimex, tương đương 23.285.846 cổ phiếu. Chủ tịch HĐQT được giao tổ chức triển khai thực hiện theo quy định.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh Petrolimex đang đứng trước yêu cầu phải khắc phục điều kiện về cơ cấu cổ đông để duy trì tư cách công ty đại chúng. Theo danh sách cổ đông do Trung tâm Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSD) lập tại ngày đăng ký cuối cùng 25/3/2026 để chốt quyền tham dự Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026, Petrolimex có 43.266 cổ đông.

Trong đó, 43.264 cổ đông không phải cổ đông lớn chỉ nắm giữ 9,419% số cổ phần có quyền biểu quyết, thấp hơn mức tối thiểu 10% theo quy định của Luật Chứng khoán. Điều này khiến doanh nghiệp không còn đáp ứng điều kiện duy trì tư cách công ty đại chúng.

Giao dịch trên sẽ giúp lượng cổ phiếu lưu hành tự do trên thị trường sẽ gia tăng, qua đó cải thiện tỷ lệ sở hữu của nhóm cổ đông bên ngoài và hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng quy định về cơ cấu cổ đông.

Dự kiến thay đổi trong cơ cấu cổ đông của Petrolimex sau khi cổ phiếu quỹ được bán cho các nhà đầu tư

Cùng với đó, thương vụ có thể mang lại nguồn thặng dư vốn cổ phần đáng kể cho tập đoàn. Theo báo cáo tài chính hợp nhất quý I/2026, giá trị cổ phiếu quỹ đang được ghi nhận trên sổ sách ở mức 232,86 tỷ đồng. Trong khi đó, với thị giá PLX đóng cửa phiên 3/6 ở mức 39.150 đồng/cổ phiếu, nếu bán thành công toàn bộ lượng cổ phiếu quỹ, Petrolimex có thể thu về khoảng 912 tỷ đồng.

Như vậy, phần chênh lệch giữa giá bán dự kiến và giá vốn ghi sổ ước đạt gần 680 tỷ đồng. Khoản chênh lệch này sẽ được hạch toán vào thặng dư vốn cổ phần qua đó góp phần củng cố năng lực tài chính và nguồn vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp.

Trên thị trường chứng khoán, PLX hiện là một trong những doanh nghiệp Nhà nước có tỷ lệ sở hữu chi phối cao. Tính đến cuối quý I/2026, Nhà nước thông qua Bộ Tài chính vẫn là cổ đông lớn nhất tại Petrolimex (77,26%). Ngoài ra, cổ đông chiến lược từ Nhật Bản gồm Công ty TNHH ENEOS Việt Nam sở hữu 13,32% tổng số cổ phiếu đang lưu hành.

Trong trường hợp toàn bộ số cổ phiếu trên được bán ra, các cổ đông khác sẽ nâng tổng sở hữu lên 11,05%. Trong khi đó, cổ đông Nhà nước và ENEOS Việt Nam sẽ giảm tỷ lệ nắm giữ trên tổng số hơn 1,29 tỷ cổ phiếu lưu hành về còn 75,87% và 13,08%. Gia tăng lượng cổ phiếu lưu hành tự do cũng được kỳ vọng sẽ cải thiện thanh khoản cổ phiếu và nâng cao sức hấp dẫn đối với các nhà đầu tư tổ chức trong thời gian tới.