Sửa đổi Nghị định xử phạt hành chính trong lĩnh vực hải quan

Ngày 10/2/2026, Ban Pháp chế, Cục Hải quan chủ trì Hội thảo tham vấn dự thảo Nghị định sửa đổi quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan, với sự tham gia của các đơn vị chuyên môn và đại diện 29 hiệp hội doanh nghiệp.

Ông Kim Long Biên - Trưởng ban Pháp chế, Cục Hải quan phát biểu tại hội thảo. Ảnh: CHQ

Theo cơ quan hải quan, việc sửa đổi nghị định không chỉ nhằm cập nhật các quy định xử phạt, mà còn hướng tới chuẩn hóa khung pháp lý theo tinh thần Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 (có hiệu lực từ ngày 1/7/2026). Mục tiêu xuyên suốt là xây dựng cơ chế quản lý hiện đại, minh bạch, vừa đảm bảo kỷ cương pháp luật, vừa tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Tại hội thảo, lãnh đạo Ban Pháp chế cho biết, dự thảo lần này quán triệt tư duy cải cách của các nghị quyết lớn về xây dựng Nhà nước pháp quyền, chuyển đổi số và phát triển kinh tế tư nhân. Theo đó, chế tài trong lĩnh vực hải quan sẽ được thiết kế theo hướng rõ ràng, dễ áp dụng, tăng tính phòng ngừa, hạn chế xử phạt máy móc, đồng thời bảo vệ quyền tự do kinh doanh và quyền tài sản hợp pháp của doanh nghiệp.

Một điểm mới đáng chú ý là dự thảo bổ sung các trường hợp không xử phạt vi phạm hành chính đối với người khai hải quan khi chưa có đầy đủ thông tin chính xác tại thời điểm đăng ký tờ khai do nguyên nhân khách quan. Cùng với đó, cơ chế tự phát hiện và khai bổ sung được mở rộng theo Luật Quản lý thuế, tạo điều kiện để doanh nghiệp chủ động khắc phục sai sót, giảm thiểu rủi ro pháp lý.

Dự thảo cũng chuẩn hóa nhóm đối tượng bị xử phạt đối với các hành vi liên quan đến trích chuyển ngân sách nhà nước và nghĩa vụ bảo lãnh. Thay vì chỉ áp dụng cho ngân hàng thương mại như trước, phạm vi điều chỉnh được mở rộng sang toàn bộ hệ thống tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài và các đơn vị cung ứng dịch vụ thanh toán, trung gian thanh toán.

Theo Cục Hải quan, việc hoàn thiện nghị định theo đúng quy trình của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật là yêu cầu bắt buộc để đảm bảo tính đồng bộ khi Luật Quản lý thuế đi vào thực thi. Khi được ban hành, nghị định sửa đổi được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp và tạo nền tảng pháp lý thuận lợi cho tiến trình cải cách hành chính trong giai đoạn tới.