Tăng quyền quyết định giá xăng dầu cho doanh nghiệp, Nhà nước giám sát bằng dữ liệu

(TBTCO) - Dự thảo Nghị định về kinh doanh xăng dầu (sửa đổi) được Bộ Công thương xây dựng theo hướng tăng quyền quyết định giá cho doanh nghiệp, đồng thời tăng yêu cầu kê khai, giải trình và giám sát bằng dữ liệu nhằm bảo đảm giá bám sát tín hiệu thị trường.
aa

Thông tin về cơ chế quản lý giá xăng dầu trong dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung các nghị định về kinh doanh xăng dầu tại họp báo thường kỳ quý III/2026 của Bộ Công thương chiều 7/10, bà Nguyễn Thúy Hiền - Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường cho biết, định hướng của dự thảo là đưa giá xăng dầu vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước. Doanh nghiệp được quyền quyết định giá bán, nhưng phải tính toán theo công thức và các yếu tố cấu thành giá do Nhà nước quy định.

Khi quyết định hoặc thay đổi giá, doanh nghiệp phải kê khai công thức tính, các yếu tố cấu thành giá và giải trình nguyên nhân biến động với cơ quan quản lý. Việc kê khai được thực hiện trên hệ thống cơ sở dữ liệu về giá do Bộ Công thương xây dựng.

“Hệ thống này cũng sẽ có những cảnh báo đối với các yếu tố bất thường để các cơ quan quản lý nhà nước như Sở Công thương, Bộ Công thương giám sát thường xuyên khi doanh nghiệp quyết định giá và khi doanh nghiệp thay đổi giá bán” - bà Hiền cho biết.

Tăng quyền tự quyết về giá xăng dầu, thúc đẩy cạnh tranh
Bà Nguyễn Thúy Hiền - Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công thương) trao đổi tại họp báo. Ảnh: Nam Nguyễn

Theo lãnh đạo Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, hệ thống cũng hỗ trợ nhận diện trường hợp doanh nghiệp kê khai nhưng chưa giải trình đầy đủ các yếu tố làm tăng hoặc giảm giá.

Dự thảo không quy định cứng về tần suất hoặc biên độ điều chỉnh giá. Thay vì Nhà nước điều hành giá theo chu kỳ hàng tuần như hiện nay, doanh nghiệp sẽ căn cứ vào chi phí kinh doanh, các lô hàng mua bán thực tế và hoạt động kinh doanh để xác định giá. Khi thay đổi giá, doanh nghiệp phải có căn cứ và thực hiện kê khai, giải trình.

Bà Hiền cho biết, chi phí định mức vẫn là một yếu tố do Nhà nước quy định để doanh nghiệp đưa vào công thức tính giá. Trường hợp Nhà nước sử dụng công cụ bình ổn giá xăng dầu, doanh nghiệp cũng phải căn cứ vào cơ chế này khi quyết định giá.

Liên quan đến lo ngại giá bán trong nước có thể không bám sát diễn biến thị trường thế giới khi doanh nghiệp được trao quyền quyết định giá, bà Nguyễn Thúy Hiền cho rằng, không thể quy định cứng nhắc giá bán phải vận động theo từng lô hàng doanh nghiệp mua vào.

Theo bà, xăng dầu là mặt hàng được lưu trữ trong hệ thống kho và doanh nghiệp có thể tiếp tục bổ sung nhiều lô hàng ở các thời điểm khác nhau. Vì vậy, cơ chế giá cần có tính thị trường hơn, trong đó doanh nghiệp chủ động và chịu trách nhiệm về quyết định giá, đồng thời tuân thủ nguyên tắc minh bạch, sát thị trường và cạnh tranh.

“Mục tiêu của chúng tôi trong điều hành giá là giá bán của doanh nghiệp cũng phải bám sát tín hiệu của thị trường. Mục tiêu cao nhất là làm thế nào để đảm bảo nguồn cung và an ninh năng lượng” - bà Hiền nhấn mạnh.

Liên quan đến lo ngại các thương nhân đầu mối có thể chi phối giá bán và tạo bất lợi cho doanh nghiệp bán lẻ, bà Nguyễn Thúy Hiền cho biết, một điểm đáng chú ý trong dự thảo là thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối hoạt động độc lập đều được quyền quyết định giá bán, qua đó tạo cạnh tranh về giá giữa các chủ thể.

xăng sinh học e10 được bán đại trà trên toàn quốc từ ngày 1 6 2026
Bộ Công thương cho biết, nguồn cung xăng dầu từ nay đến cuối năm cơ bản được bảo đảm. Ảnh: Đức Thanh

Dự thảo đồng thời được thiết kế theo hướng giảm tầng nấc trung gian trong hệ thống phân phối xăng dầu từ 3 xuống 2 tầng. Theo tính toán của Bộ Công thương, nếu doanh nghiệp chuyển đổi theo mô hình mới, có thể có hơn 10.500 thương nhân phân phối tham gia mô hình và được quyền quyết định giá.

Theo bà Hiền, với mô hình này, thương nhân đầu mối cũng phải cạnh tranh với thương nhân phân phối, nhất là tại những địa bàn mà thương nhân phân phối có hệ thống và thị trường riêng. Do đó, theo cơ quan soạn thảo, khó xảy ra tình trạng thương nhân đầu mối chi phối hoàn toàn giá bán./.

Nguyên Phương

Đọc thêm

Stavian hóa chất ghi dấu ấn hai năm liên tiếp tại bảng xếp hạng Fortune Southeast Asia 500

Stavian hóa chất ghi dấu ấn hai năm liên tiếp tại bảng xếp hạng Fortune Southeast Asia 500

(TBTCO) - Tham dự Hội nghị Thượng đỉnh Fortune Southeast Asia 500 Summit 2026 với vai trò Nhà tài trợ Đồng hành, Tập đoàn Stavian tiếp tục khẳng định sự hiện diện tại các diễn đàn kinh tế và doanh nghiệp hàng đầu khu vực. Trong khuôn khổ Hội nghị, Stavian Hóa chất đã nhận chứng nhận xếp hạng 227 trong Fortune Southeast Asia 500 năm 2026, đánh dấu năm thứ hai liên tiếp góp mặt trong danh sách 500 doanh nghiệp có doanh thu lớn nhất Đông Nam Á.
Việt Nam trở thành thị trường giàu tiềm năng của ngành điện tử và thiết bị thông minh

Việt Nam trở thành thị trường giàu tiềm năng của ngành điện tử và thiết bị thông minh

Nhu cầu tiêu dùng ngày càng đa dạng, thương mại điện tử phát triển nhanh cùng xu hướng mở rộng chuỗi cung ứng đang đưa Việt Nam trở thành thị trường giàu tiềm năng đối với ngành điện tử, thiết bị thông minh và đồ gia dụng. Điều này mở ra cơ hội hợp tác, đầu tư và phát triển thị trường cho các nhà sản xuất, nhà cung cấp quốc tế cũng như doanh nghiệp trong nước.
Mở cửa thị trường Israel, doanh nghiệp Việt cần vượt rào cản tiêu chuẩn

Mở cửa thị trường Israel, doanh nghiệp Việt cần vượt rào cản tiêu chuẩn

(TBTCO) - Kim ngạch thương mại Việt Nam – Israel dự kiến đạt 4,4 tỷ USD năm 2026, tăng 21% so với năm trước. VIFTA tạo lợi thế thuế quan cho hàng Việt, nhưng để khai thác hiệu quả thị trường, doanh nghiệp cần đáp ứng quy tắc xuất xứ, tiêu chuẩn kỹ thuật, yêu cầu Kosher khi cần thiết và chủ động kiểm soát rủi ro địa chính trị.
Infographics: 10 tháng, số vốn các doanh nghiệp đăng ký bổ sung vào nền kinh tế gần 5,8 triệu tỷ đồng

Infographics: 10 tháng, số vốn các doanh nghiệp đăng ký bổ sung vào nền kinh tế gần 5,8 triệu tỷ đồng

(TBTCO) - Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), 10 tháng năm 2026, cả nước có 243.600 doanh nghiệp đăng ký thành lập mới và quay trở lại hoạt động. Tổng số vốn đăng ký bổ sung vào nền kinh tế đạt gần 5,8 triệu tỷ đồng, tăng 11,6% so với cùng kỳ.
Kết nối doanh nghiệp Việt vào chuỗi cung ứng công nghệ cao toàn cầu

Kết nối doanh nghiệp Việt vào chuỗi cung ứng công nghệ cao toàn cầu

Từ lợi thế thu hút FDI, Bắc Ninh có cơ hội phát triển hệ sinh thái công nghiệp liên kết sâu hơn với chuỗi giá trị toàn cầu, trong đó nâng cao năng lực doanh nghiệp nội địa và gia tăng tỷ lệ nội địa hóa là những yêu cầu then chốt.
Hải quan khu vực XVII thu hơn 29 tỷ đồng từ hậu kiểm

Hải quan khu vực XVII thu hơn 29 tỷ đồng từ hậu kiểm

(TBTCO) - Thông qua đẩy mạnh kiểm tra sau thông quan (hậu kiểm) theo hướng quản lý rủi ro, Hải quan khu vực XVII đã thu nộp ngân sách nhà nước hơn 29 tỷ đồng. Cùng với đó, đơn vị phát hiện, xử lý 622 vụ vi phạm hành chính, đạt 144% kế hoạch.
Chuyển đổi số tài chính: Đổi mới phải đi cùng khả năng chống chịu

Chuyển đổi số tài chính: Đổi mới phải đi cùng khả năng chống chịu

(TBTCO) - Công nghệ tài chính, trí tuệ nhân tạo (AI) và các mô hình tài chính số đang mở ra cơ hội nâng cao hiệu quả hoạt động, mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ. Tuy nhiên, để đổi mới bền vững, hệ thống tài chính cần tăng cường quản trị rủi ro, bảo đảm an toàn vận hành và nâng cao khả năng phục hồi trước những sự cố công nghệ.
Doanh nghiệp tuân thủ tốt sẽ được hưởng lợi từ cơ chế quản lý hải quan mới

Doanh nghiệp tuân thủ tốt sẽ được hưởng lợi từ cơ chế quản lý hải quan mới

Dự thảo Thông tư mới về hải quan đặt trọng tâm vào đánh giá mức độ tuân thủ của doanh nghiệp, làm cơ sở áp dụng biện pháp quản lý phù hợp. Qua đó, doanh nghiệp chấp hành tốt pháp luật được tăng hỗ trợ, trong khi nguồn lực kiểm tra, giám sát được tập trung vào các nguy cơ rủi ro...
Xem thêm

Mới nhất Đọc nhiều