Nghị định được ban hành nhằm triển khai chính sách hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực khoa học cơ bản, công nghệ cao và các ngành có ý nghĩa chiến lược đối với phát triển kinh tế – xã hội của đất nước. Chính sách học bổng áp dụng đối với sinh viên đại học, học viên cao học và nghiên cứu sinh theo học các chương trình đào tạo thuộc nhóm ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược tại các cơ sở giáo dục đại học theo quy định của pháp luật.

Theo Nghị định, các chương trình đào tạo được hưởng chính sách học bổng bao gồm chương trình đào tạo tài năng; chương trình đào tạo về vi mạch bán dẫn; các chương trình đào tạo thuộc nhóm ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược. Danh mục ngành được hưởng chính sách gồm nhiều lĩnh vực quan trọng như Toán học, Sinh học, Thống kê, Máy tính và công nghệ thông tin, kỹ thuật điện, điện tử và viễn thông, vật lý kỹ thuật, kỹ thuật vật liệu, kỹ thuật mỏ, xây dựng và nhiều lĩnh vực khoa học, kỹ thuật khác phục vụ phát triển công nghệ và công nghiệp chiến lược của quốc gia.

Một trong những nội dung đáng chú ý là mức học bổng dành cho người học thuộc các ngành ưu tiên này. Theo quy định, đối với sinh viên đại học, mức học bổng từ 3,7 triệu đồng đến 5 triệu đồng/tháng tùy nhóm ngành và chương trình đào tạo. Đối với học viên trình độ thạc sĩ, mức học bổng từ 5,5 triệu đồng đến 7,4 triệu đồng/tháng. Đối với nghiên cứu sinh trình độ tiến sĩ, mức học bổng cao nhất lên tới 8,4 triệu đồng/tháng đối với chương trình đào tạo tài năng, chương trình đào tạo ngành vi mạch bán dẫn và các ngành khoa học cơ bản.

Chính sách học bổng mới thúc đẩy phát triển nguồn nhân lực khoa học – công nghệ chất lượng cao. Ảnh: T.L

Theo Nghị định, sinh viên được hưởng học bổng 10 tháng trong một năm học; học viên cao học và nghiên cứu sinh được hưởng học bổng 12 tháng trong một năm học. Tổng thời gian hưởng học bổng tối đa là 5 năm đối với sinh viên đại học, 2 năm đối với học viên cao học và 3 năm đối với nghiên cứu sinh.

Nghị định cũng quy định cụ thể điều kiện xét hưởng học bổng. Đối với người học trúng tuyển theo phương thức xét kết quả thi tốt nghiệp trung học phổ thông, một trong các điều kiện là có điểm trung bình cộng 3 môn theo tổ hợp xét tuyển đạt từ 22,50 trở lên, không bao gồm điểm ưu tiên và điểm cộng; đồng thời thuộc nhóm 30% thí sinh có điểm trúng tuyển cao nhất của ngành hoặc chương trình đào tạo. Trong quá trình học tập, người học phải đáp ứng yêu cầu về kết quả học tập, số tín chỉ tích lũy theo quy định và không bị kỷ luật từ mức khiển trách trở lên để tiếp tục được hưởng học bổng.

Một điểm đáng chú ý của Nghị định là việc xét duyệt và chi trả học bổng được thực hiện trên cơ sở dữ liệu tuyển sinh, kết quả học tập và rèn luyện của người học do cơ sở đào tạo quản lý; không yêu cầu người học nộp hồ sơ và không làm phát sinh thủ tục hành chính.

Kinh phí thực hiện chính sách học bổng được bảo đảm từ ngân sách nhà nước theo quy định của pháp luật về phân cấp quản lý ngân sách nhà nước và các nguồn kinh phí hợp pháp khác. Nhà nước đồng thời khuyến khích tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp trong và ngoài nước tài trợ, cấp học bổng cho người học trên nguyên tắc tự nguyện, công khai, minh bạch và phù hợp với quy định của pháp luật.

Nghị định cũng quy định người học phải hoàn trả toàn bộ số tiền học bổng đã nhận trong trường hợp bị buộc thôi học, tự ý bỏ học hoặc sử dụng học bổng sai mục đích.

Nghị định số 179/2026/NĐ-CP được ban hành là bước cụ thể hóa chủ trương phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực khoa học, công nghệ trọng điểm; tạo điều kiện thu hút người học vào các ngành khoa học cơ bản, công nghệ chiến lược và các lĩnh vực then chốt phục vụ phát triển nhanh và bền vững đất nước trong giai đoạn mới./.