Trong thời gian gần đây, Bộ Kế hoạch và Đầu tư liên tiếp tổ chức các hội thảo “tham vấn chiến lược tăng trưởng xanh giai đoạn 2013-2020”, tại các tỉnh, thành phố như: Hà Nội, Tp. Hồ Chí Minh, Quảng Ninh…

Mục đích của các cuộc hội thảo này là nhằm lấy ý kiến lần cuối cho dự thảo Kế hoạch hành động tăng trưởng xanh của Việt Nam, trước khi trình Chính phủ phê duyệt, tạo khung khổ pháp lý thực hiện mục tiêu tăng trưởng xanh ở Việt Nam, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững cũng như phù hợp với quy luật kinh tế quốc tế.

Một vấn đề luôn được nhiều đại diện các doanh nghiệp, địa phương quan tâm đưa ra tại các cuộc hội thảo là nguồn lực tài chính và chính sách hỗ trợ của Chính phủ để khuyến khích, thúc đẩy các địa phương, các doanh nghiệp tham gia chiến lược tăng trưởng xanh.

Nhiều doanh nghiệp cần vốn cho đổi mới công nghệ. Ảnh: Đ.T

Tỉnh Bắc Ninh là một trong những tỉnh tiên phong trong việc triển khai chương trình hỗ trợ các làng nghề xây dựng hệ thống xử lý nước thải. Tuy nhiên, do nguồn kinh phí hạn hẹp nên tỉnh mới chỉ làm mô hình nhỏ tại hộ sản xuất gia đình.

Đại diện Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Bắc Ninh cho biết, tỉnh rất muốn mở rộng chương trình này nhưng khó bởi tại các làng nghề chủ yếu là các hộ gia đình sản xuất kinh doanh quy mô nhỏ, vốn ít nên không muốn tham gia.

Theo kết quả nghiên cứu do Chương trình Phát triển Liên Hợp quốc (UNDP) và Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương về tình hình sử dụng thiết bị - công nghệ và tư vấn công nghệ của các doanh nghiệp trong nước cho thấy, nhiều doanh nghiệp đang “khát” vốn cho đầu tư đổi mới công nghệ nhưng không tìm đâu ra. Khảo sát tại 100 doanh nghiệp ở Hà Nội và TPHCM, mức đầu tư cho đổi mới thiết bị - công nghệ chỉ chiếm hơn 3% doanh thu cả năm.

Thực tế trên cho thấy, các địa phương, DN ngày càng nhận thức tốt hơn về bảo vệ môi trường, về sản xuất sạch để hướng đến một nền kinh tế xanh.

Nhưng việc chuyển đổi thành một DN xanh khiến DN sẽ phải đối mặt với nhiều khó khăn khi phải giải quyết hàng loạt các vấn đề như: Chi phí đầu tư xử lý môi trường, đổi mới công nghệ lớn không phải DN nào cũng thực hiện được; Sự cạnh tranh thiếu công bằng với những DN chưa thực hiện tốt Luật Bảo vệ môi trường; Các sản phẩm xanh thường có giá cao hơn các sản phẩm thông thường nên khó tiêu thụ..

Với những rào cản đó, nếu thiếu sự trợ giúp từ chính phủ, con đường tăng trưởng xanh của DN rất gian nan.

Do vậy, Chính phủ cần có những chính sách hỗ trợ rõ ràng để đầu tư vào cơ sở hạ tầng, công nghệ sạch, chính sách thuế và đặc biệt là nguồn vốn cho doanh nghiệp như ưu tiên hỗ trợ vốn không lãi suất hoặc lãi suất thấp. Đại diện của Ngân hàng Thế giới cho rằng, cơ chế về vốn cần được thể hiện rõ hơn trong chiến lược tăng trưởng xanh của Việt Nam, nhất là sự ưu đãi đối với khu vực kinh tế tư nhân bởi cần có sự tham gia nhiều hơn của khối doanh nghiệp tư nhân vào chiến lược này.

Theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, cơ chế vốn dành cho Chiến lược tăng trưởng xanh sẽ được Chính phủ huy động từ doanh nghiệp và các tổ chức quốc tế. Dù nguồn lực này hiện nay chưa nhiều, nhưng chúng ta vẫn phải thực hiện chiến lược tăng trưởng xanh, bởi đây sẽ là xu thế phát triển tất yếu trong thời gian tới.

Ông Nguyễn Thế Phương – Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết, trước mắt sẽ đề xuất một số chính sách ưu đãi hơn với các doanh nghiệp đang đầu tư vào lĩnh vực tăng trưởng xanh./

Thu Hoài