Hội nghị toàn quốc Tổng kết công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 đã diễn ra chiều 31/3 với sự tham dự của Tổng Bí thư Tô Lâm và các lãnh đạo Đảng, Nhà nước. Hội nghị đã nhìn lại toàn cảnh về một kỳ bầu cử lịch sử, đồng thời đúc kết những bài học sâu sắc định hướng cho chặng đường kiến tạo và phát triển sắp tới.

Kỳ bầu cử quy mô lớn nhất từ trước đến nay

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn - Chủ tịch Hội đồng Bầu cử quốc gia khẳng định, cuộc bầu cử đã thành công rất tốt đẹp, thực sự là đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng và là ngày hội lớn của toàn dân. Dưới sự lãnh đạo sát sao của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư; trực tiếp, thường xuyên của Tổng Bí thư Tô Lâm, toàn hệ thống chính trị đã vào cuộc với tinh thần trách nhiệm cao nhất.

Toàn cảnh Hội nghị toàn quốc Tổng kết công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031. Ảnh: Duy Linh

Theo Chánh Văn phòng Hội đồng Bầu cử quốc gia Lê Quang Mạnh, đây là cuộc bầu cử có quy mô lớn nhất từ trước đến nay với hơn 76 triệu cử tri tham gia tại trên 72 nghìn khu vực bỏ phiếu, đạt tỷ lệ đi bầu kỷ lục 99,7%. Cử tri cả nước đã lựa chọn, bầu ra đủ 500 đại biểu Quốc hội, 2.552 đại biểu HĐND cấp tỉnh và 72.438 đại biểu HĐND cấp xã. Thành công này tiếp tục khẳng định sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc và niềm tin vững chắc của Nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng.

Sau cuộc bầu cử, các địa phương đã báo cáo tổng kết công tác bầu cử, đánh giá toàn diện những kết quả đạt được, những mặt còn hạn chế, bất cập trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, phối hợp tổ chức cuộc bầu cử, làm rõ nguyên nhân thành công, nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế. Từ đó rút ra những bài học kinh nghiệm và đề xuất, kiến nghị cụ thể với các cơ quan tổ chức hữu quan, để thực hiện tốt hơn nữa công tác bầu cử ở các nhiệm kỳ tiếp theo.

Tại Hà Nội, Chủ tịch Ủy ban Bầu cử TP. Hà Nội Phùng Thị Hồng Hà nhấn mạnh thành công lớn từ việc ứng dụng chuyển đổi số toàn diện. Hà Nội đã triển khai tra cứu thông tin qua mã QR, "bản đồ số bầu cử" định vị điểm bỏ phiếu và theo dõi tiến độ theo thời gian thực. Nhờ đó, thành phố có thể điều hành kịp thời, hướng tới mô hình "một điểm đến cho mọi nhiệm vụ" liên thông dữ liệu giữa các cấp.

Từ TP. Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch Ủy ban Bầu cử Nguyễn Mạnh Cường chia sẻ kinh nghiệm chuẩn bị nhân sự bài bản, kiên quyết không hạ thấp tiêu chuẩn vì cơ cấu và ưu tiên chuyên gia am hiểu đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số. Đặc biệt, TP. Hồ Chí Minh là địa phương đi đầu trong việc tổ chức bầu cử sớm an toàn, hiệu quả tại 4 khu vực vào ngày 26/2/2026.

Tại Nghệ An, vùng có địa bàn rộng và dân cư phân tán, Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Khắc Thận đúc kết bài học về công tác thông tin, tuyên truyền. Nghệ An đã đa dạng hóa hình thức truyền thông, linh hoạt thích ứng với môi trường hiện đại, bám sát các nhóm đối tượng cử tri để tạo sự đồng thuận xã hội cao nhất.

Sau khi nghe các báo cáo, tham luận tại hội nghị, Tổng Bí thư Tô Lâm đã có bài phát biểu chỉ đạo quan trọng, trong đó nhấn mạnh 5 thành công và 5 bài học kinh nghiệm rút ra từ cuộc bầu cử.

Theo Tổng Bí thư, thành công nổi bật nhất là sự tham gia đông đảo, trách nhiệm và đầy niềm tin của cử tri cả nước. Có 76.198.214 cử tri trên tổng số 76.423.940 cử tri đi bầu, đạt tỷ lệ 99,7%, mức cao nhất được ghi nhận từ trước đến nay. Đặc biệt, không có đơn vị bầu cử nào phải bầu cử lại; 500 đại biểu Quốc hội cùng đại biểu HĐND các cấp đều được bầu đủ theo quy định. Những con số này không chỉ phản ánh hiệu quả tổ chức, mà sâu xa hơn là niềm tin chính trị, ý thức công dân, tinh thần làm chủ của nhân dân đối với Nhà nước và chế độ ta.

Tổng Bí thư cũng đánh giá cao việc chất lượng, cơ cấu và tính đại diện của đội ngũ đại biểu tiếp tục được nâng lên. Quốc hội khóa XVI có tỷ lệ đại biểu chuyên trách dự kiến đạt 40%, cao nhất từ trước đến nay; có 150 đại biểu nữ, chiếm 30%; 76 đại biểu người dân tộc thiểu số, chiếm 15,2%; 18 đại biểu ngoài Đảng, chiếm 3,6%; 33 đại biểu dưới 40 tuổi, chiếm 6,6%. Đặc biệt, lần đầu tiên Quốc hội có đại biểu dân tộc Ơ Đu.

Bên cạnh đó, công tác chuẩn bị đã được triển khai rất sớm, bài bản, thống nhất và chặt chẽ từ Trung ương tới cơ sở. Hội đồng Bầu cử quốc gia đã ban hành đầy đủ 27 văn bản pháp lý theo luật định, cùng với 14 nghị quyết, văn bản hướng dẫn và 34 tài liệu giải đáp kỹ thuật cho địa phương.

Đáng chú ý, Tổng Bí thư đánh giá, cuộc bầu cử lần này đã có bước tiến rõ rệt trong chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ. Việc khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và nền tảng VNeID trong quản lý cử tri đã góp phần nâng cao độ chính xác, minh bạch của toàn bộ quy trình bầu cử.

Lá phiếu của cử tri phải được tiếp nối bằng những quyết sách đúng đắn

Từ thực tiễn cuộc bầu cử, Tổng Bí thư Tô Lâm chỉ ra 5 bài học kinh nghiệm quan trọng.

Trong đó, bài học đầu tiên là phải bảo đảm sự lãnh đạo tập trung, thống nhất, xuyên suốt và phát huy cao độ trách nhiệm của cả hệ thống chính trị. Theo Tổng Bí thư, ở đâu cấp ủy lãnh đạo sâu sát, chính quyền chỉ đạo quyết liệt, các lực lượng phối hợp chặt chẽ, thì ở đó, công tác bầu cử được tổ chức nghiêm túc, đúng pháp luật và hiệu quả.

Bài học thứ hai là công tác nhân sự phải được chuẩn bị thật kỹ lưỡng, dân chủ, đúng pháp luật và vì lợi ích chung. Tổng Bí thư nhấn mạnh: “Bầu cử thành công không chỉ là bầu đủ số lượng, mà quan trọng hơn là lựa chọn được những người thật sự có đức, có tài, có bản lĩnh, có năng lực hành động, có tinh thần phụng sự nhân dân”.

Bài học thứ ba là phải lấy người dân làm trung tâm trong toàn bộ quá trình bầu cử. Theo Tổng Bí thư, tỷ lệ cử tri đi bầu cao nhất từ trước đến nay không chỉ nhờ tổ chức tốt, mà còn vì cử tri cảm nhận rõ mình được tôn trọng, được cung cấp đầy đủ thông tin và được tạo điều kiện thuận lợi nhất để thực hiện quyền công dân. Việc tổ chức bầu cử sớm ở 217 khu vực đặc thù thuộc 11 địa phương cho thấy tinh thần không để bất kỳ cử tri nào bị đứng ngoài ngày hội dân chủ của đất nước.

Bài học thứ tư là công tác thông tin, tuyên truyền phải đi trước một bước, đổi mới mạnh mẽ cả về nội dung và phương thức. Tổng Bí thư lưu ý, trong bối cảnh truyền thông số phát triển nhanh, nếu thông tin chính thống không đến đủ nhanh, đủ rõ, đủ gần dân, thì rất dễ để khoảng trống thông tin bị lấp đầy bởi tin sai, tin thiếu kiểm chứng.

Bài học thứ năm, theo Tổng Bí thư, cũng là bài học lớn nhất, là thành công của bầu cử chỉ thật sự trọn vẹn khi được chuyển hóa thành hiệu quả hoạt động của nhiệm kỳ mới. “Lá phiếu của cử tri không dừng lại ở ngày bầu cử. Lá phiếu ấy phải được tiếp nối bằng chất lượng lập pháp, bằng hiệu lực giám sát, bằng những quyết sách đúng đắn, kịp thời, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong giai đoạn mới” - Tổng Bí thư nhấn mạnh./.