Thúc đẩy giao thương biên giới và phát triển hạ tầng

Tại hội nghị, các đại biểu Quốc hội tỉnh đã thông tin tới cử tri về kết quả Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI; tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước những tháng đầu năm 2026; kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm giai đoạn 2026 - 2030; kế hoạch tài chính quốc gia 5 năm giai đoạn 2026 - 2030. Đồng thời thông tin về các luật, nghị quyết và những quyết định khác đã được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp. Tại Kỳ họp, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Ninh có 36 lượt phát biểu tại hội trường và tổ thảo luận, đóng góp tích cực vào thành công chung của kỳ họp.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn phát biểu tại Hội nghị tiếp xúc cử tri sau Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI. Ảnh: Đức Minh

Lắng nghe các nội dung, cử tri các địa phương ghi nhận, đánh giá cao tinh thần trách nhiệm và sự nỗ lực của các đại biểu Quốc hội trong công tác xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật; nghiên cứu, thảo luận, xây dựng các cơ chế, chính sách và quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước. Đồng thời, các cử tri cũng gửi gắm 12 ý kiến, kiến nghị liên quan đến việc phát triển hạ tầng; triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp; cơ chế chính sách về tiền lương, trợ cấp cho cán bộ cấp xã; công tác bảo đảm an sinh xã hội, y tế, giáo dục - đào tạo…

Trong đó, về giao thương biên giới, cử tri phường Móng Cái 1 kiến nghị về việc mở rộng và tiếp tục thực hiện giao thương biên giới Việt - Trung, tiêu biểu là đề xuất mở lại chợ Pò Hèn và quan tâm đến tiến độ triển khai mô hình “hai quốc gia một khu công nghiệp” tại Móng Cái.

Đối với phát triển hạ tầng giao thông, cử tri dành sự quan tâm đặc biệt đến các dự án hạ tầng lớn, cụ thể là tiến độ triển khai tuyến đường sắt Móng Cái - Hạ Long - Hải Phòng kết nối với Đông Hưng (Trung Quốc). Liên quan đến cơ chế đặc khu kinh tế, cử tri Đặc khu Vân Đồn đặt vấn đề về định hướng và cơ chế phát triển các đặc khu kinh tế theo sắp xếp đơn vị hành chính mới.

Bên cạnh đó, cử tri cũng phản ánh những khó khăn, vướng mắc trong quá trình một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Đi kèm với đó, các cử tri kiến nghị cần tháo gỡ điểm nghẽn trong việc xử lý tài sản công dôi dư, đặc biệt là các trụ sở cũ sau khi sắp xếp. Một số ý kiến khác phản ánh về nội dung cơ chế chính sách tiền lương, thưởng và phụ cấp cho đội ngũ cán bộ cấp xã, đặc biệt là cán bộ Mặt trận ở cơ sở vùng sâu, vùng xa.

Nguyên tắc đầu tư là “tiền phải đẻ ra tiền”

Cảm ơn các ý kiến đóng góp tâm huyết, thiết thực của các cử tri, tại hội nghị, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn đã trực tiếp giải đáp các nhóm vấn đề trọng tâm được cử tri quan tâm.

Trong đó, liên quan đến thúc đẩy giao thương biên giới và Khu công nghiệp hai quốc gia. Về kiến nghị mở rộng giao thương biên giới Việt - Trung, đặc biệt là việc mở lại chợ Pò Hèn và tiến độ khu công nghiệp hai quốc gia, Bộ trưởng bày tỏ sự tin tưởng với đà phát triển tốt đẹp của tình hữu nghị hai nước, đặc biệt là sau chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Trung Quốc, quan hệ thương mại đầu tư giữa hai nước sẽ được tăng cường, đẩy mạnh. Bộ trưởng cho hay Chính phủ đã giao Móng Cái thí điểm khu công nghiệp hai quốc gia và Bộ Công thương đang chủ trì phối hợp cùng địa phương. Dự kiến vào tháng 6 tới, Bộ Công thương sẽ cùng tỉnh Quảng Ninh làm việc với phía Trung Quốc nhằm đẩy nhanh tiến độ, đưa dự án này sớm đi vào hoạt động, tạo động lực tăng trưởng mới cho Quảng Ninh. Bộ trưởng bày tỏ tin tưởng với sự quyết tâm vào cuộc của tỉnh Quảng Ninh, đặc biệt là chính quyền các xã có quy hoạch khu công nghiệp này, khu công nghiệp sẽ sớm đưa vào hoạt động.

Đối với sự quan tâm của cử tri về tuyến đường sắt Móng Cái - Hạ Long - Hải Phòng kết nối với Đông Hưng (Trung Quốc) trị giá khoảng 91.800 tỷ đồng, Bộ trưởng nhấn mạnh đầu tư hạ tầng là trọng tâm của chúng ta trong giai đoạn tới. Để đáp ứng nhu cầu tăng trưởng thời gian tới, vốn kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 đã được Quốc hội quyết định là 8,2 triệu tỷ đồng. Tuy nhiên, với nguồn vốn có hạn, Bộ trưởng cũng khẳng định nguyên tắc đầu tư là “tiền phải đẻ ra tiền”.

Thẳng thắn cảnh báo về nguy cơ “bẫy nợ” từ việc vay vốn nước ngoài hoặc phát triển hạ tầng kém hiệu quả, Bộ trưởng dẫn chứng bài học sâu sắc tại một số quốc gia trên thế giới, khi vay nợ quá lớn, sử dụng không hiệu quả, ảnh hưởng đến cả kinh tế lẫn an ninh quốc phòng. Một bài học khác cũng được Bộ trưởng nêu ví dụ khi để khoản nợ công lên rất cao so với GDP do nguồn vốn huy động dễ dàng, đầu tư hạ tầng dư thừa, không sử dụng hiệu quả. Từ các ví dụ đó, Bộ trưởng yêu cầu các công trình phải được tính toán, đánh giá hiệu quả kỹ lưỡng trước khi phân bổ vốn đầu tư.

Phát triển đặc khu thành các động lực tăng trưởng mới

Về định hướng phát triển các đặc khu kinh tế, Bộ trưởng cho biết, cơ quan chức năng đang khẩn trương xây dựng 9 nhóm chính sách hỗ trợ để các đặc khu như Vân Đồn, Vân Phong, Phú Quốc trở thành động lực tăng trưởng trong giai đoạn mới. Trong đó có nhóm chính sách thu hút các “đại bàng” - nhà đầu tư chiến lược; nhóm chính sách về thu hút nguồn vốn, thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao…

Chỉ ra các lợi thế của đặc khu Vân Đồn về hạ tầng giao thông, vị trí chiến lược, Bộ trưởng cũng lưu ý đến tầm quan trọng của việc phát triển kinh tế tri thức, gắn với chuyển đổi số và nhân lực chất lượng cao. Để cạnh tranh, Vân Đồn không chỉ cần kết nối giao thông, viễn thông mà phải có môi trường sống, môi trường làm việc vượt trội. “Vân Đồn chúng ta đặt vấn đề muốn phát triển thì lợi thế cạnh tranh của chúng ta so với các địa phương trong nước và trong khu vực như thế nào, đó là bài toán chúng ta phải giải”, Bộ trưởng lưu ý.

Liên quan đến tổ chức chính quyền hai cấp và việc xử lý trụ sở dôi dư, Bộ trưởng cho biết đến nay đã xử lý được hơn 25.885 trụ sở. Trong đó, Bộ trưởng đánh giá cao Quảng Ninh là đơn vị đi đầu khi đã xử lý được hơn 606 trụ sở. Theo Bộ trưởng, để xử lý nhanh phải có sự vào cuộc của chính quyền cấp tỉnh. Tinh thần là, nếu không ảnh hưởng đến an ninh quốc phòng, môi trường thì sẽ giao toàn quyền cho cấp tỉnh xử lý. Vấn đề vướng mắc lớn nhất hiện nay là khâu định giá tài sản trên đất, hiện đang được Bộ Tài chính tính toán để sớm báo cáo cơ quan có thẩm quyền tháo gỡ.

Ghi nhận phản ánh của cử tri về lương, thưởng, phụ cấp cho cán bộ cấp xã và Mặt trận, Bộ trưởng cho biết sẽ tiếp thu để đề xuất và xây dựng chính sách sao cho phù hợp nhất để đảm bảo đời sống cán bộ cũng như phù hợp với khả năng của ngân sách.

Bên cạnh đó, Bộ trưởng cũng lưu ý, theo Luật Ngân sách Nhà nước, Hội đồng nhân dân cấp tỉnh được toàn quyền quyết định một số chính sách chi đặc thù phù hợp với điều kiện địa phương để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế xã hội trên địa bàn. Là tỉnh có tốc độ tăng trưởng cao, nguồn thu ngân sách lớn, Quảng Ninh có nguồn lực dồi dào hơn nhiều địa phương khác để chăm lo đời sống cho cán bộ, công chức và nhân dân. Do đó, Bộ trưởng đề nghị lãnh đạo tỉnh tập hợp, báo cáo HĐND tỉnh để có quyết sách phù hợp.