Khái quát toàn diện hệ thống thuế Việt Nam

Trong khuôn khổ buổi làm việc với Bộ trưởng Bộ Tài chính về tình hình thực hiện nhiệm vụ trọng tâm công tác thuế giai đoạn 2021 - 2025 và triển khai mục tiêu, nhiệm vụ giai đoạn 2026 - 2030 tổ chức chiều ngày 12/5, Cục Thuế đã cho ra mắt Sách Trắng Thuế Việt Nam 2026.

Đây là lần đầu tiên Sách Trắng Thuế Việt Nam được xuất bản, không chỉ là tài liệu quan trọng trong công tác chỉ đạo, điều hành, mà còn truyền tải thông điệp mạnh mẽ về chính sách, khẳng định sự đồng hành và củng cố niềm tin vững chắc giữa ngành Thuế với cộng đồng doanh nghiệp cùng toàn thể xã hội.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cùng lãnh đạo Bộ Tài chính, Cục Thuế và các đơn vị thực hiện nghi thức ra mắt ấn phẩm Sách Trắng Thuế Việt Nam 2026. Ảnh: Đức Minh

Trong bối cảnh kinh tế thế giới và khu vực tiếp tục biến động sâu sắc, Việt Nam kiên định mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, thúc đẩy tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững. Đồng hành cùng tiến trình đó, hệ thống thuế và công tác quản lý thuế đã không ngừng đổi mới, góp phần quan trọng trong việc huy động nguồn lực cho ngân sách nhà nước (NSNN), hỗ trợ doanh nghiệp và người dân, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, thúc đẩy hiện đại hóa nền tài chính quốc gia.

Giai đoạn 2021 - 2025 đánh dấu bước chuyển mạnh mẽ của ngành Thuế Việt Nam theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp và hội nhập. Việc triển khai hóa đơn điện tử trên toàn quốc, mở rộng dịch vụ thuế điện tử, tăng cường quản lý thương mại điện tử, kinh doanh trên nền tảng số và đẩy mạnh quản trị thuế dựa trên dữ liệu đã tạo nền tảng quan trọng cho quá trình xây dựng nền quản trị thuế số hiện đại, minh bạch và hiệu quả.

Bước sang giai đoạn phát triển mới, ngành Thuế tiếp tục đẩy mạnh cải cách thể chế, hoàn thiện chính sách pháp luật thuế, đổi mới phương thức quản lý theo hướng quản lý rủi ro, tăng cường hậu kiểm, thúc đẩy tuân thủ tự nguyện và nâng cao chất lượng phục vụ người nộp thuế. Đồng thời, Việt Nam chủ động hội nhập, từng bước tiếp cận các chuẩn mực quản trị thuế tiên tiến, tăng cường minh bạch tài chính và hợp tác quốc tế trong lĩnh vực thuế.

Cùng với tiến trình cải cách hành chính và hiện đại hóa nền tài chính công, ngành Thuế đang từng bước chuyển đổi mạnh mẽ từ mô hình quản lý hành chính truyền thống sang mô hình quản trị thuế hiện đại dựa trên dữ liệu số, quản trị rủi ro và nâng cao mức độ tuân thủ tự nguyện của người nộp thuế. Đồng thời, phát triển hệ sinh thái thuế điện tử, hóa đơn điện tử, cổng thông tin thương mại điện tử, nền tảng quản lý dữ liệu tập trung và các dịch vụ thuế số, góp phần tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế.

Sách Trắng Thuế Việt Nam 2026 được xây dựng nhằm cung cấp bức tranh tổng quan về hệ thống chính sách thuế và công tác quản lý thuế của Việt Nam; phản ánh những kết quả đạt được, những thách thức đặt ra và định hướng cải cách trong thời gian tới. Báo cáo thể hiện tinh thần minh bạch, khách quan và cam kết đổi mới của ngành Thuế Việt Nam trong tiến trình xây dựng nền tài chính quốc gia hiện đại, bền vững và hội nhập.

Bộ Tài chính công bố Sách Trắng Thuế Việt Nam 2026 và mong muốn tiếp tục nhận được sự đồng hành, hợp tác và đóng góp của cộng đồng doanh nghiệp, người dân, các tổ chức trong nước và quốc tế đối với quá trình cải cách, hiện đại hóa hệ thống thuế Việt Nam.

Thể hiện rõ nỗ lực của ngành Thuế trong phục vụ doanh nghiệp, xã hội

Việc ra mắt Sách Trắng Thuế Việt Nam 2026 đã thể hiện rõ nỗ lực của ngành Thuế trong việc nâng cao tính minh bạch, đảm bảo sự nhất quán trong thông tin và từng bước đổi mới phương thức quản lý, hướng tới một nền tài chính quốc gia hiện đại và bền vững. Đồng thời, đây cũng là tài liệu phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành; là kênh thông tin chính thống để truyền tải chính sách, qua đó góp phần củng cố niềm tin và tăng cường sự đồng hành của người nộp thuế, cộng đồng doanh nghiệp và toàn xã hội.

Ấn phẩm Sách Trắng Thuế Việt Nam 2026 (xuất bản lần thứ nhất).

Sách Trắng Thuế Việt Nam 2026 tập trung vào 3 nhóm nội dung nổi bật. Trong đó, phần đầu tiên khái quát toàn diện hệ thống thuế Việt Nam hiện hành theo thông lệ quốc tế, gồm thuế trực thu, thuế gián thu và các sắc thuế đặc thù. Ấn phẩm khẳng định hệ thống thuế không chỉ là công cụ tạo nguồn lực tài chính bền vững cho ngân sách nhà nước, mà còn đóng vai trò điều tiết vĩ mô nền kinh tế, thực hiện công bằng xã hội và hỗ trợ các nhóm yếu thế.

Thông qua việc hệ thống hóa các chính sách và chức năng của thuế, Sách Trắng Thuế Việt Nam 2026 góp phần minh bạch chính sách tài chính quốc gia, tăng cường khả năng tiếp cận thông tin cho người dân, doanh nghiệp và thúc đẩy tiến trình hội nhập quốc tế.

Một trong những nội dung đáng chú ý của Sách Trắng Thuế Việt Nam 2026 là bức tranh tổng thể về kết quả thu ngân sách và hiện đại hóa quản lý thuế trong giai đoạn 2021 - 2025. Theo số liệu được công bố, tổng thu ngân sách giai đoạn này đạt khoảng 9.922 nghìn tỷ đồng, tương đương khoảng 120% mục tiêu Quốc hội giao. Riêng số thu do cơ quan thuế quản lý đạt khoảng 8.569 nghìn tỷ đồng, chiếm 86,4% tổng thu NSNN.

Sách Trắng Thuế Việt Nam 2026 cũng phản ánh quá trình chuyển đổi mạnh mẽ của ngành Thuế từ mô hình quản lý truyền thống sang quản trị dựa trên dữ liệu và phân tích rủi ro. Theo đó, ngành Thuế đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý người nộp thuế, thanh tra, kiểm tra và giám sát giao dịch. Dù số cuộc thanh tra, kiểm tra giảm so với trước, song hiệu quả xử lý được nâng lên rõ rệt; số thu qua thanh tra, kiểm tra năm 2025 tăng gấp hơn 2 lần so với năm 2021 nhờ áp dụng quản lý dữ liệu rủi ro và chuyển đổi số.

Đối với giai đoạn 2026 - 2030, theo Sách Trắng Thuế Việt Nam 2026, ngành Thuế định hướng phát triển theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp và hội nhập, với 4 trọng tâm gồm: hoàn thiện thể chế chính sách; đẩy mạnh chuyển đổi số, đơn giản hóa thủ tục hành chính; lấy người nộp thuế làm trung tâm phục vụ; nâng cao chất lượng quản trị thuế./.