“Những hành vi kê khai sai, sử dụng hóa đơn bất hợp pháp, lập doanh nghiệp trung gian tại nước ngoài để thực hiện hành vi chuyển nhượng vốn hay chuyển lợi nhuận ra nước ngoài gây thất thu ngân sách và ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường kinh doanh” - ông Trung nêu rõ.

Ông Nguyễn Tiến Trung - Trưởng ban Kiểm tra thuế (Cục Thuế) trình bày tại buổi làm việc. Ảnh: Đức Minh.

Trước yêu cầu đó, công tác quản lý thuế đòi hỏi phải tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, nâng cao phân tích dữ liệu. Tuy nhiên, việc phát hiện và xử lý vi phạm không thể chỉ dựa vào cơ quan Thuế, do quy định về chức năng, theo đó cần sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, đặc biệt là cơ quan Công an.

“Việc tăng cường phối hợp giữa hai ngành là yếu tố then chốt nhằm nâng cao hiệu quả trong công tác quản lý, kịp thời ngăn chặn hành vi vi phạm, hạn chế thất thu ngân sách và tăng cường tính răn đe đối với toàn xã hội” - Trưởng ban Kiểm tra thuế nhấn mạnh.

Nhìn lại kết quả phối hợp giai đoạn 2022 - 2025, Trưởng ban Kiểm tra thuế cho biết, ngành Thuế và Công an đã triển khai nhiều chương trình phối hợp trọng tâm, đặc biệt trong lĩnh vực kết nối, chia sẻ dữ liệu và ứng dụng chuyển đổi số.

Nổi bật là sự phối hợp giữa Cục Thuế và Cục C06 (Bộ Công an) về việc đồng bộ cơ sở dữ liệu giữa mã số thuế và căn cước công dân, tích hợp tài khoản định danh điện tử VNeID với các nền tảng quản lý thuế (eTax Mobile), cũng như phối hợp trong công tác thông báo về tạm hoãn xuất cảnh bằng hình thức điện tử.

Bên cạnh đó, hai ngành đã tăng cường phối hợp trong công tác nghiên cứu, đào tạo và nâng cao năng lực chuyên môn, thông qua việc tổ chức hội thảo khoa học về hóa đơn điện tử và các khóa đào tạo nghiệp vụ phát hiện, xử lý vi phạm về thuế. Các hoạt động này góp phần khẳng định vai trò của chuyển đổi số trong quản lý thuế, đồng thời nâng cao hiệu quả phối hợp trong phòng ngừa, phát hiện và xử lý tội phạm kinh tế.

Xử lý loạt vụ trốn thuế, chuyển giá hàng nghìn tỷ đồng

Trên cơ sở thực hiện tốt công tác phối hợp giữa cơ quan Thuế và cơ quan Công an, thông tin từ Ban Kiểm tra thuế (Cục Thuế) cho thấy, thời gian qua, nhiều vụ việc vi phạm pháp luật về thuế đã được phối hợp triển khai xử lý.

Lãnh đạo Bộ Tài chính, Cục Thuế cùng các đơn vị tham dự buổi làm việc. Ảnh: Đức Minh.

Điển hình như vụ Bảo Tín Minh Châu với 9.690 tỷ đồng bỏ ngoài sổ sách, không kê khai thuế giai đoạn 2020 - 2023, gây thiệt hại 154 tỷ đồng thuế giá trị gia tăng. Vụ doanh nghiệp kinh doanh vàng Kim Chung tại Thanh Hóa có doanh thu giai đoạn 2020 - 2025 khoảng 5.000 tỷ đồng, nhưng mỗi tháng chỉ nộp thuế khoảng 10 triệu đồng, riêng một tài khoản cá nhân đứng tên nhân viên tại một ngân hàng phát sinh giao dịch khoảng 163 tỷ đồng trong hai tháng cuối năm 2024, tương ứng số thuế trốn khoảng 500 triệu đồng.

Ngoài ra, còn có vụ TikToker Vũ Hồng Phúc (Cún Bông) cùng chồng là Đinh Nam Thắng và Công ty cổ phần Dược Hoa Kỳ có doanh thu lớn nhưng cố tình không xuất hóa đơn, không kê khai đầy đủ, gây thiệt hại hơn 10 tỷ đồng.

Vụ Hoàng Hường tổ chức mạng lưới kinh doanh lớn gồm 18 doanh nghiệp, 25 hộ và 44 cá nhân, phân tán doanh thu qua nhiều pháp nhân để che giấu quy mô, với khoảng 1.800 tỷ đồng doanh thu không ghi nhận và khoảng 2.100 tỷ đồng doanh thu kê khai sai thuế giá trị gia tăng...

Về công tác thanh tra, kiểm tra doanh nghiệp có giao dịch liên kết và chuyển nhượng vốn tại các công ty có vốn đầu tư nước ngoài, Cục Thuế đã tham mưu ban hành các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn trong toàn ngành thuế lập kế hoạch thanh tra, kiểm tra, tập huấn nhằm nâng cao hiệu quả và tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết.

Một số cuộc thanh tra, kiểm tra đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết điển hình mà bộ phận kiểm tra của Cục Thuế đã thực hiện thu được kết quả cao như: thanh tra tại Công ty Metro Việt Nam truy thu gần 500 tỷ đồng; thanh tra tại Công ty TNHH Coca-Cola Việt Nam với tổng số truy thu, phạt vi phạm hành chính và tiền chậm nộp tiền thuế qua thanh tra là 800 tỷ đồng; thanh tra tại Công ty TNHH Hyosung Việt Nam với tổng số tiền xử lý qua thanh tra trên 320 tỷ đồng...

Chỉ rõ xu thế tổ chức hoạt động tại cơ quan thuế của một số nước trên thế giới, Trưởng ban Kiểm tra thuế Nguyễn Tiến Trung cho biết, nhiều quốc gia đã trao quyền điều tra thuế cho cơ quan thuế như Hoa Kỳ, Singapore...; nhiều nước tổ chức lực lượng điều tra chuyên trách như Nhật Bản, Malaysia; còn Trung Quốc áp dụng quản lý rủi ro, phân tích dữ liệu để lựa chọn đối tượng điều tra. Xu hướng chung là bổ sung chức năng điều tra cho cơ quan thuế hoặc tăng cường phối hợp sâu giữa cơ quan thuế và cơ quan điều tra.

Để triển khai hiệu quả các giải pháp nhằm phòng, chống chuyển giá, trốn thuế thời gian tới, Ban Kiểm tra thuế đề nghị sớm phê duyệt Đề án kiện toàn mô hình tổ chức của Ban Kiểm tra. Cùng với đó, nghiên cứu, đề xuất cấp có thẩm quyền bổ sung các bước làm việc trực tiếp giữa cơ quan Thuế và cơ quan Công an tại cơ quan thuế trước khi thực hiện các bước tố tụng.

Đồng thời, tăng cường công tác kiểm tra đối với hoạt động chuyển giá, tập trung kiểm tra giá chuyển nhượng tại các tập đoàn có nhiều doanh nghiệp thành viên; các doanh nghiệp có giá trị giao dịch liên kết lớn, giao dịch với các quốc gia có thuế suất thấp hoặc doanh nghiệp liên kết thua lỗ liên tiếp nhiều năm.

Cùng với đó, tiếp tục hoàn thiện cơ chế, quy trình phối hợp; tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu liên ngành với ngân hàng, hải quan, đăng ký kinh doanh; đẩy mạnh ứng dụng Big Data, trí tuệ nhân tạo (AI) trong nhận diện hành vi gian lận trong môi trường số, nâng cao năng lực cán bộ, tăng cường tuyên truyền và hoàn thiện hành lang pháp luật./.