PV: Thưa Thứ trưởng, việc Moody's nâng triển vọng tín nhiệm của Việt Nam tại thời điểm này có ý nghĩa như thế nào?

Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương

Thứ trưởng Trần Quốc Phương: Trong thời gian qua, Bộ Tài chính đã có thời gian làm việc với tổ chức xếp hạng tín nhiệm Moody’s. Sau các buổi làm việc, gần đây, Moody’s đã công bố kết quả xếp hạng tín nhiệm của Việt Nam, trong đó giữ nguyên mức xếp hạng tín nhiệm quốc gia của Việt Nam là Ba2 và nâng triển vọng của nền kinh tế từ “Ổn định” sang “Tích cực”. Điều này tạo thêm một bước tiến hết sức quan trọng trong đánh giá của Moody’s, chúng ta chỉ còn cách mức xếp hạng tín nhiệm “Đầu tư” đúng hai bậc.

Nhìn vào bối cảnh hiện nay, nền kinh tế toàn cầu bị tác động hết sức nghiêm trọng bởi cuộc xung đột ở Trung Đông, kéo theo đó là giá cả và nguồn cung năng lượng xăng dầu thế giới bị ảnh hưởng. Các nền kinh tế thế giới đều bị ảnh hưởng. Về cơ bản, Moody’s và các cơ quan xếp hạng khác đã rà soát và hạ bậc tín nhiệm của một số nền kinh tế. Tuy nhiên, Việt Nam lại được nâng hạng trong bối cảnh khó khăn như vậy và cũng là quốc gia duy nhất trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương được nâng mức triển vọng từ “Ổn định” sang “Tích cực”. Đây là điều rất đặc biệt và có ý nghĩa đối với Việt Nam trong bối cảnh hiện nay.

Điều đó cho thấy, Việt Nam đã có những giải pháp và quyết sách hết sức quan trọng để nâng cao sức chống chịu của nền kinh tế trước các cú sốc bên ngoài, dần vượt qua khó khăn do kinh tế thế giới đem lại, đặc biệt là về giá cả và đứt gãy nguồn cung xăng dầu. Tất nhiên, trong thời gian tới, thách thức này vẫn phải tiếp tục theo dõi, đánh giá để ứng phó kịp thời, nhất là trong bối cảnh chúng ta đang phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số của năm 2026.

Việc Moody’s nâng triển vọng có ý nghĩa cho cả khu vực nhà nước và khu vực doanh nghiệp.

Đối với khu vực doanh nghiệp, việc nâng triển vọng này cho thấy mức độ rủi ro của nền kinh tế đã giảm thiểu đáng kể, tạo niềm tin cho các nhà đầu tư nước ngoài. Trên cơ sở này, các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài sẽ tự tin hơn trong việc tiếp cận, mở rộng thị trường và đưa ra quyết định đầu tư vào Việt Nam.

Đối với doanh nghiệp trong nước, đây là điều kiện mở ra cơ hội để hạ thấp chi phí vốn khi huy động nguồn lực từ bên ngoài, cụ thể là lãi suất và các chi phí khác. Vì mức độ tín nhiệm cao hơn nên các quỹ đầu tư hay nhà cung cấp vốn có thể xem xét hạ mức chi phí cho vay đối với doanh nghiệp Việt Nam. Trong bối cảnh nền kinh tế cần nhiều nguồn lực, đây là điều kiện tốt để doanh nghiệp nghiên cứu phương án tiếp cận thị trường vốn quốc tế thông qua phát hành các công cụ nợ như trái phiếu doanh nghiệp.

Đối với nền kinh tế nói chung, việc nâng hạng này có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế. Trong bối cảnh khó khăn chung, Việt Nam là một trong số ít nền kinh tế “đi ngược dòng” đạt được mức thăng hạng, minh chứng cho vị thế, uy tín được cải thiện và khẳng định đường lối, quyết sách của Việt Nam là đúng đắn.

Moody’s giữ nguyên mức xếp hạng tín nhiệm quốc gia của Việt Nam là Ba2 và nâng triển vọng của nền kinh tế từ “Ổn định” sang “Tích cực”. Ảnh minh họa.

PV: Xin Thứ trưởng chia sẻ thêm về những căn cứ mà Moody’s đã đánh giá để làm cơ sở cho việc nâng triển vọng xếp hạng tín nhiệm quốc gia của Việt Nam lên “Tích cực”?

Thứ trưởng Trần Quốc Phương: Trong quá trình làm việc, Bộ Tài chính đã phối hợp chặt chẽ với các chuyên gia, cung cấp số liệu đáng tin cậy để Moody’s đưa ra đánh giá khách quan, chân thực. Qua rà soát, Moody’s dựa trên các trụ cột chính:

Thứ nhất, các chuyên gia của Moody’s đánh giá cao công tác cải cách thể chế pháp luật cũng như đổi mới hệ thống cơ quan quản lý nhà nước từ trung ương đến địa phương trong năm 2025. Nhiều luật liên quan đến hoạt động kinh tế, sản xuất, kinh doanh đã được sửa đổi kịp thời, tạo thuận lợi cho cả doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp FDI. Kèm theo đó là cải cách thủ tục hành chính để giảm chi phí tuân thủ. Đặc biệt, ban đầu, Moody’s quan ngại việc sắp xếp đơn vị hành chính năm 2025 có thể ảnh hưởng đến tăng trưởng, nhưng thực tế kết quả đạt được rất tốt, đóng góp vào mức tăng trưởng hơn 8% của năm 2025.

Trụ cột thứ hai là cải cách cơ cấu để nâng cao sức cạnh tranh và khả năng chống chịu của nền kinh tế. Họ đánh giá rất cao những đột phá chiến lược, đặc biệt là đột phá về hạ tầng như đường cao tốc, cảng biển và hạ tầng xã hội, kết hợp với tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công đạt kết quả cao trên 95%.

Bên cạnh đó, Moody’s cũng đánh giá cao sự điều hành kinh tế vĩ mô của Chính phủ khi kết hợp hài hòa giữa chính sách tài khóa, chính sách tiền tệ và các giải pháp ổn định vĩ mô khác. Điều này thể hiện qua con số cụ thể về vốn đầu tư nước ngoài tiếp tục tăng cao và kết quả hoạt động xuất nhập khẩu, mặc dù năm 2025 chúng ta cũng bị ảnh hưởng nhất định bởi chính sách thuế đối ứng của Hoa Kỳ.

PV: Thưa Thứ trưởng, giai đoạn tới sẽ còn một vài “nút thắt” cần tháo gỡ để tiến gần hơn tới mức xếp hạng tín nhiệm “Đầu tư”?

Thứ trưởng Trần Quốc Phương: Năm 2026, Moody’s là tổ chức xếp hạng tín nhiệm đầu tiên trong 3 tổ chức xếp hạng tín nhiệm đã triển khai và công bố kết quả sớm. Sắp tới, Bộ Tài chính tiếp tục làm việc với Tổ chức xếp hạng tín nhiệm S&P và Fitch (xếp hạng ở mức BB+, triển vọng “Ổn định”, chỉ thấp hơn 1 bậc so với mức “Đầu tư”).

Kết quả tích cực của Moody’s và các chỉ số những tháng đầu năm 2026 sẽ là tham chiếu quan trọng cho Tổ chức xếp hạng tín nhiệm S&P và Fitch, đặc biệt là các giải pháp tài khóa ứng phó với giá dầu cao để duy trì nguồn cung xăng dầu trong nước ổn định. Tuy nhiên, khách quan mà nói, nền kinh tế vẫn còn những điểm cần nỗ lực để sớm đạt mục tiêu nâng hạng lên mức “Đầu tư”.

Qua đánh giá sơ bộ, các tổ chức xếp hạng cho rằng, hệ thống ngân hàng của chúng ta quy mô lớn nhưng vẫn tiềm ẩn nguy cơ rủi ro, đặc biệt là công tác quản trị. Họ khuyến nghị sớm áp dụng tiêu chuẩn Basel III một cách hoàn toàn để nâng cao hiệu quả quản trị, giảm thiểu rủi ro và giúp chính sách tài khóa, tiền tệ phối hợp hỗ trợ tích cực nhất cho nền kinh tế.

Họ đánh giá cao những đổi mới trong Luật Đất đai, nhưng khuyến nghị cần có điều chỉnh hợp lý để kiểm soát dư nợ tín dụng bất động sản, tránh tình trạng “bong bóng”, nâng cao quản trị rủi ro và tính minh bạch để thị trường phát triển lành mạnh.

Mặc dù kết quả cải cách thể chế được đánh giá cao, họ cho rằng, chúng ta mới ở giai đoạn đầu là thay đổi quy định. Cần tập trung hơn nữa vào công tác thực thi, đảm bảo tính minh bạch và dễ dự báo của pháp luật. Trong năm 2026, sẽ có bước rà soát tổng thể các quy định để điều chỉnh kịp thời cho giai đoạn 2026 - 2030. Chúng ta đã đi trước một bước và sẽ triển khai tốt hơn công tác thực thi pháp luật trong thời gian tới.

PV: Lộ trình cụ thể để nâng lên mức “Đầu tư” như thế nào, thưa Thứ trưởng?

Thứ trưởng Trần Quốc Phương: Để triển khai Đề án cải thiện mức độ xếp hạng tín nhiệm quốc gia, Bộ Tài chính đã đề ra các hoạt động cụ thể, đặc biệt là phối hợp với các bộ, ngành, địa phương để cung cấp nguồn dữ liệu chất lượng, khách quan và chân thực cho các tổ chức xếp hạng tín nhiệm.

Chúng tôi hướng tới mục tiêu phấn đấu đến năm 2030, Việt Nam được nâng hạng lên mức Đầu tư. Đây là nhiệm vụ thách thức nhưng không phải bất khả thi, nhất là khi gắn với lộ trình tăng trưởng hai con số trong 5 năm tới (2026 - 2030) và mục tiêu phát triển bền vững. Theo đúng lộ trình, nhiều chỉ số của Việt Nam sẽ nhận được đánh giá hết sức tích cực từ các tổ chức quốc tế.

Sắp tới, Bộ Tài chính dự kiến tổ chức đợt đánh giá giữa kỳ Đề án cải thiện mức độ xếp hạng tín nhiệm quốc gia, để rà soát những nội dung cần phải phát huy mạnh mẽ hơn nữa và những nội dung còn được coi là hạn chế, từ đó chúng ta có thể khắc phục sớm trước khi bước vào một giai đoạn tăng tốc để đạt được mức xếp hạng tín nhiệm “Đầu tư”. Đồng thời, qua đánh giá giữa kỳ, Bộ Tài chính cũng có thể tham mưu, báo cáo Thủ tướng Chính phủ để có những điều chỉnh phù hợp trong những năm còn lại, nhằm đảm bảo thực hiện được mục tiêu đề ra là đến năm 2030 Việt Nam đạt mức xếp hạng tín nhiệm “Đầu tư”.

PV: Xin trân trọng cảm ơn Thứ trưởng!