Tạo chuyển biến toàn diện từ nhận thức đến hành động

Trong bối cảnh áp lực rác thải sinh hoạt ngày càng gia tăng, Quảng Ninh đã chủ động xây dựng một cách tiếp cận tổng thể thông qua kế hoạch phát động phong trào toàn dân tham gia bảo vệ môi trường được ban hành từ đầu năm 2026. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm thiết lập khuôn khổ hành động thống nhất, đồng bộ từ cấp tỉnh đến cơ sở.

Quảng Ninh đẩy mạnh phong trào bảo vệ môi trường. Ảnh: TL

Phong trào không chỉ dừng lại ở việc nâng cao nhận thức, mà hướng tới thay đổi hành vi cộng đồng, đưa việc phân loại rác tại nguồn, giữ gìn vệ sinh môi trường trở thành thói quen thường xuyên của mỗi tổ chức, cá nhân. Qua đó, công tác bảo vệ môi trường được triển khai theo hướng thực chất, liên tục, tránh hình thức, tạo nền tảng cho phát triển bền vững.

Đáng chú ý, tỉnh xác định đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, vừa cấp bách vừa lâu dài, đòi hỏi sự tham gia của toàn bộ hệ thống chính trị, từ chính quyền, các tổ chức đoàn thể đến doanh nghiệp và người dân.

Trên cơ sở khuôn khổ hành động đã được thiết lập, Quảng Ninh đặt ra các mục tiêu cụ thể, có lộ trình rõ ràng. Trong năm 2026, địa phương phấn đấu 100% chất thải rắn sinh hoạt tại đô thị, khu du lịch, xã đảo được thu gom và xử lý đạt quy chuẩn; khu vực nông thôn đạt tối thiểu 90%.

Đến năm 2030, toàn bộ xã, phường, đặc khu tổ chức phân loại rác thải tại hộ gia đình; duy trì hoạt động tổng vệ sinh môi trường định kỳ vào cuối tuần; chấm dứt tình trạng đổ, đốt rác không đúng quy định trong cộng đồng.

Song song với đó, tỉnh hướng tới giảm mạnh tỷ lệ chôn lấp trực tiếp, xử lý triệt để các bãi rác không hợp vệ sinh, xóa bỏ các “điểm đen” ô nhiễm môi trường và đóng cửa toàn bộ các bãi rác tự phát.

Để hiện thực hóa các mục tiêu này, Quảng Ninh triển khai đồng bộ nhiều giải pháp: hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật phục vụ phân loại, thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải; bố trí đầy đủ trang thiết bị tại khu dân cư, khu công cộng; tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm về xả rác không đúng quy định.

Đặc biệt, địa phương chú trọng huy động nguồn lực xã hội, kết hợp ngân sách nhà nước với hình thức đối tác công - tư (PPP), đồng thời ưu tiên thu hút đầu tư các cơ sở xử lý chất thải ứng dụng công nghệ hiện đại, thân thiện môi trường, hạn chế tối đa chôn lấp.

Huy động toàn dân, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ

Một điểm nhấn quan trọng của phong trào toàn dân tham gia bảo vệ môi trường là huy động sức mạnh toàn xã hội. Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức thành viên như Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ, Hội Nông dân… giữ vai trò nòng cốt trong tuyên truyền, vận động và giám sát việc thực hiện.

Ở cấp cơ sở, các địa phương đồng loạt tổ chức ra quân vệ sinh môi trường vào cuối tuần, tập trung làm sạch khu dân cư, đường phố, sông hồ, bãi biển, hệ thống thoát nước, góp phần tạo chuyển biến rõ nét trong ý thức cộng đồng.

Cùng với đó, Quảng Ninh đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý rác thải, từng bước triển khai các giải pháp dựa trên trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), dữ liệu lớn (Big Data) nhằm nâng cao hiệu quả giám sát, vận hành hệ thống thu gom, xử lý.

Việc lắp đặt hệ thống camera tại các điểm nhạy cảm về môi trường, kết hợp vận hành đường dây nóng tiếp nhận phản ánh của người dân cũng giúp tăng cường tính minh bạch, kịp thời phát hiện và xử lý vi phạm./.