Áp lực đổi mới không còn dừng ở khẩu hiệu

Trong dòng chảy phát triển mới của đất nước, khi yêu cầu tăng trưởng nhanh, bền vững, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế ngày càng mạnh mẽ, yêu cầu đổi mới mạnh mẽ đối với hệ thống Mặt trận cũng được đặt ra rõ nét hơn bao giờ hết.

Có thể thấy, tinh thần đổi mới ấy được thể hiện khá đậm nét trong Báo cáo chính trị của Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031. Từ đổi mới công tác nắm bắt dư luận, vận hành “Hệ thống tiếp nhận, phản hồi ý kiến cử tri”, triển khai nền tảng “Mặt trận số”, ứng dụng phần mềm giám sát, phản biện xã hội đến việc đánh giá sự hài lòng của người dân đối với hoạt động của các cơ quan trong hệ thống chính trị - tất cả cho thấy Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đang từng bước thay đổi cả cách tiếp cận lẫn phương thức hoạt động.

Đoàn Chủ tịch Đại hội. Ảnh: Lê Khánh

Đáng chú ý, Báo cáo chỉ ra, nhiệm kỳ mới xác định 3 nhiệm vụ đột phá gồm: đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức hoạt động của hệ thống Mặt trận Tổ quốc; nâng cao chất lượng giám sát, phản biện xã hội theo hướng chủ động, từ sớm, từ xa; xây dựng đội ngũ cán bộ Mặt trận Tổ quốc chuyên nghiệp, tâm huyết, đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới.

Đại hội lần này đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ với “3 gần - 5 phải - 4 không”, điều đó cho thấy áp lực đổi mới không còn dừng ở khẩu hiệu hay mô hình tổ chức, mà đi thẳng vào trách nhiệm, tác phong và hiệu quả công việc của từng cán bộ Mặt trận Tổ quốc trong bối cảnh mới.

Đồng thời, lần đầu tiên những khái niệm như “Mặt trận số”, “Bộ chỉ số niềm tin xã hội”, “Nghe dân nói”, tiếp nhận phản ánh theo thời gian thực hay giám sát “từ sớm, từ xa” được xác định thành các định hướng lớn. Đằng sau những thuật ngữ công nghệ ấy, thực chất là sự thay đổi trong tư duy phục vụ Nhân dân.

Từ góc nhìn đó, nhận định của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh tại Đại hội càng cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của Mặt trận Tổ quốc trong đời sống chính trị - xã hội. Theo bà Nguyễn Thị Thanh, công tác phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc đang dần trở thành “màng lọc” quan trọng giúp chính sách sát thực tiễn hơn. Việc hệ thống Mặt trận Tổ quốc tổ chức gần 62.000 hội nghị, tổng hợp hơn 51 triệu ý kiến góp ý sửa đổi Hiến pháp là minh chứng rõ cho vai trò kết nối “ý Đảng” với “lòng dân”.

Tinh thần đổi mới ấy cũng nhận được sự đồng tình, ghi nhận từ Chính phủ. Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc cho biết, Chính phủ và Mặt trận sẽ tiếp tục phối hợp tuyên truyền, vận động Nhân dân, trí thức, doanh nhân, kiều bào chung sức thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số và xây dựng xã hội hài hòa, hạnh phúc.

Các chương trình như “Nghe dân nói”, nền tảng “Mặt trận số” tiếp nhận kiến nghị 24/7 hay phương thức phối hợp lấy sự hài lòng của Nhân dân làm thước đo sẽ tiếp tục được thúc đẩy trong thời gian tới. Và có lẽ, chính yêu cầu “mọi quyết sách phải mang đậm hơi thở cuộc sống và được Nhân dân đồng thuận” như Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc nhấn mạnh cũng là một trong những áp lực đổi mới lớn nhất đặt ra với hệ thống Mặt trận Tổ quốc trong giai đoạn hiện nay.

Đại đoàn kết là nguồn lực

Phát biểu chỉ đạo tại Đại hội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhiều lần nhấn mạnh yêu cầu đổi mới mạnh mẽ hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới. Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, đại đoàn kết toàn dân tộc không chỉ là truyền thống tinh thần, mà còn là năng lực phát triển quốc gia; là sức mạnh để khơi thông nguồn lực, giải phóng sức sáng tạo, tạo đồng thuận xã hội, bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa.

Điều đó cũng đồng nghĩa, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam không thể tiếp tục hoạt động theo tư duy cũ hay phương thức hành chính hóa, xa rời thực tiễn. Trong bối cảnh xã hội biến đổi nhanh, nhu cầu của người dân ngày càng đa dạng, yêu cầu đặt ra không chỉ là tuyên truyền, vận động mà phải thực sự lắng nghe, đối thoại, bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của Nhân dân bằng những hành động cụ thể, đo đếm được hiệu quả.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu đổi mới công tác giám sát, phản biện xã hội theo hướng thực chất hơn, đi vào những vấn đề dân sinh bức thiết, những vấn đề người dân quan tâm; đồng thời phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc trong xây dựng đồng thuận xã hội, củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và hệ thống chính trị.

Thông điệp ấy cũng cho thấy yêu cầu đổi mới lần này không đơn thuần là đổi mới kỹ thuật hay công nghệ, mà sâu xa hơn là đổi mới cách phục vụ Nhân dân, đổi mới mối quan hệ giữa Mặt trận Tổ quốc với người dân trong điều kiện xã hội số và quản trị hiện đại.

Từ yêu cầu “Mặt trận không thể mạnh nếu xa dân” được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, đến định hướng xây dựng “Mặt trận số”, triển khai nền tảng tiếp nhận ý kiến Nhân dân 24/7, hay phương châm xây dựng đội ngũ cán bộ với “3 gần - 5 phải - 4 không”, tất cả cho thấy một yêu cầu ngày càng rõ ràng: Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phải hiện diện sâu hơn trong đời sống thực tiễn của người dân.

Nhiều tham luận tại Đại hội đều xoay quanh yêu cầu đưa Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đến gần hơn với hơi thở đời sống. Đại biểu TP. Hà Nội đề xuất xây dựng “Mặt trận số” với triết lý “Công nghệ là phương tiện - Con người là trung tâm - Sức mạnh đại đoàn kết là mục tiêu cao nhất”. Các ý kiến từ trí thức, kiều bào, tôn giáo, công nhân lao động hay lực lượng vũ trang đều cho thấy kỳ vọng Mặt trận Tổ quốc sẽ trở thành không gian kết nối xã hội rộng mở hơn trong giai đoạn mới… Ở đó, “đại đoàn kết” không còn chỉ được nhắc như một khẩu hiệu chính trị mang tính truyền thống, mà đang được nhìn nhận như một nguồn lực phát triển quốc gia.

Trước bước ngoặt của thời đại mới, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam sẽ giữ được vai trò lịch sử của mình nếu luôn hiện diện trong nhịp sống của Nhân dân - bằng sự lắng nghe, đồng hành và hành động thực chất.