Tháo gỡ nút thắt để phát huy hiệu quả nguồn lực đất đai

Khánh Linh
(TBTCO) - Tại Hội thảo "Nhận diện điểm nghẽn và đề xuất giải pháp khắc phục liên quan đến lĩnh vực đất đai" do Bộ Tư pháp phối hợp Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức chiều ngày 22/9, "điểm nghẽn" về giá đất được các đại biểu đưa ra thảo luận.
aa

Nhà nước cần quản lý giá đất để điều tiết thị trường

Phát biểu tại hội thảo, ông Nguyễn Quốc Hiệp - Chủ tịch Hiệp hội các nhà thầu Việt Nam đã chỉ ra hai điểm nghẽn lớn nhất cần xử lý ngay trong Luật Đất đai hiện hành.

Đó là phương thức định giá đất, theo tinh thần của Luật Đất đai 2024 giá đất được xác định theo nguyên tắc thị trường, nguyên tắc này sẽ giúp thu ngân sách từ đất tăng cao nhưng mặt trái của vấn đề này là Nhà nước mất kiểm soát và cứ phải chạy theo thị trường và có tình trạng “giá đất đuổi giá nhà, giá nhà tăng theo giá đất” và cuộc đuổi bắt này không có điểm dừng. Đây chính là vấn đề "nguy hiểm" của bất động sản nói chung và nền kinh tế nói riêng; đồng thời cũng là kết quả tất yếu, giá bất động sản tăng "phi mã" trong thời gian vừa qua. Nếu giá đất tăng cao thì chi phí đầu vào của các doanh nghiệp cũng đều tăng cao, dẫn đến nhiều doanh nghiệp không chịu nổi, phải đóng cửa.

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai đã tập trung sửa đổi 4 nhóm vấn đề lớn, bao gồm: thể chế hóa tinh thần Nghị quyết số 69-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương; đơn giản hóa thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện kinh doanh; đảm bảo tính đồng bộ với các luật khác; tháo gỡ khó khăn trong thực tiễn thi hành luật, đặc biệt là các quy định về đấu giá, đấu thầu, và các quy định chuyển tiếp cho dự án kéo dài.

"Vì vậy, quan điểm của chúng tôi về giá đất là Nhà nước cần quản lý để điều tiết thị trường và để kiểm soát được chênh lệch địa tô, cần có cơ chế thuế thích hợp đi kèm, nghĩa là nếu Nhà nước thay đổi bàng giá đất thì cần gắn liền với cơ chế địa tô chênh lệch để đảm bảo thị trường lành mạnh hơn"- ông Hiệp đề xuất.

Về tính giá đất, ông Hiệp cho biết thêm, các phương pháp tính giá đất hiện nay là theo cách tính thông thường của thị trường quốc tế (so sánh, thặng dư...). Tuy nhiên các yếu tố để thực hiện trong từng phương pháp này, trong các nghị định hướng dẫn còn có những vấn đề gây nghẽn trong quá trình thực hiện. Cụ thể, từ năm 2024 đến nay có 3 nghị định về tính giá đất (Nghị định số 12/2024/NĐ-CP; Nghị định 71/2024/NĐ-CP và Nghị định 226/2025/NĐ-CP). "

Sở dĩ phải thay đổi liên tục về tính giá đất bởi mỗi nghị định đều có những điểm đều có những bất cập trong cách thi hành do các cơ quan soạn thảo chưa cập nhật đầy đủ các ý kiến của các đối tượng chịu tác động trực tiếp của văn bản"- ông Hiệp nêu quan điểm.

Tháo gỡ nút thắt về đất đai
Nhà nước cần quản lý giá đất để điều tiết thị trường. Ảnh: TL

Ông Hiệp cũng kiến nghị, cần đồng bộ trong hướng dẫn tính giá đất và trước khi ban hành, để tránh phải sửa nhiều lần, Bộ Nông nghiệp và Môi trường nên mời các chuyên gia và các đối tượng là một số đại diện chịu tác động trực tiếp của luật đất đai được tham gia ý kiến.

Nói thêm về vấn đề này, Phó Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam Đào Ngọc Chuyền cho rằng, việc định giá đất hiện nay phụ thuộc vào giá đất thị trường thứ cấp và kết quả tư vấn từ đơn vị chuyên môn, dẫn đến giá đất không phản ánh đúng bản chất thực tế. Phương pháp định giá thặng dư gặp nhiều vướng mắc do phụ thuộc vào thông tin thị trường biến động không ổn định.

Để hoàn thiện thể chế và chính sách pháp luật, bà Đào Ngọc Chuyền cho biết, cần nhận diện đầy đủ khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn để có phương án xử lý tổng thể, căn cơ, đồng bộ.

Nắm bắt các “điểm nghẽn” về thể chế và kịp thời tháo gỡ

Chia sẻ tại hội thảo, đại diện Bộ Tư pháp thừa nhận thực tế thời gian qua cho thấy cơ chế định giá đất vẫn còn vướng mắc. Đáng chú ý, việc một số địa phương tăng mạnh bảng giá đất để tiệm cận thị trường đã gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng như tăng đột biến nghĩa vụ tài chính của người dân và doanh nghiệp; chi phí bồi thường giải phóng mặt bằng đội lên quá cao, khiến nhiều dự án đình trệ và gia tăng khiếu kiện.

Bên cạnh đó, nhiều dự án đầu tư kéo dài qua các thời kỳ pháp lý khác nhau cũng đang gặp lúng túng do thiếu quy định chuyển tiếp, gây khó khăn cho cả địa phương và nhà đầu tư trong việc xử lý hồ sơ và triển khai dự án...

Tháo gỡ nút thắt để phát huy hiệu quả nguồn lực đất đai
Tháo gỡ nút thắt để phát huy hiệu quả nguồn lực đất đai. Ảnh: TL

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc cho biết, trong thời gian tới, Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật Trung ương với vai trò là cơ quan tư vấn giúp Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ sẽ chỉ đạo, phối hợp thực hiện công tác hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa sẽ tiếp tục tổ chức các hội thảo, tọa đàm, diễn đàn đối thoại với cộng đồng doanh nghiệp để kịp thời nắm bắt các “điểm nghẽn” về thể chế, khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp và các địa phương, cơ sở trong tổ chức thi hành pháp luật liên quan đến doanh nghiệp, hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Từ đó, nghiên cứu đưa ra các đề xuất định hướng, giải pháp để tham mưu Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo hoàn thiện thể chế, pháp luật và chỉ đạo tháo gỡ…

Tại hội thảo, bà Đoàn Thị Thanh Mỹ - Phó Cục trưởng Cục Quản lý đất đai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) nhấn mạnh, cơ quan này đang rà soát, sửa đổi pháp luật đất đai cho phù hợp với mô hình chính quyền hai cấp. Đến nay, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã tiếp nhận 125 ý kiến từ 29 cơ quan, tổ chức liên quan và đều được nghiên cứu, tiếp thu, trả lời, hướng dẫn cụ thể.

Đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng khẳng định cơ quan này sẽ luôn lắng nghe ý kiến từ địa phương, doanh nghiệp, người dân về những điểm nghẽn vướng mắc của chính sách đất đai, để tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện luật đáp ứng sự vận hành thông suốt của chính quyền địa phương hai cấp, phát huy hiệu quả nguồn lực đất đai.

Theo Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc, có 3 nhóm "điểm nghẽn" khi sửa đổi Luật Đất đai cần được chú trọng, đó là: Các vấn đề chưa quy định rõ ràng, mâu thuẫn gây khó khăn trong thực thi; các vấn đề phát sinh từ thực tiễn nhưng chưa được pháp luật bao quát hoặc điều chỉnh kịp thời; các vấn đề không còn phù hợp, gây tác động tiêu cực, tạo ra kẽ hở pháp lý.

Khánh Linh

Đọc thêm

Thị trường bất động sản giảm sức hút ở nhiều phân khúc

Thị trường bất động sản giảm sức hút ở nhiều phân khúc

(TBTCO) - Trong bối cảnh kinh tế tiếp tục tăng trưởng, thị trường bất động sản vẫn ghi nhận những diễn biến trái chiều. Dữ liệu tháng 10/2026 cho thấy, lượng tin đăng cho thuê tăng nhưng mức độ quan tâm giảm, trong khi hoạt động mua bán chưa có sự cải thiện đồng đều giữa các địa bàn và phân khúc.
Dự án VietinBank Tower được chuyển giao cho đơn vị thuộc Sun Group

Dự án VietinBank Tower được chuyển giao cho đơn vị thuộc Sun Group

(TBTCO) - Dự án VietinBank Tower tại Khu đô thị Nam Thăng Long, Hà Nội đã được chuyển nhượng thành công trong tháng 9/2026.
Chi phí vốn gây sức ép lên lợi nhuận doanh nghiệp bất động sản

Chi phí vốn gây sức ép lên lợi nhuận doanh nghiệp bất động sản

(TBTCO) - Doanh thu và lợi nhuận của nhiều doanh nghiệp bất động sản có sự phân hóa mạnh trong 9 tháng năm 2026. Song chi phí lãi vay, chi phí tài chính và áp lực vốn đầu tư vẫn là gánh nặng lớn, khiến biên lợi nhuận thực tế bị thu hẹp, thậm chí lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh cốt lõi không đủ bù đắp chi phí.
Bất động sản TP. Hồ Chí Minh trước yêu cầu nâng hiệu quả sử dụng nguồn lực

Bất động sản TP. Hồ Chí Minh trước yêu cầu nâng hiệu quả sử dụng nguồn lực

(TBTCO) - Doanh thu dịch vụ kinh doanh bất động sản tại TP. Hồ Chí Minh tăng 10,8% trong 10 tháng năm 2026, thu ngân sách nhà nước từ đất tăng 20%. Tuy nhiên, tỷ lệ hấp thụ nhà ở sơ cấp chỉ đạt 25-27%. Sự tương phản này cho thấy bài toán của thị trường không chỉ là gia tăng quy mô giao dịch, mà còn là phân bổ vốn, đất đai vào những sản phẩm đáp ứng nhu cầu thực và có khả năng tạo giá trị kinh tế.
Hà Nội phê duyệt điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng (tỷ lệ 1/5000)

Hà Nội phê duyệt điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng (tỷ lệ 1/5000)

(TBTCO) - Chủ tịch UBND TP. Hà Nội vừa phê duyệt điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng (tỷ lệ 1/5000), xác định sông Hồng là trục không gian xanh trung tâm với quy mô dân số dự báo từ 800.000 đến 1,2 triệu người.
Hà Nội thúc tiến độ ký hợp đồng 12 dự án BT

Hà Nội thúc tiến độ ký hợp đồng 12 dự án BT

(TBTCO) - Hà Nội yêu cầu các sở, ngành khẩn trương hoàn thiện thủ tục, đẩy nhanh ký kết hợp đồng và giải phóng mặt bằng đối với 14 dự án PPP, trong đó có 12 dự án BT. Việc sớm xác định quỹ đất thanh toán, tháo gỡ vướng mắc quy hoạch và tái định cư được xác định là những nhiệm vụ trọng tâm.
Chật vật dự án cao tốc Chợ Mới - Bắc Kạn

Chật vật dự án cao tốc Chợ Mới - Bắc Kạn

(TBTCO) - Vừa mới tăng tốc sau khi cơ bản nhận đủ mặt bằng, nhịp thi công tại dự án cao tốc Chợ Mới - Bắc Kạn khựng lại bởi mưa rét đầu tuần, khiến chủ đầu tư thêm lo lắng khi khối lượng công việc còn bộn bề.
Tăng cường thanh tra, giám sát tín dụng bất động sản, kiên quyết xử lý “sân sau” chi phối ngân hàng

Tăng cường thanh tra, giám sát tín dụng bất động sản, kiên quyết xử lý “sân sau” chi phối ngân hàng

(TBTCO) - Tại Nghị quyết số 353/NQ-CP, Chính phủ yêu cầu Ngân hàng Nhà nước tăng cường thanh tra, giám sát hoạt động cấp tín dụng với các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro, nhất là tín dụng kinh doanh bất động sản, tín dụng ngoại tệ, đặc biệt với doanh nghiệp đang cơ cấu lại nợ; đồng thời, kiên quyết xử lý tình trạng “sân sau”, sở hữu chéo, sở hữu ngầm, thao túng, chi phối hoạt động ngân hàng.
Xem thêm

Mới nhất Đọc nhiều