Phát biểu khai mạc diễn đàn “Cơ chế thu hút đầu tư phát triển bền vững năng lượng tái tạo tại Việt Nam”, ông Hoàng Quang Phòng - Phó Chủ tịch thường trực Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho biết, trong vài năm qua, nhờ các cơ chế khuyến khích của Thủ tướng Chính phủ, năng lượng tái tạo tại Việt Nam đã có những phát triển vượt bậc”.

Trong đó việc tiếp cận, việc tận dụng được nguồn năng lượng sạch như thủy điện, điện gió, điện mặt trời, điện sinh khối, điện khí, điện rác,... sẽ là yếu tố cốt lõi để góp phần thúc đẩy mục tiêu tăng trưởng bền vững kinh tế Việt Nam.

Ông Hoàng Quang Phòng (giữa hình) phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Thu Hương

Cụ thể theo số liệu từ EVN, tổng công suất nguồn năng lượng tái tạo lắp đặt tính đến ngày 31/10/2021 đạt 20.644 MW. Trong đó, thủy điện chiếm 29,60%; năng lượng mặt trời là 22,57%; năng lượng gió là 5,16%; khí chiếm 10%; dầu xấp xỉ 2% và sinh khối chiếm 0,28% trong tổng công suất nguồn điện. “Qua đó cho thấy tiềm năng phát triển năng lượng tái tạo ở Việt Nam là rất lớn, dư địa phát triển rất dồi dào” - ông Hoàng Quang Phòng nhấn mạnh.

Tuy nhiên, Phó Chủ tịch thường trực VCCI cũng thẳng thắn, việc triển khai các dự án năng lượng tái tạo hiện nay đối mặt với những thách thức mới như hạ tầng lưới điện và kỹ thuật điều độ hệ thống điện do phải tối ưu hoá nguồn điện mới vào hệ thống.

"Có nhiều nhà máy điện gió, điện mặt trời, phải giảm phát tới 60% công suất, gây lãng phí nguồn lực của xã hội và đang trở thành nguyên nhân cản trở nỗ lực thu hút đầu tư, xã hội hóa vào phát triển hạ tầng năng lượng điện” - ông Hoàng Quang Phòng phát biểu.

Bên cạnh đó, chiến lược phát triển năng lượng tái tạo chưa hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, khi đầu tư phát triển dự án năng lượng tái tạo còn tồn tại yếu tố tự phát, chưa có sự kết hợp chặt chẽ, hài hòa giữa 3 mặt của sự phát triển, gồm: tăng trưởng kinh tế cùng với phát triển xã hội và công cuộc bảo vệ môi trường hiệu quả.

Chia sẻ về Chiến lược phát triển năng lượng tái tạo tại Việt Nam thời gian tới, ông Nguyễn Ninh Hải - đại diện Cục Điện lực và Năng lượng tái tạo, Bộ Công thương cho biết, Chiến lược phát triển năng lượng tái tạo của Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 do Thủ tướng Chính phủ ban hành tại Quyết định số 2068/QĐ-TTg đã xác định, khuyến khích huy động mọi nguồn lực để đẩy mạnh phát triển và sử dụng nguồn năng lượng tái tạo, nhằm giảm sự phụ thuộc vào nguồn năng lượng hóa thạch, góp phần đảm bảo an ninh năng lượng, giảm nhẹ biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Tỷ lệ năng lượng tái tạo trong tổng tiêu thụ năng lượng sơ cấp đạt khoảng 31,0% vào năm 2020; khoảng 32,3% vào năm 2030 và tăng lên, đạt khoảng 44,0% vào năm 2050.

Để thúc đẩy thị trường năng lượng tái tạo phát triển bền vững, ông Bùi Văn Thịnh - Chủ tịch Hiệp hội Điện gió và điện mặt trời Bình Thuận, nêu quan điểm Việt Nam cần có 1 bản đồ Quy hoạch điện lực quốc gia phù hợp với tình hình thực tế, hài hòa giữa các nguồn điện khác nhau. Việt Nam cần quyết liệt trong việc thực thi quy hoạch điện, tránh tình trạng mất cân đối giữa nguồn và lưới, giữa các vùng miền, giữa các khu vực như thực trạng vừa qua.

Bên cạnh đó nhằm thu hút và đảm bảo quyền lợi của doanh nghiệp khi đầu tư phát triển các dự án năng lượng tái tạo tại Việt Nam, theo ông Thịnh, Chính phủ cần nhanh chóng xây dựng ban hành cơ chế mới, tránh “khoảng trống chính sách” quá dài như điện mặt trời vừa qua và hiện tại là với điện gió. Đặc biệt nên tập trung vào cơ chế phát triển điện mặt trời mái nhà và điện gió ngoài khơi; cơ chế chính sách ban hành cần nghiên cứu bài bản, phù hợp cho 2 loại nguồn năng lượng tái tạo ở Việt Nam rất giàu tiềm năng này./.