Phố đi bộ Nguyễn Huệ. Ảnh: Đỗ Doãn

Chính vì thế, việc cho phép TP. Hồ Chí Minh thực hiện thí điểm cơ chế đặc thù sẽ tạo cơ hội cho thành phố này phát triển vượt bậc.

Từ điểm sáng thu hút đầu tư

Bằng những chính sách đúng đắn, cởi mở, TP. Hồ Chí Minh đã và đang trở thành nơi hội tụ của các nhà đầu tư (NĐT) cả trong nước và nước ngoài, trong đó hoạt động sản xuất kinh doanh của NĐT nước ngoài đã trở thành nhân tố quan trọng đóng góp cho nguồn thu ngân sách nhà nước (NSNN) của thành phố. Số liệu thống kê từ năm 2011 trở lại đây cho thấy, số thu NSNN của TP. Hồ Chí Minh đều tăng dần qua hàng năm, từ mức khoảng 230 nghìn tỷ đồng năm 2011 đã lên hơn 378.000 tỷ đồng trong năm 2018 (mỗi ngày thu hơn 1 nghìn tỷ đồng), tăng gần 9% so với năm 2017. Trong năm nay, TP. Hồ Chí Minh được giao chỉ tiêu thu NSNN gần 400.000 tỷ đồng.

Theo Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Thành Phong, vốn đầu tư nước ngoài chính là yếu tố cực kỳ quan trọng đóng góp vào kết quả trên. Năm 2018, thành phố đã thu hút được hơn 7 tỷ USD, tăng 15% tổng vốn đầu tư so với năm 2017, nâng tổng vốn đầu tư kể cả cấp mới và tăng vốn còn hiệu lực trên địa bàn lên gần 45 tỷ USD với 8.112 dự án. Riêng quý I/2019, thành phố thu hút thêm gần 1,6 tỷ USD vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài.

Quý I/2019, kinh tế thành phố tiếp tục tăng trưởng ổn định, nhiều chỉ tiêu kinh tế có mức tăng trưởng cao, đáng ghi nhận. Cụ thể, GRDP tăng 7,6% so với cùng kỳ năm ngoái, đạt 324,5 tỷ đồng. Trong đó, dịch vụ tăng 7,7%; nông nghiệp và xây dựng tăng 7,41%; nông nghiệp tăng 5,2%; thuế sản phẩm trừ trợ cấp sản phẩm tăng 7,79%. Về cơ cấu ngành trong GRDP, dịch vụ chiếm tỷ trọng 63,1%; công nghiệp và xây dựng chiếm 21,5%; nông nghiệp 0,6% và thuế sản phẩm trừ trợ cấp chiếm 14,7%. Tổng thu ngân sách nhà nước trong quý được 98.365 tỷ đồng, đạt 24,65% dự toán và tăng 7,18% so với cùng kỳ năm ngoái. Lĩnh vực dịch vụ thương mại, xuất nhập khẩu tiếp tục phát triển mạnh; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ, kim ngạch xuất khẩu đều tăng cao hơn cùng kỳ, góp phần đáng kể vào tăng trưởng kinh tế chung của thành phố.

“Nhìn chung, hoạt động của doanh nghiệp (DN) có vốn đầu tư nước ngoài đã đóng góp đáng kể vào sự tăng trưởng và thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội của thành phố khi xuất khẩu bình quân mỗi năm đạt khoảng 20 tỷ USD, chiếm 58,7%; vốn đầu tư nước ngoài chiếm 23% tổng nguồn vốn đầu tư toàn xã hội và chiếm 22% tổng nguồn vốn thị trường chứng khoán. Đầu tư nước ngoài đã đóng góp khoảng 2 điểm phần trăm trong mức tăng trưởng GRDP 8,3% trong năm 2018. Nếu không có đầu tư nước ngoài, quy mô GRDP của thành phố giảm đi 18% và thuế sản phẩm giảm đi 31%. Chính vì thế, việc cộng đồng DN nước ngoài ngày càng đông thêm về số lượng và mạnh lên về tiềm lực đã trở thành một trong những động lực của nền kinh tế thành phố” – ông Nguyễn Thành Phong nhấn mạnh.

Đến “Top 10” thành phố năng động nhất thế giới năm 2019

Nhận xét về kinh tế TP. Hồ Chí Minh, Bí thư Thành ủy TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Thiện Nhân cho biết, năm 2018 cũng là năm nền kinh tế thành phố tiếp tục phát triển mạnh và đạt kết quả toàn diện trên tất cả các lĩnh vực. Ngoài kết quả nổi bật là tăng trưởng GRDP đạt 8,3%, tỷ trọng quy mô kinh tế thành phố so với quy mô kinh tế cả nước là 24,16%, cao nhất từ trước đến nay. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội chiếm 35% GRDP, trong khi năm 2017 là 34,5%, vượt chỉ tiêu bình quân toàn nhiệm kỳ 2016 – 2020 là 30% GRDP. Tỷ trọng đóng góp của yếu tố năng suất tổng hợp vào tăng trưởng kinh tế là 38%, trong khi năm 2016 là 35,3% và năm 2017 là 36,7%, tức vượt chỉ tiêu của năm 2018 (36%) và chỉ tiêu bình quân toàn giai đoạn này là 35%.

Năm 2018 cũng là năm thứ 3 liên tiếp kinh tế TP. Hồ Chí Minh tăng trưởng trên 8%, với mức đóng góp chiếm tỷ lệ 24% tổng sản phẩm quốc nội (GDP), 29% thu ngân sách, 16% sản lượng công nghiệp và 15% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước. Về đối ngoại và hội nhập quốc tế, TP. Hồ Chí Minh cũng đạt nhiều kết quả tích cực, đặc biệt là đã tổ chức thành công hội thảo quốc tế “Tầm nhìn cho đô thị sáng tạo tại TP. Hồ Chí Minh” và Diễn đàn Kinh tế TP. Hồ Chí Minh 2018 lần đầu tiên. Theo kết quả đánh giá của Công ty Jones Lang LaSall (một DN của Hoa Kỳ chuyên cung cấp các dịch vụ chuyên nghiệp và quản lý đầu tư trong lĩnh vực bất động sản) công bố vào tháng 1/2019 vừa qua, TP. Hồ Chí Minh nằm trong top 10 thành phố năng động nhất thế giới năm 2019.

“Để đạt được kết quả trên, chính quyền thành phố cùng các sở ngành đã luôn thể hiện sự đồng hành với cộng đồng DN trong nỗ lực cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh, tháo gỡ khó khăn vướng mắc, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp, phát triển DN...” – ông Nguyễn Thiện Nhân chia sẻ.

Cơ hội tăng trưởng vượt bậc từ cơ chế đặc thù

Với quy mô và mức đóng góp cho sự phát triển của đất nước vượt hẳn so với các địa phương khác, TP. Hồ Chí Minh đã được Bộ Chính trị cho phép thực hiện thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù để phát triển (Kết luận số 21-KL/TW). Quốc hội sau đó cũng ban hành Nghị quyết về vấn đề này (Nghị quyết 54). TP. Hồ Chí Minh đã khẩn trương triển khai cơ chế mới và sau hơn một năm đã đạt được những kết quả đáng khích lệ. UBND thành phố đã trình và được Hội đồng Nhân dân (HĐND), Thường trực HĐND thảo luận, thông qua 16 nội dung cụ thể. Bước đầu, việc triển khai các nội dung đã đạt được một số kết quả tích cực.

Cụ thể như, chính quyền thành phố đã ban hành mức thu phí sử dụng tạm thời lòng đường để đỗ xe ô tô trên địa bàn nhằm khuyến khích người dân vào các trung tâm thương mại đậu xe giúp đường thông hè thoáng; điều chỉnh mức thu phí bảo vệ môi trường đối với nước thải công nghiệp trên địa bàn nhằm giúp DN ý thức hơn trong việc bảo vệ môi trường sống; thực hiện và sử dụng nguồn thực hiện cải cách tiền lương, chi thu nhập tăng thêm cho cán bộ, công chức, viên chức khu vực quản lý nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội và đơn vị sự nghiệp công lập, nhằm khuyến khích, tạo thêm động lực làm việc sáng tạo, hiệu quả hơn; có cơ chế, chính sách thu hút nhân tài, chuyên gia, nhà khoa học nhằm phục vụ cho sự phát triển của thành phố; ủy quyền 85 đầu việc cho người đứng đầu sở, ngành, quận, huyện nhằm rút ngắn quy trình thủ tục, thời gian thực hiện, tạo thuận lợi cho người dân và DN...

Một góc kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè. Ảnh: Đỗ Doãn

Theo TS. Trần Du Lịch, Nghị quyết 54 sẽ giúp thành phố khai thác được thế mạnh của một đô thị có nhiều lợi thế để phát triển mà lâu nay do cơ chế chung làm hạn chế tính chủ động, sáng tạo, kiểu như chiếc áo mặc đã quá chật so với cơ thể. Bởi xét cho cùng, khi được tăng tự tính tự chủ tự chịu trách nhiệm, thành phố sẽ phải năng động hơn để làm tốt hơn công tác quản lý đô thị, phúc lợi người dân và đặc biệt là tạo môi trường tốt hơn cho các NĐT trong vấn đề nâng cao năng lực cạnh tranh… Cơ chế đặc thù chính là cơ hội để thành phố mau chóng vươn lên tầm cao mới, với sức tăng trưởng năng động và mạnh mẽ hơn.

Đỗ Doãn