Trung tâm Dữ liệu và Nghiên cứu phát triển công nghệ cao Viettel tại Khu công nghiệp Tân Phú Trung, TP. Hồ Chí Minh. Ảnh tư liệu

AI đang thay đổi nhanh thiết kế trung tâm dữ liệu

Báo cáo mới nhất của Cushman & Wakefield cho thấy, lĩnh vực trung tâm dữ liệu tại châu Á - Thái Bình Dương đang trải qua một sự dịch chuyển mang tính cấu trúc trong chi phí phát triển, khi trí tuệ nhân tạo (AI) tăng tốc và định hình lại cách các cơ sở này được thiết kế, cấp điện và xây dựng.

Theo Asia Pacific Data Centre Construction Cost Guide 2026 (Cẩm nang Chi phí Xây dựng Trung tâm Dữ liệu tại Châu Á Thái Dương 2026), chiến lược tìm nguồn cung ứng, chi phí lao động và những hạn chế trong chuỗi cung ứng là các yếu tố chính góp phần làm gia tăng chênh lệch chi phí giữa các thị trường.

Chi phí xây dựng trung tâm dữ liệu tại châu Á - Thái Bình Dương hiện dao động từ 7,9 triệu USD đến 19,2 triệu USD cho mỗi MW. Nhật Bản là thị trường đắt đỏ nhất khu vực với 19,2 triệu USD/MW, Singapore với 17,9 triệu USD/MW, Đài Loan là thị trường có chi phí thấp ở mức 7,9 triệu USD/MW.

Những khác biệt này cho thấy bài toán hiệu quả đầu tư không còn biến động đồng đều trên toàn khu vực, qua đó làm nổi bật tầm quan trọng của việc mô hình hóa chi phí ở cấp độ từng thị trường, đặc biệt đối với các khuôn viên trung tâm dữ liệu quy mô lớn được tối ưu cho AI.

ông Andrew Green - Trưởng nhóm Trung tâm Dữ liệu Châu Á - Thái Bình Dương cho biết, lạm phát chi phí xây dựng đang phân hóa mạnh, với một số thị trường ghi nhận mức tăng trên 15%, trong khi những thị trường khác vẫn dưới 5%.

Nguyên nhân chính cho sự phân hóa này là AI đang định hình lại các yêu cầu vật lý và kỹ thuật của trung tâm dữ liệu, đặc biệt ở phần kết cấu và hạ tầng lõi. Mật độ điện năng cao hơn, hệ thống làm mát phức tạp hơn và yêu cầu kết cấu chắc chắn hơn đang dần trở thành tiêu chuẩn của các cơ sở sẵn sàng cho AI, với tác động chi phí rất khác nhau tùy thuộc vào khả năng sẵn có của nguồn điện, năng lực lao động và điều kiện triển khai tại từng địa phương.

Khi việc ứng dụng AI tăng tốc, ảnh hưởng của công nghệ này đối với các tiêu chuẩn thiết kế lõi ngày càng rõ nét. Các cơ sở đang được quy hoạch theo hướng phục vụ năng lực tính toán mật độ cao hơn và các giải pháp làm mát tiên tiến hơn, thiết lập một chuẩn mực mới cho thế hệ phát triển tiếp theo.

Ông Pritesh Swamy - Trưởng bộ phận Nghiên cứu & Tư vấn nhóm Trung tâm Dữ liệu Châu Á - Thái Bình Dương đánh giá, AI đang thay đổi thiết kế trung tâm dữ liệu nhanh hơn nhiều so với những gì các chu kỳ phát triển truyền thống từng dự đoán.

Mỗi thế hệ phần cứng hiệu năng cao mới đều đòi hỏi nhiều điện năng hơn, làm mát nhiều hơn và khả năng chịu tải kết cấu cao hơn. Những yêu cầu này đang định nghĩa lại thế nào là một cơ sở sẵn sàng cho tương lai, và các thị trường có thể đáp ứng hiệu quả những tiêu chuẩn đó đang dần vượt lên, trong khi các thị trường khác phải đối mặt với áp lực ngày càng lớn về chi phí và tiến độ triển khai.

Việt Nam nổi lên như một thị trường cạnh tranh

Cushman & Wakefield nhận xét, tại các trung tâm đã phát triển như Tokyo, Singapore, Sydney, Đài Bắc và Johor, sự cạnh tranh đối với các quỹ đất có khả năng tiếp cận nguồn điện, những hạn chế về công suất lưới điện và thời gian kết nối kéo dài đang làm gia tăng mức độ phức tạp cũng như rủi ro trong triển khai.

Bên cạnh đó, sự thay đổi trong hệ thống kết cấu, điện và làm mát cũng đang làm tăng độ phức tạp của các công trình được thiết kế sẵn sàng cho tương lai.

Trong khi đó, các điều kiện mua sắm đầu vào cũng đang góp phần tạo ra sự chênh lệch về chi phí giữa các thị trường. Chênh lệch giá giữa các nhà cung cấp Trung Quốc và ngoài Trung Quốc đang ngày càng nới rộng, trong khi thời gian giao thiết bị kéo dài cùng xu hướng gia tăng của phương pháp xây dựng lắp ghép, mô-đun hóa tiếp tục làm biến động ngân sách dự án.

Ông Sam Asher - Trưởng bộ phận Phát triển và Tư vấn Thương mại, Dự án và Dịch vụ Phát triển Châu Á - Thái Bình Dương cho hay, các đơn vị phát triển trên toàn khu vực đang phải điều hướng trong một môi trường triển khai ngày càng phức tạp. Mức độ sẵn sàng của nguồn điện, các quyết định mua sắm và điều kiện khu đất hiện đã trở thành những yếu tố then chốt đối với tính khả thi của dự án, đặc biệt với các công trình tập trung vào AI vốn đòi hỏi hạ tầng mật độ cao hơn và tiến độ triển khai nhanh hơn.

Việt Nam cũng đang nổi lên như một thị trường đáng chú ý trong làn sóng phát triển trung tâm dữ liệu tiếp theo tại châu Á - Thái Bình Dương. Với chi phí xây dựng dao động từ 5,7 triệu USD đến 8,7 triệu USD cho mỗi MW, và mức trung bình 7,2 triệu USD/MW, Việt Nam được xếp vào nhóm các thị trường có chi phí cạnh tranh hơn trong khu vực, trong khi lạm phát chi phí xây dựng hàng năm được duy trì ở mức tương đối vừa phải là 3,8%.

Thị trường Việt Nam được phân tích trong báo cáo thông qua hai đầu tàu là Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh, đồng thời cũng bắt đầu cho thấy quy mô lớn hơn, với khoảng 73MW công suất đang vận hành và thêm 137MW trong nguồn cung dự kiến đến năm 2030. Cùng lúc đó, khả năng tiếp cận nguồn điện đang trở thành yếu tố ngày càng quan trọng đối với tính khả thi của dự án, khi báo cáo cho thấy thời gian chờ ước tính để có nguồn điện mới cho quy mô 100MW tại các cụm thị trường trọng điểm của Việt Nam là khoảng 2 đến 3 năm.

Bà Lê Hoàng Lan Như Ngọc - Giám đốc Cấp cao, Trưởng bộ phận Tư vấn Chiến lược, Cushman & Wakefield Việt Nam cho rằng, Việt Nam hiện vẫn đang ở giai đoạn đầu trong hành trình phát triển trung tâm dữ liệu, nhưng chính điều đó lại tạo nên tiềm năng dài hạn của thị trường. Việt Nam hội tụ cả lợi thế về chi phí xây dựng tương đối cạnh tranh lẫn nhu cầu ngày càng tăng đến từ điện toán đám mây, các ứng dụng AI và nền kinh tế số đang mở rộng nhanh chóng.