Tín hiệu thuận

Quá trình lập quy hoạch Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 vừa ghi nhận bước tiến quan trọng.

Cụ thể, vào đầu tuần này, Bộ Xây dựng ban hành Thông báo số 112/BXD-TB về kết luận của Hội đồng Thẩm định quy hoạch tại phiên họp ngày 25/3/2026. Điểm đáng chú ý là Hội đồng Thẩm định đã cơ bản thống nhất thông qua nội dung quy hoạch, với 5/18 phiếu đồng ý thông qua và 13/18 phiếu đồng ý thông qua có điều kiện, sau khi các ý kiến góp ý được tiếp thu, giải trình.

Theo kết luận của Hội đồng Thẩm định, Cục Hàng không Việt Nam và đơn vị tư vấn cần khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, bổ sung đầy đủ cơ sở pháp lý, cập nhật số liệu về hiện trạng phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, khả năng đáp ứng của hạ tầng năng lượng, đất đai… để trình Bộ Xây dựng xem xét, phê duyệt trước ngày 5/4/2026.

Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn là sân bay được đầu tư theo phương thức đối tác công - tư (PPP) đầu tiên tại Việt Nam.

Đáng chú ý, cơ quan quản lý chuyên ngành được yêu cầu rà soát, hoàn thiện phương pháp dự báo nhu cầu vận tải hành khách, hàng hóa thông qua Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn, bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tế và xu hướng phát triển của khu vực.

“Cần làm rõ hơn vai trò của sân bay này trong phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Quảng Ninh và vùng Đông Bắc Bộ; đánh giá tác động đối với phát triển công nghiệp, thương mại; khả năng kết nối với các trung tâm công nghiệp, cảng biển, cửa khẩu, cũng như phương án liên kết với các loại hình vận tải khác” - Chủ tịch Hội đồng Thẩm định yêu cầu.

Trước đó, trong quá trình góp ý hồ sơ quy hoạch, Bộ Tài chính cũng đề nghị cơ quan lập quy hoạch đánh giá cụ thể mức độ khai thác so với công suất thiết kế đã được phê duyệt. Đồng thời, cần phân tích rõ nguyên nhân khiến sản lượng hành khách chưa đạt kỳ vọng trong thời gian qua, qua đó làm cơ sở đề xuất các giải pháp khả thi cho giai đoạn tới.

Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn do Tập đoàn Sun Group đầu tư theo phương thức đối tác công - tư (PPP), đạt tiêu chuẩn sân bay cấp 4E, được đưa vào khai thác từ cuối năm 2018. Công trình này được đánh giá có hạ tầng đồng bộ, hiện đại với đường cất, hạ cánh dài 3.600 m, rộng 45 m, đủ khả năng tiếp nhận các loại tàu bay thân rộng như Boeing 787.

Ngoài sân đỗ tàu bay hiện có 7 vị trí (gồm 4 vị trí đỗ gần và 3 vị trí đỗ xa), Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn còn có 1 nhà ga hành khách công suất 2,5 triệu lượt khách/năm, 1 khu xử lý hàng hóa đạt 10.000 tấn/năm.

Tuy nhiên, kể từ khi đi vào khai thác thương mại, do tác động kéo dài của đại dịch Covid-19, hoạt động tại sân bay này bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Đến nay, mức khai thác thực tế tại Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn vẫn rất thấp, chưa đạt 10% công suất thiết kế, khiến hiệu quả đầu tư chưa như kỳ vọng ban đầu.

Chờ “mảnh ghép” hoàn thiện

Tại tờ trình đề nghị Bộ Xây dựng thẩm định, phê duyệt Quy hoạch Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 vào tháng 3/2026, Cục Hàng không Việt Nam cho rằng, việc hoàn thiện quy hoạch mới được xem là bước đi mang tính nền tảng nhằm tái định vị vai trò của Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn trong mạng lưới hàng không quốc gia.

Theo Quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống cảng hàng không, sân bay toàn quốc thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 (theo Quyết định số 648/QĐ-TTg ngày 7/6/2023), Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn được định hướng mở rộng đạt công suất 5 triệu lượt hành khách/năm vào năm 2030 và 20 triệu lượt hành khách/năm vào năm 2050. Quy mô này cao gấp 4 lần so với quy hoạch trước đó tại Quyết định số 497/QĐ-BGTVT ngày 15/3/2018 của Bộ Giao thông - Vận tải (nay là Bộ Xây dựng).

Do đó, việc lập quy hoạch Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn là cần thiết và phải được nghiên cứu ngay từ bây giờ, nhằm đồng bộ với Quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống cảng hàng không, sân bay toàn quốc thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến 2050 đã được phê duyệt.

Ngoài việc bổ sung nhiều hạng mục quan trọng, trong đó có nhà ga hành khách T2, đường cất, hạ cánh thứ hai bố trí song song với đường băng hiện hữu, cách khoảng 215 m về phía Tây, cùng hệ thống hạ tầng đồng bộ, Cục Hàng không Việt Nam đề xuất quy hoạch khu dịch vụ sửa chữa, bảo dưỡng tàu bay (hangar) với quy mô lớn, giúp sân bay Vân Đồn trở thành trung tâm kỹ thuật hàng không hiện đại của khu vực miền Bắc.

Theo Công ty cổ phần Tư vấn xây dựng và Dịch vụ hàng không (AEC) - đơn vị tư vấn lập quy hoạch, Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn có lợi thế lớn trong việc phục vụ dòng khách du lịch nội địa và quốc tế đến các điểm đến nổi tiếng của Quảng Ninh, đồng thời có khả năng thu hút mạnh mẽ thị trường Đông Bắc Á.

Tuy nhiên, một trong những “nút thắt” lớn hiện nay là việc thiếu các dịch vụ hàng không đồng bộ như nhà ga hàng hóa, cơ sở bảo dưỡng tàu bay, khu chế biến suất ăn và các dịch vụ hậu cần khác. Điều này khiến sân bay chưa đủ sức hấp dẫn để thu hút các hãng hàng không lớn mở đường bay thường lệ, cũng như chưa thu hút được các nhà đầu tư trong lĩnh vực kỹ thuật hàng không.

Trong khi đó, theo đánh giá của đơn vị tư vấn, Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn đang đứng trước “cơ hội vàng” để bứt phá, nếu được bổ sung đầy đủ các cấu phần còn thiếu trong hệ sinh thái hàng không.

Xét về vị trí địa lý, trong bán kính khoảng 2.000 km, sân bay này có thể kết nối thuận lợi với các trung tâm logistics hàng không lớn của khu vực và thế giới. Từ Vân Đồn, chỉ mất khoảng 1 - 2 giờ bay để tiếp cận các trung tâm kinh tế, du lịch lớn tại Trung Quốc và Đông Nam Á; trong khi khoảng cách 3 - 4 giờ bay có thể kết nối tới các đô thị lớn như Bắc Kinh, Seoul, Tokyo hay Dubai.

Đây là lợi thế quan trọng để phát triển các đường bay quốc tế, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu du lịch và thương mại khu vực đang phục hồi mạnh sau đại dịch.

Để đón đầu quy hoạch, vào cuối tháng 10/2025, Tập đoàn Sun Group đã ký biên bản ghi nhớ với Công ty TNHH Kỹ thuật máy bay Hồng Kông (HAECO) và Công ty TNHH VinaCapital Holdings để nghiên cứu đầu tư cơ sở bảo dưỡng, sửa chữa và bảo trì tàu bay tại Vân Đồn, với tổng vốn dự kiến lên tới 360 triệu USD.

“Đây sẽ là “mảnh ghép” quan trọng, góp phần hoàn thiện hệ sinh thái hàng không tại Vân Đồn, từ đó nâng cao năng lực khai thác, thu hút các hãng hàng không và doanh nghiệp dịch vụ kỹ thuật” - đại diện Cục Hàng không Việt Nam nhận định./.