"Chiến dịch thần tốc" hoàn thiện khung pháp lý

Ngày 15/11/2024, Bộ Chính trị có Thông báo số 47-TB/TW về việc xây dựng trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam. Ngày 21/12/2025, Trung tâm tài chính quốc tế tại 2 thành phố Đà Nẵng và TP. Hồ Chí Minh chính thức đi vào hoạt động. Là một mô hình rất khó và chưa từng có tiền lệ, quá trình từ tham vấn quốc tế, lựa chọn mô hình đến xây dựng thể chế và chính thức đưa Trung tâm tài chính quốc tế vào hoạt động chỉ trong hơn một năm đã cho thấy một biểu tượng hết sức cụ thể của tinh thần dám nghĩ lớn, làm nhanh và quyết tâm bứt phá.

Đặc biệt, để đưa Trung tâm tài chính quốc tế vào vận hành ngay trong tháng 12/2025, Chính phủ đã chỉ đạo các bộ, ngành nỗ lực không ngừng nghỉ, không kể ngày đêm để ban hành đồng thời 8 nghị định hướng dẫn. Đây được coi là một "kỷ lục mới về tốc độ xây dựng pháp luật", thể hiện tinh thần "đã nói là làm, đã cam kết là phải thực hiện".

Sự ra đời của Trung tâm tài chính quốc tế dự kiến mang lại những lợi thế chiến lược cho kinh tế Việt Nam. Ảnh: Lê Toàn

8 nghị định được ban hành đã tạo ra một khung khổ pháp lý tương đối đầy đủ và mang tính vượt trội so với mặt bằng chung. Các chính sách về tài chính, thuế, ngân hàng, ngoại hối, xuất nhập cảnh, lao động, đất đai, môi trường và đặc biệt là cơ chế giải quyết tranh chấp thông qua trọng tài và tòa án chuyên biệt đã tiệm cận mạnh mẽ với thông lệ quốc tế. Việc cho phép áp dụng chuẩn mực kế toán quốc tế, giao dịch bằng ngoại tệ trong Trung tâm tài chính quốc tế, rút ngắn đáng kể thời gian cấp phép, mở rộng quyền tự chủ cho nhà đầu tư và định chế tài chính, cùng với các ưu đãi thuế dài hạn, cho thấy Việt Nam sẵn sàng chấp nhận những "luật chơi" phức tạp hơn để thu hút dòng vốn chất lượng cao.

Quyết tâm hoàn thiện pháp lý để đưa trung tâm tài chính quốc tế vào hoạt động nhanh chóng thể hiện rõ quan điểm của Chính phủ là "không cầu toàn, không nóng vội, nhưng cũng không được bỏ lỡ cơ hội" để thu hút dòng vốn quốc tế đang dịch chuyển mạnh mẽ về khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Lựa chọn mô hình độc đáo, khác biệt để bứt phá

Về mô hình hoạt động, thay vì cạnh tranh trực tiếp với các trung tâm tài chính hiện hữu, Việt Nam lựa chọn hướng đi riêng với mô hình độc đáo, "một trung tâm, hai điểm đến" với triết lý "trung tâm tài chính thông minh, số và xanh". Theo đó, Trung tâm tài chính quốc tế là một thực thể pháp lý thống nhất, hoạt động tại 2 địa điểm là TP. Hồ Chí Minh và TP. Đà Nẵng, tận dụng tối đa lợi thế của 2 đầu tàu kinh tế.

Trong đó, TP. Hồ Chí Minh được định vị là trung tâm tài chính toàn diện, tập trung vào các dịch vụ truyền thống như chứng khoán, ngân hàng, quản lý quỹ và kết nối trực tiếp với các dòng vốn lớn thế giới.

Còn vai trò của TP. Đà Nẵng là trung tâm chuyên biệt (niche market), tập trung vào công nghệ tài chính (fintech), quản lý gia sản và tài chính xanh. Theo Thủ tướng Phạm Minh Chính, đây sẽ là "phòng thí nghiệm" cho các mô hình tài chính tương lai.

Với hai nhịp phát triển khác nhau, nhưng cùng chung một tầm nhìn, sự kết hợp này tạo thành một hệ sinh thái bổ trợ, liên thông, giúp Việt Nam khai thác được cả chiều sâu của thị trường truyền thống lẫn sự bứt phá của công nghệ số.

Sự ra đời của Trung tâm tài chính quốc tế dự kiến mang lại những lợi thế chiến lược cho kinh tế Việt Nam trong những thập kỷ tới.

Trước tiên, là huy động nguồn lực khổng lồ cho hạ tầng. Đây sẽ là kênh dẫn vốn hiệu quả cho các dự án trọng điểm quốc gia như đường sắt tốc độ cao, năng lượng tái tạo, điện hạt nhân, mà không làm tăng nợ công. Điều này giúp giảm chi phí vốn và tạo điều kiện cho cộng đồng doanh nghiệp phát triển mạnh mẽ.

Không chỉ thu hút vốn đơn thuần, Trung tâm tài chính quốc tế còn là "huyết mạch" thu hút công nghệ, nhân tài và các mô hình quản trị mới. Với các chính sách thử nghiệm (sandbox) và các ưu đãi thuế vượt trội, dài hạn, Việt Nam kỳ vọng trở thành "nam châm" thu hút giới tinh hoa tài chính toàn cầu.

Tuy vậy, lợi ích lớn nhất của mô hình mới không chỉ là tiền, mà là sự đổi mới tư duy quản lý. Áp lực cạnh tranh quốc tế sẽ thúc đẩy cải cách hành chính mạnh mẽ hơn, minh bạch hơn, số hóa toàn diện hơn. Những cơ chế thử nghiệm thành công tại "phòng thí nghiệm thể chế" này sẽ được nhân rộng, tạo động lực thúc đẩy đổi mới, sáng tạo và phát triển bền vững.

Niềm tin từ cộng đồng quốc tế

Sự ra đời của Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam nhận được sự chào đón nồng nhiệt của giới tài chính quốc tế. Với hơn 20 năm kinh nghiệm thiết lập và vận hành các trung tâm tài chính trên thế giới, đại diện Apex Group - tập đoàn quản lý 3.500 tỷ USD tài sản trên toàn cầu - khẳng định sẽ đồng hành cùng Việt Nam để kết nối Trung tâm tài chính quốc tế với thị trường vốn toàn cầu một cách thông suốt. Ông Tyler Brent McElhaney - Giám đốc quốc gia Công ty TNHH Apex Vietnam IFC Services bày tỏ tin tưởng, với sự tâm huyết và tầm nhìn của các nhà lãnh đạo, Việt Nam sẽ sớm trở thành một câu chuyện tăng trưởng kỳ tích trong 20 năm tới.

Là một trong những thành viên đầu tiên tham gia Trung tâm tài chính quốc tế tại Đà Nẵng, ông Henry Tân - Giám đốc Công ty DTC Pay Việt Nam cho biết, sẽ đưa những kinh nghiệm thực tiễn từ các trung tâm tài chính quốc tế như Singapore, Hồng Kông (Trung Quốc) để giúp đỡ Trung tâm tài chính quốc tế của Việt Nam đạt được mục tiêu. “Chúng tôi cam kết làm việc chặt chẽ với Chính phủ Việt Nam và các doanh nghiệp để hỗ trợ Việt Nam trong quá trình phát triển tài chính dài hạn nhằm tạo được sự phát triển bền vững và nhanh chóng” - ông Henry Tân khẳng định.

Từ góc nhìn đầu tư, ông Richard D. McClelland - Giám đốc Công ty RMAC Advisory nhận định, nhu cầu vốn của Việt Nam từ các định chế tài chính quốc tế rất lớn và những dòng tiền này đang chờ sẵn tại “cánh cửa” của Việt Nam. Với sự ra đời của Trung tâm tài chính quốc tế, “cánh cửa” đã được xây dựng và sẵn sàng đón nhận những dòng vốn mới.

Không chỉ mở ra để đón nhận dòng vốn một chiều, Trung tâm tài chính quốc tế cũng chính là cánh cửa để đưa Việt Nam hội nhập sâu hơn vào dòng chảy tài chính toàn cầu, biến tiềm năng thành của cải vật chất, đưa đất nước vững bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên của sự thịnh vượng và phồn vinh.