Nếu áp dụng công tơ điện tử, ngành điện sẽ “tiết kiệm” được rất nhiều nhân lực bố trí cho việc vác thang, đọc số công tơ điện như hiện nay
Vậy làm sao để cho giá điện không còn tạo ra những góc nhìn thiếu thiện cảm đó, đang là một câu hỏi cần phải sớm có đáp án, nếu không thì ngành Điện sẽ vẫn còn chịu áp lực dài dài…
Người dân mua điện theo kiểu "dân chơi"!?
Thực tế cho thấy, ngành Điện hiện đang phải chịu những áp lực lớn, vì nhu cầu sử dụng điện đang lớn hơn nhiều so với khả năng cung ứng. Tuy nhiên, cũng có những áp lực tạo ra từ ngay chính nội tại của ngành Điện. Một trong nhiều nguyên nhân chính khiến người dân và dư luận có ý “kêu ca” về giá điện, đó chính là việc không cung cấp cho khách hàng thông tin cập nhật về lượng điện tiêu thụ.
Hiện nay, các hộ gia đình sử dụng điện chỉ biết khối lượng điện tiêu thụ của mình trong tháng, chứ không được cập nhật thông tin một cách chính xác, minh bạch việc mình “tiêu” bao nhiêu điện hàng ngày, hàng giờ.
Bên cạnh đó, thông tin về lượng điện tiêu thụ của từng hộ gia đình đang tiếp nhận theo hình thức rất thụ động và do phía “nhà điện” cung cấp thông tin, thông qua việc ghi công tơ điện hàng tháng, rồi in ra thông báo tới khách hàng. Điều này tạo ra tâm lí không thoải mái, thậm chí là cả sự nghi ngờ từ phía khách hàng. Bởi khách hàng - những người cầm tiền để mua hàng, lại không biết được một cách cụ thể và cập nhật “lượng hàng” mình mua, mà cứ tiêu tiền theo cách của giới “dân chơi”, tức là “cứ tiêu rồi cuối tháng hết bao nhiêu thì trả”!?.
Bên cạnh đó, một vấn đề nữa cũng có nhiều ý kiến chưa đồng thuận với “nhà điện” hiện nay, đó là có quá nhiều bậc tính giá điện. Theo công bố của Tập đoàn Điện lực Việt Nam, biểu giá điện hiện đã được rút từ 7 xuống còn 6 bậc vào tháng 3.2015. Nhưng theo nhiều ý kiến phản ánh, biểu giá mới gồm 6 bậc thang này lại làm các hộ gia đình phải chi trả hóa đơn tiền điện tăng đột biến, gấp 1,5 - 3 lần so với trước; nhất là vào những thời điểm nắng nóng…
“Một mất mười ngờ”, việc tiền điện bỗng dưng tăng lên nhiều hơn so với tháng trước, rồi thông tin về lượng điện tiêu thụ cũng thiếu tính tin tưởng… đã đặt ra những nghi ngờ cho người sử dụng điện. Từ đó tạo ra những góc nhìn thiếu thiện cảm với giá điện thời gian qua…
Bán điện theo cách của các mạng di động
Trên thị trường hiện nay đang xuất hiện những giải pháp để giúp cho phía “nhà điện” có thể đưa ra thông tin một cách cập nhật và minh bạch cho cả phía người bán điện và phía người mua điện. Đó là giải pháp thay thế công tơ điện như hiện nay bằng loại công tơ điện tử.
Việc dùng công tơ điện tử có được ngay câu trả lời cho khách hàng về tính minh bạch và cập nhật số lượng điện tiêu thụ đến từng giờ, từng ngày. Một nhà mạng lớn hiện nay giới thiệu giải pháp như sau: Bằng việc sử dụng công tơ điện tử và gắn modem 3G/GPRS vào công tơ điện tử, từ đó dữ liệu sẽ được cập nhật 24/24 và truyền về máy chủ trung tâm để quản lí.
Từ dữ liệu được truyền về, hệ thống công nghệ thông tin sẽ áp dụng phần mềm cập nhật thông tin về số lượng điện tiêu thụ của từng công tơ (từng khách hàng). Hệ thống trung tâm cũng sẽ có thể áp dụng tính tiền cập nhật cho khách hàng biết số lượng điện tiêu thụ và số tiền phải trả là bao nhiêu (nếu áp dụng công thức tính tiền điện theo đơn giá cố định cho từng khung giờ). Theo đó, khách hàng có thể vào mạng internet, hoặc truy vấn qua tin nhắn từ điện thoại để biết được trong giờ qua hoặc ngày qua mình tiêu thụ bao nhiêu điện và phải trả hết bao nhiêu tiền.
Điều quan trọng hơn, việc ứng dụng các giải pháp công nghệ thông tin – viễn thông như trên sẽ giúp cho ngành Điện thực hiện việc bán lẻ điện mang tính chất thị trường hơn, tức là có thể tạo điều kiện cho người sử dụng điện có thể chủ động trong việc “tiêu” điện như thế nào để có lợi nhất cho mình, phù hợp với “túi tiền” của mình. Theo đó, ngành Điện có thể loại bỏ việc tính tiền điện theo các bậc như hiện nay, sang cách tính giá điện theo khung giờ sử dụng. Cụ thể có thể phân ra một số khung giờ trong ngày để xác định khung giờ nào là cao điểm nhất (sử dụng nhiều điện nhất), khung giờ nào là thấp điểm… để từ đó áp dụng giá điện theo từng khung giờ.
Thông qua cách thức như áp giá cao cho khung giờ cao điểm, áp giá thấp cho những khung giờ thấp điểm, ngành Điện có thể sử dụng khuyến mại giảm giá cho giờ thấp điểm, chủ động điều tiết sản lượng điện sản xuất, giảm việc sử dụng tập trung vào các khung giờ cao điểm… từ đó giúp ngành Điện phân tải lượng điện sản xuất một cách hiệu quả, hạn chế lãng phí chi phí sản xuất ở những khung giờ thấp điểm…
Như vậy, giải pháp đưa các ứng dụng của công nghệ thông tin - viễn thông vào qui trình quản lí điện, sẽ vừa tạo cho việc mua – bán điện hoạt động phù hợp với cơ chế thị trường, từ đó mang đến niềm tin cho người sử dụng điện, tạo sự đồng thuận của xã hội, giúp sức cho ngành Điện phát triển bền vững./.
Huy Sáu
