Tại cuộc họp về các kịch bản điều hành giá xăng dầu và điện do Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng chủ trì mới đây, Phó Thủ tướng đã yêu cầu Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) khẩn trương rà soát, tính toán, tiết kiệm tối đa chi phí để xây dựng phương án giảm giá bán lẻ điện bình quân, dự kiến áp dụng từ ngày 1/11/2026 đến hết ngày 31/3/2027.
Các phương án này phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định pháp luật về cơ chế, thời gian điều chỉnh giá nhằm hỗ trợ đời sống người dân và hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. EVN có trách nhiệm báo cáo Bộ Công thương kiểm tra, rà soát và cho ý kiến. Bộ Công thương được giao chủ trì xem xét phương án, bảo đảm tiến độ dự kiến; những nội dung vượt thẩm quyền phải được báo cáo cấp có thẩm quyền quyết định.
 |
| Phó Thủ tướng yêu cầu EVN xây dựng phương án giảm giá điện. Ảnh: Đức Thanh |
Thực tế, từ tháng 5/2023 đến nay, giá bán lẻ điện bình quân đã tăng 4 lần liên tiếp và chưa có lần giảm. Cụ thể, tháng 5/2023, giá điện tăng 3%, lên 1.920,37 đồng/kWh. Đến tháng 11 cùng năm, giá tiếp tục tăng 4,5%, lên 2.006,79 đồng/kWh.
Tháng 10/2024, giá điện tăng thêm 4,8%, lên 2.103,12 đồng/kWh. Lần điều chỉnh gần nhất vào tháng 5/2025, giá điện tiếp tục tăng 4,8%, lên 2.204,07 đồng/kWh và duy trì đến nay.
Sau 4 lần điều chỉnh, giá bán lẻ điện bình quân đã tăng khoảng 340 đồng/kWh, tương đương hơn 18% so với trước tháng 5/2023. Nếu phương án giảm giá lần này được thực hiện, đây sẽ là lần điều chỉnh giảm đầu tiên sau hơn 3 năm giá điện liên tục tăng.
Theo Cục Điện lực (Bộ Công thương), cơ quan này đang phối hợp với EVN rà soát, tính toán phương án giảm giá bán lẻ điện bình quân theo chỉ đạo của Chính phủ.
Các doanh nghiệp nhận định, nếu được thông qua, chính sách có thể tạo thêm dư địa để doanh nghiệp kiểm soát chi phí đầu vào, hỗ trợ doanh nghiệp ổn định sản xuất, kinh doanh; đồng thời hỗ trợ người dân giảm một phần gánh nặng chi tiêu.
| Theo Quyết định số 14/2025/QĐ-TTg ngày 29/5/2025 của Thủ tướng Chính phủ quy định về cơ cấu biểu giá bán lẻ điện, biểu giá điện sinh hoạt đã được thu gọn từ 6 bậc xuống còn 5 bậc và nới rộng khoảng cách tiêu thụ giữa các bậc. Hiện Bộ Công thương đang tiếp tục đề xuất sửa đổi, bổ sung Quyết định này. |
Đại diện Công ty TNHH Xuất nhập khẩu Sơn Tùng (Hà Nội) - doanh nghiệp chuyên nhập khẩu thức ăn chăn nuôi, bà Trần Thị Thanh, Giám đốc Công ty chia sẻ, việc giảm giá điện nếu được áp dụng sẽ rất có ý nghĩa trong nỗ lực kiểm soát chi phí vận hành, nhất là tại kho bãi và các sơ chăn nuôi. Khi chi phí đầu vào được tiết giảm, doanh nghiệp có thêm dư địa cân đối tài chính, duy trì hoạt động ổn định và hạn chế áp lực tăng giá dịch vụ đối với khách hàng.
Đánh giá tác động của việc giảm giá điện, theo các chuyên gia, với doanh nghiệp, giảm giá điện giúp tiết kiệm chi phí đầu vào, cải thiện biên lợi nhuận, tạo thêm nguồn lực tái đầu tư. Với hộ gia đình, chính sách góp phần giảm chi tiêu thiết yếu, nhất là những hộ sử dụng nhiều điện.
Chuyên gia kinh tế Vũ Đình Ánh nhận định, giảm giá điện có thể góp phần giảm áp lực chi phí sản xuất, tiêu dùng trong ngắn hạn.
Để giảm giá điện hiệu quả, TS. Nguyễn Huy Hoạch, chuyên gia Hiệp hội Năng lượng Việt Nam cho rằng, cần làm rõ cơ cấu chi phí cung ứng điện, các khoản đã được thu hồi và khả năng tiết giảm chi phí thực tế. Việc tối ưu cơ cấu nguồn điện, giảm tổn thất điện năng và nâng cao hiệu quả vận hành có ý nghĩa quan trọng đối với khả năng giảm giá bền vững.
Theo chuyên gia này, phương án giảm giá điện cũng cần tính đến nhu cầu vốn đầu tư lớn của ngành điện trong những năm tới, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu giảm chi phí cho nền kinh tế và duy trì nguồn lực phát triển hệ thống.
Từ góc độ chi phí, TS. Nguyễn Xuân Quang, Viện Công nghệ Năng Lượng (Đại học Bách khoa Hà Nội) nhấn mạnh, cần bóc tách đầy đủ cơ cấu chi phí sản xuất, kinh doanh điện và xác định rõ những khoản có thể tiết giảm trong ngắn hạn, trung hạn và dài hạn; đồng thời, cần đánh giá đầy đủ khoản chi phí chưa được hạch toán vào giá thành và xem xét biến động chi phí đầu vào và triển vọng cung ứng điện.
Việc bóc tách cơ cấu giá thành không chỉ để tìm dư địa giảm giá trong 5 tháng tới, mà còn là cơ hội để minh bạch hóa toàn bộ bức tranh tài chính ngành điện, từ đó có cơ sở điều hành giá chuẩn xác cho giai đoạn sau tháng 3/2027.
Ngoài ra, các chuyên gia cho hay, bên cạnh việc hoàn thiện phương án, cơ quan quản lý cần đánh giá đầy đủ tác động và khả năng chuyển lợi ích đến doanh nghiệp, người tiêu dùng nếu chính sách được thông qua. Doanh nghiệp cũng cần chủ động tiết kiệm năng lượng, tối ưu quy trình sản xuất và chi phí logistics để nâng cao hiệu quả hoạt động.
