Chiều 15/7, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến với Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư (sửa đổi Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện).

Bổ sung ngành “Kinh doanh dịch vụ thị thực của nhà đầu tư nước ngoài”

Báo cáo tại Phiên họp, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư đã sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư.

Toàn cảnh phiên họp.

Cụ thể, dự thảo bổ sung quy định cấm kinh doanh khí N₂O, còn gọi là “khí cười” để sử dụng cho con người qua đường hô hấp, ngoài mục đích y tế. Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, thời gian vừa qua, mặc dù đã có quy định quản lý, kiểm soát nhưng hoạt động kinh doanh, sử dụng loại khí này vẫn diễn biến khá phức tạp, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của người sử dụng.

Cùng với đó, dự thảo thay thế Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư năm 2025. Theo đó, Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện được xây dựng trên cơ sở kế thừa danh mục đã được quy định tại Nghị quyết số 6617/2026/NQ-CP của Chính phủ. Trong đó, cắt giảm 56 ngành, nghề và sửa đổi phạm vi của 14 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện so với Luật Đầu tư năm 2025.

Trên cơ sở đề xuất của Bộ Công Thương, danh mục này tiếp tục cắt giảm thêm hai ngành, nghề gồm: “Hoạt động mua bán hàng hóa và các hoạt động liên quan trực tiếp đến hoạt động mua bán hàng hóa của nhà cung cấp dịch vụ nước ngoài tại Việt Nam”, tại số thứ tự 50; và “Hoạt động dầu khí”, tại số thứ tự 53.

Ngoài ra, trên cơ sở đề nghị của Bộ Công an, Danh mục ngành nghề có bổ sung thêm một ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện là “Kinh doanh dịch vụ thị thực của nhà đầu tư nước ngoài”.

Theo báo cáo của Bộ Công an, hoạt động kinh doanh dịch vụ thị thực của nhà đầu tư nước ngoài là lĩnh vực nhạy cảm, liên quan đến việc thu thập, xử lý dữ liệu cá nhân, dữ liệu sinh trắc học của công dân Việt Nam; đồng thời tiềm ẩn nhiều nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh, trật tự và an ninh quốc gia.

Về hiệu lực thi hành, dự thảo Luật dự kiến có hiệu lực kể từ ngày 1/9/2026.

Đối với các ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện quy định tại Phụ lục IV của Luật Đầu tư số 143/2025/QH15 nhưng không còn thuộc Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện theo quy định của Luật này, tổ chức, cá nhân được tiếp tục sử dụng các loại giấy phép, giấy chứng nhận, chứng chỉ, văn bản xác nhận hoặc các hình thức văn bản cho phép đầu tư, kinh doanh khác do cơ quan nhà nước có thẩm quyền đã cấp đến hết thời hạn của văn bản, giấy tờ đó. Quy định này nhằm tránh tạo ra khoảng trống pháp lý, đồng thời giải quyết đầy đủ những vấn đề phát sinh, vướng mắc, bất cập trong quá trình thực hiện.

Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, đa số ý kiến tán thành sự cần thiết sửa đổi, bổ sung Luật theo trình tự, thủ tục rút gọn. Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục rà soát, thuyết minh đầy đủ cơ sở, tính hợp lý và tính thực chất của các phương án cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện tại dự thảo Luật. “Việc thực hiện mục tiêu cắt giảm tối thiểu 30% ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện phải đi vào thực chất, góp phần cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và giảm chi phí tuân thủ, không chỉ quan tâm đến việc cắt giảm về số lượng”, Chủ nhiệm Phan Văn Mãi nêu rõ.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn (bên trái) và Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương (bên phải) dự phiên họp chiều 15/7.

Đối với việc tăng cường kiểm soát khí N₂O, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, đa số ý kiến Thường trực Ủy ban nhất trí với sự cần thiết, nhằm ngăn chặn tình trạng lạm dụng khí N₂O, bảo vệ sức khỏe cộng đồng, trật tự và an toàn xã hội. Bên cạnh đó, nhiều ý kiến cho rằng cách tiếp cận cấm kinh doanh khí N2O dựa trên mục đích sử dụng cuối cùng có thể phát sinh khó khăn trong tổ chức thực hiện và xác định trách nhiệm pháp lý trên thực tế.

Về cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện theo Nghị quyết 6617/2026/NQ-CP, nhiều ý kiến trong Thường trực Ủy ban đề nghị đánh giá đầy đủ năng lực và khả năng kiểm soát rủi ro của cơ chế hậu kiểm, cũng như hiệu quả của các công cụ quản lý thay thế.

Sau khi nghe báo cáo, các thành viên Uỷ ban Thường vụ Quốc hội đã thảo luận về các nội dung của dự thảo Luật.

Đánh giá kỹ mức độ rủi ro và các công cụ quản lý thay thế

Phát biểu kết luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất với sự cần thiết ban hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.

Để bảo đảm chất lượng và tiến độ trình Quốc hội xem xét, thông qua dự án Luật, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ chỉ đạo cơ quan chủ trì soạn thảo và các cơ quan liên quan tiếp tục rà soát, nghiên cứu, tiếp thu, giải trình đầy đủ các ý kiến tại phiên họp và tại báo cáo thẩm tra sơ bộ.

Trong đó, cần đánh giá toàn diện cơ sở thực tiễn, căn cứ pháp lý và tác động chính sách của việc bổ sung ngành, nghề “kinh doanh khí N₂O để sử dụng cho con người qua đường hô hấp, ngoài mục đích y tế” vào Danh mục ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh.

Đối với việc bãi bỏ các ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, cần đánh giá đầy đủ mức độ rủi ro, yêu cầu quản lý nhà nước và khả năng kiểm soát bằng các công cụ quản lý thay thế, nhất là đối với những lĩnh vực liên quan đến quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, sức khỏe cộng đồng và quản lý tài sản công.

“Kiên quyết tránh tình trạng bãi bỏ điều kiện đầu tư kinh doanh nhưng lại chuyển hóa thành các yêu cầu quản lý dưới hình thức khác, làm giảm hiệu quả cải cách và gia tăng chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, như ý kiến chỉ đạo của Chủ tịch Quốc hội”, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên nhấn mạnh.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên phát biểu tại phiên họp.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng đề nghị tiếp tục hoàn thiện hồ sơ, làm rõ cơ sở pháp lý, phạm vi điều chỉnh, mức độ rủi ro, căn cứ thực tiễn và sự cần thiết của đề xuất bổ sung ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện đối với “kinh doanh dịch vụ thị thực của nhà đầu tư nước ngoài”. Đồng thời, đánh giá khả năng sử dụng các công cụ quản lý khác trước khi bổ sung ngành, nghề mới vào Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.

Việc bổ sung phải bảo đảm thực hiện đúng chỉ đạo về kiểm soát chặt chẽ việc ban hành mới điều kiện đầu tư kinh doanh; chỉ áp dụng khi thật sự cần thiết, hợp pháp, hợp lý và không có giải pháp quản lý nào hiệu quả hơn.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị tiếp tục làm rõ căn cứ của việc chỉ áp dụng điều kiện đối với nhà đầu tư nước ngoài, bảo đảm phù hợp với nguyên tắc đối xử bình đẳng trong hoạt động đầu tư kinh doanh. Đồng thời, đánh giá đầy đủ tác động đối với môi trường đầu tư, hoạt động của doanh nghiệp và việc thực hiện các cam kết quốc tế có liên quan; bảo đảm không phát sinh rào cản gia nhập thị trường không cần thiết.