Chính sách bảo hiểm xã hội tự nguyện: Mở rộng quyền lợi để tăng tính hấp dẫn

Hà My
(TBTCO) - Dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội sửa đổi đã đề xuất giảm số năm đóng phí, bổ sung chế độ thai sản đối với người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện để tăng tính hấp dẫn của chính sách.
aa

Tỷ lệ tham gia thấp do chưa đủ tính hấp dẫn

Hệ thống bảo hiểm xã hội (BHXH) tại Việt Nam bao gồm BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện. BHXH bắt buộc được áp dụng đối với người lao động khu vực có quan hệ lao động và BHXH tự nguyện được áp dụng đối với khu vực không có quan hệ lao động.

Người tham gia BHXH tự nguyện có mức đóng hàng tháng bằng 22% mức thu nhập tháng do người tham gia BHXH tự nguyện lựa chọn. Mức thu nhập tháng do người tham gia BHXH tự nguyện lựa chọn thấp nhất bằng mức chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn theo quy định của Thủ tướng Chính phủ và cao nhất bằng 20 lần mức lương cơ sở tại thời điểm đóng.

Hiện tại, người tham gia BHXH tự nguyện đang được ngân sách nhà nước hỗ trợ mức đóng 30% đối với hộ nghèo, cận nghèo là 25% và đối tượng khác là 10% (tính theo mức chuẩn hộ nghèo nông thôn). Dù vậy, chính sách này vẫn chưa hấp dẫn với người dân.

Tuyên truyền chính sách bảo hiểm xã hội tự nguyện tới các tiểu thương tại Hà Tĩnh. Ảnh: BHXH Việt Nam
Tuyên truyền chính sách bảo hiểm xã hội tự nguyện tới các tiểu thương tại Hà Tĩnh. Ảnh: BHXH Việt Nam

Theo thống kê của BHXH Việt Nam, số người tham gia BHXH tự nguyện liên tục tăng. Tính chung giai đoạn 2016 - 2022, tốc độ tăng trưởng bình quân số người tham gia BHXH tự nguyện đạt 38,93%/năm.

Tính đến hết tháng 2/2023, số người tham gia BHXH tự nguyện là 1,459 triệu người, tăng 204,8 nghìn người. Tuy nhiên, so với quy mô lao động, số người tham gia BHXH tự nguyện chiếm tỷ lệ rất nhỏ, hiện mới đạt khoảng 3% lực lượng lao động trong độ tuổi. Dư địa phát triển của BHXH tự nguyện còn rất lớn, lên tới hàng chục triệu người, nhưng số người tham gia chính sách chưa nhiều.

Lý giải điều này, ông Bùi Sỹ Lợi - nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban về các vấn đề xã hội của Quốc hội cho rằng, nguyên nhân là do lao động tự do không có việc làm và thu nhập không ổn định. Bên cạnh đó, thời gian tham gia để được hưởng lương còn dài (theo quy định hiện hành là 20 năm).

Vấn đề quyền lợi thụ hưởng cũng được xem là một trong những nguyên nhân dẫn đến diện bao phủ BHXH tự nguyện thấp. Với BHXH bắt buộc, người tham gia được thụ hưởng 5 chế độ: hưu trí, tử tuất, ốm đau và thai sản, tai nạn lao động - bệnh nghề nghiệp và thất nghiệp. Thế nhưng, BHXH tự nguyện hiện hành chỉ cung cấp 2 chế độ hưu trí và tử tuất, khiến cho chính sách này kém hấp dẫn không thu hút được nhiều người tham gia.

Bổ sung trợ cấp thai sản cho người tham gia

Để mở rộng diện bao phủ BHXH, tiến tới BHXH toàn dân, Nghị quyết số 28/NQ-TW của Trung ương đã đặt ra mục tiêu đến năm 2030, phấn đấu đạt khoảng 60% lực lượng lao động trong độ tuổi tham gia BHXH, trong đó nông dân và lao động phi chính thức tham gia BHXH tự nguyện chiếm khoảng 5% lực lượng lao động trong độ tuổi.

Thể chế hóa chủ trương này, tại dự thảo Luật BHXH sửa đổi, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội đề xuất giảm số năm đóng BHXH để hưởng lương hưu từ 20 năm hiện nay, xuống còn 15 năm đối với cả nhóm người tham gia theo hình thức tự nguyện và bắt buộc. Đồng thời, để tăng hơn nữa tính hấp dẫn của chính sách, cơ quan soạn thảo đã đề xuất bổ sung trợ cấp thai sản trong chính sách BHXH tự nguyện.

Quy định mới về hưởng trợ cấp thai sản

Về giải quyết hưởng trợ cấp thai sản trong chính sách bảo hiểm xã hội (BHXH) tự nguyện, dự thảo Luật BHXH quy định, trong thời hạn 45 ngày kể từ ngày sinh con, người lao động có trách nhiệm nộp hồ sơ hưởng trợ cấp thai sản.

Trong thời hạn 5 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ theo quy định, cơ quan BHXH có trách nhiệm giải quyết và tổ chức chi trả cho người lao động. Trường hợp không giải quyết thì phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.

Theo đó, người tham gia BHXH tự nguyện sẽ được hưởng 3 chế độ là lương hưu, thai sản và tử tuất. Trợ cấp thai sản do ngân sách nhà nước đảm bảo. Lao động nữ sinh con, lao động nam đang tham gia BHXH có vợ sinh con đều được thụ hưởng chính sách này. Người lao động để được hưởng quyền lợi thai sản phải đóng BHXH đủ từ 6 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước khi sinh con.

Về mức hưởng trợ cấp thai sản, dự thảo quy định, lao động nữ sinh con, lao động nam đang tham gia BHXH có vợ sinh con được hưởng 2.000.000 đồng cho một con mới sinh. Trường hợp chỉ có mẹ tham gia BHXH mà mẹ chết sau khi sinh con thì cha hoặc người trực tiếp nuôi dưỡng được hưởng trợ cấp thai sản. Trường hợp cả cha và mẹ cùng tham gia BHXH đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản thì chỉ cha hoặc mẹ hưởng chế độ theo quy định.

Ngoài ra, để tăng thêm tính hấp dẫn của chính sách, từ phía đơn vị thực hiện chính sách, BHXH Việt Nam cũng đề xuất tăng mức hỗ trợ tiền đóng BHXH tự nguyện cho người tham gia. Cụ thể, BHXH Việt Nam đề xuất nâng mức hỗ trợ tiền đóng BHXH tự nguyện từ 30% lên 50% đối với người thuộc hộ nghèo, từ 25% lên 30% đối với người thuộc hộ cận nghèo...

Việc bổ sung thêm các quyền lợi cho người tham gia BHXH tự nguyện theo dự thảo Luật BHXH sửa đổi được kỳ vọng sẽ tăng tính hấp dẫn của chính sách BHXH tự nguyện. Tuy vậy, theo một số góp ý của người dân cho dự thảo thì mức trợ cấp thai sản 2.000.000 đồng như đề xuất của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội là quá ít so với nhu cầu chăm sóc phụ nữ nghỉ thai sản và trẻ em sơ sinh.

Cơ quan soạn thảo nên tính toán mức hưởng chế độ thai sản căn cứ theo mức đóng của người tham gia BHXH tự nguyện, bảo đảm cho người lao động có quyền lợi trong 6 tháng khi nghỉ sinh con, tương tự như người tham gia BHXH bắt buộc. Điều này góp phần chăm lo cho trẻ em từ lúc mới sinh, đồng thời, rút ngắn khoảng cách về quyền lợi giữa các nhóm tham gia BHXH.

Ngoài ra, một số ý kiến cũng cho rằng, nên tích hợp thêm chính sách bảo hiểm y tế (BHYT) để khi người dân tham gia BHXH tự nguyện thì có luôn thẻ BHYT để khám chữa bệnh. Những bổ sung này sẽ tăng tính hấp dẫn hơn cho chính sách BHXH tự nguyện, thu hút đông đảo người lao động khu vực phi chính thức tham gia hơn./.

Hà My

Đọc thêm

Thanh tra chỉ ra thiếu sót trong quản lý, theo dõi hợp đồng xuất khẩu tại Công ty Tỷ Xuân

Thanh tra chỉ ra thiếu sót trong quản lý, theo dõi hợp đồng xuất khẩu tại Công ty Tỷ Xuân

(TBTCO) - Theo thông báo kết luận thanh tra của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực 14, công tác quản lý, theo dõi thực hiện hợp đồng thương mại xuất khẩu tại Công ty TNHH Tỷ Xuân còn thiếu sót kỹ thuật, chưa thực hiện tính, thu lãi chậm trả theo thỏa thuận.
Vietcombank – Hành trình 11 năm bền bỉ giữ vững vị thế ngân hàng có môi trường làm việc tốt nhất Việt Nam

Vietcombank – Hành trình 11 năm bền bỉ giữ vững vị thế ngân hàng có môi trường làm việc tốt nhất Việt Nam

(TBTCO) - Ngày 18/11/2026, tại Thành phố Hồ Chí Minh, lần thứ 11 liên tiếp Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) bước lên bục vinh danh tại Lễ công bố và trao giải thưởng “Nơi làm việc tốt nhất Việt Nam 2026” do Công ty Anphabe tổ chức. Sự kiện này đánh dấu cột mốc 11 năm liên tiếp Vietcombank giữ vững vị trí dẫn đầu ngành Ngân hàng về môi trường làm việc tốt nhất Việt Nam, đồng thời tiếp tục khẳng định sức hút thương hiệu tuyển dụng của Vietcombank đối với sinh viên Việt Nam.
Ngân hàng MBV thông báo về việc thay đổi địa điểm Phòng giao dịch Phú Nhuận

Ngân hàng MBV thông báo về việc thay đổi địa điểm Phòng giao dịch Phú Nhuận

(TBTCO) - Ngân hàng TNHH MTV Việt Nam Hiện Đại (MBV) trân trọng thông báo về việc thay đổi địa điểm của Phòng Giao dịch Phú Nhuận.
Vietnam Connect Forum 2026: VietinBank kết nối cơ hội đầu tư, kiến tạo hệ sinh thái doanh nghiệp FDI tại Việt Nam

Vietnam Connect Forum 2026: VietinBank kết nối cơ hội đầu tư, kiến tạo hệ sinh thái doanh nghiệp FDI tại Việt Nam

(TBTCO) - Ngày 17/11/2026, tại TP. Hồ Chí Minh, VietinBank tổ chức Diễn đàn Kết nối đầu tư Việt Nam 2026 (Vietnam Connect Forum 2026), thu hút gần 300 đại diện doanh nghiệp FDI, nhà đầu tư trong và ngoài nước. Sự kiện quy tụ các chuyên gia kinh tế, đại diện cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp nhằm cập nhật triển vọng đầu tư, trao đổi về chính sách và mở rộng cơ hội kết nối kinh doanh tại Việt Nam.
Tín dụng mua nhà chững nhịp, sức ép lãi suất thả nổi chưa vơi

Tín dụng mua nhà chững nhịp, sức ép lãi suất thả nổi chưa vơi

(TBTCO) - Lãi suất vay mua nhà tăng lên hai chữ số, đẩy người vay vào thế khó, trong khi nhiều khoản vay sắp hết ưu đãi, tiềm ẩn áp lực khi chuyển sang thả nổi. Lượng giao dịch sụt giảm, tín dụng mua nhà tăng chậm. Chính sách giảm lãi suất mở ra kỳ vọng phục hồi, song tác động dự báo hạn chế và có độ trễ.
Bộ Tài chính xây dựng Nghị định mới về tín dụng chính sách xã hội, bổ sung cơ chế miễn, giảm lãi vay

Bộ Tài chính xây dựng Nghị định mới về tín dụng chính sách xã hội, bổ sung cơ chế miễn, giảm lãi vay

Bộ Tài chính phối hợp với các bộ, ngành và cơ quan liên quan hoàn thiện dự thảo Nghị định về tín dụng chính sách xã hội của Nhà nước, để thay thế Nghị định số 78/2002/NĐ-CP ngày 4/10/2002 về tín dụng đối với người nghèo và các đối tượng chính sách khác. Việc hoàn thiện Nghị định tiếp tục khẳng định tính ưu việt và nhân văn của tín dụng chính sách xã hội, lấy hỗ trợ người nghèo và các đối tượng chính sách làm trọng tâm.
AIA Việt Nam tiếp tục hỗ trợ bệnh nhân ung thư và khám sàng lọc miễn phí

AIA Việt Nam tiếp tục hỗ trợ bệnh nhân ung thư và khám sàng lọc miễn phí

(TBTCO) - AIA Việt Nam vừa phối hợp với Quỹ Hỗ trợ bệnh nhân ung thư - Ngày mai tươi sáng và Bệnh viện K triển khai chương trình “Hành trình Niềm tin - AIA Hope Journey” tại Hà Nội, trao 150 triệu đồng hỗ trợ 30 bệnh nhân ung thư có hoàn cảnh khó khăn và tổ chức khám, tư vấn, sàng lọc ung thư miễn phí cho 250 người dân.
Tỷ giá USD hôm nay 20/11: Tỷ giá trung tâm lập đỉnh mới 25.659 đồng, thị trường đặt cược Fed tăng lãi suất ba lần

Tỷ giá USD hôm nay 20/11: Tỷ giá trung tâm lập đỉnh mới 25.659 đồng, thị trường đặt cược Fed tăng lãi suất ba lần

(TBTCO) - Sáng 20/11, tỷ giá trung tâm tăng 13 đồng lên 25.659 đồng, tiếp tục neo vùng đỉnh lịch sử; USD ngân hàng đồng loạt đi lên. Chỉ số DXY ở mức 103,88 điểm, sát ngưỡng 104 điểm và đỉnh 19 tháng, khi kỳ vọng Fed tiếp tục tăng lãi suất ba cuộc họp liên tiếp trong tháng 12 và đầu năm 2027.
Xem thêm

Mới nhất Đọc nhiều

PNJ Giá mua Giá bán
TPHCM - PNJ 127,800 132,000
Hà Nội - PNJ 127,800 132,000
Đà Nẵng - PNJ 127,800 132,000
Miền Tây - PNJ 127,800 132,000
Tây Nguyên - PNJ 127,800 132,000
Đông Nam Bộ - PNJ 127,800 132,000
AJC Giá mua Giá bán
Miếng SJC Hà Nội 12,920 13,420
Miếng SJC Nghệ An 12,920 13,420
Miếng SJC Thái Bình 12,920 13,420
N.Tròn, 3A, Đ.Vàng H.Nội 12,860 13,360
N.Tròn, 3A, Đ.Vàng N.An 12,860 13,360
N.Tròn, 3A, Đ.Vàng T.Bình 12,860 13,360
Trang sức 99.9 12,640 13,240
Trang sức 99.99 12,650 13,250
Vàng 99.9 11,600
Vàng 99.99 11,750
SJC Giá mua Giá bán
Hồ Chí Minh - Vàng SJC 1L, 10L, 1KG 1,292 1,342
Hồ Chí Minh - Vàng SJC 5 chỉ 1,292 13,422
Hồ Chí Minh - Vàng SJC 0.5 chỉ, 1 chỉ, 2 chỉ 1,292 13,423
Hồ Chí Minh - Vàng nhẫn SJC 99,99% 1 chỉ, 2 chỉ, 5 chỉ 128 134
Hồ Chí Minh - Vàng nhẫn SJC 99,99% 0.5 chỉ, 0.3 chỉ 128 1,341
Hồ Chí Minh - Nữ trang 99,99% 127 133
Hồ Chí Minh - Nữ trang 99% 124,683 131,683
Hồ Chí Minh - Nữ trang 75% 9,011 9,991
Hồ Chí Minh - Nữ trang 68% 80,799 90,599
Hồ Chí Minh - Nữ trang 61% 71,488 81,288
Hồ Chí Minh - Nữ trang 58,3% 67,897 77,697
Hồ Chí Minh - Nữ trang 41,7% 45,817 55,617
Miền Bắc - Vàng SJC 1L, 10L, 1KG 1,292 1,342
Hạ Long - Vàng SJC 1L, 10L, 1KG 1,292 1,342
Hải Phòng - Vàng SJC 1L, 10L, 1KG 1,292 1,342
Miền Trung - Vàng SJC 1L, 10L, 1KG 1,292 1,342
Huế - Vàng SJC 1L, 10L, 1KG 1,292 1,342
Quảng Ngãi - Vàng SJC 1L, 10L, 1KG 1,292 1,342
Nha Trang - Vàng SJC 1L, 10L, 1KG 1,292 1,342
Biên Hòa - Vàng SJC 1L, 10L, 1KG 1,292 1,342
Miền Tây - Vàng SJC 1L, 10L, 1KG 1,292 1,342
Bạc Liêu - Vàng SJC 1L, 10L, 1KG 1,292 1,342
Cà Mau - Vàng SJC 1L, 10L, 1KG 1,292 1,342
Cập nhật: 21/11/2026 01:00
Ngoại tệ Mua Bán
Tiền mặt Chuyển khoản
Ngân hàng TCB
AUD 16661 16930 17506
CAD 17486 17759 18376
CHF 29998 30372 31024
CNY 0 3822 3918
EUR 27658 27871 28954
GBP 33013 33399 34336
HKD 0 3161 3364
JPY 155 159 166
KRW 0 18 20
NZD 0 13864 14456
SGD 19470 19750 20323
THB 676 739 793
USD (1,2) 25546 0 0
USD (5,10,20) 25584 0 0
USD (50,100) 25611 25625 25995
Ngoại tệ Mua Bán
Tiền mặt Chuyển khoản
Ngân hàng BIDV
USD 25,580 25,580 25,960
USD(1-2-5) 24,557 - -
USD(10-20) 24,557 - -
EUR 27,721 27,743 29,106
JPY 157.38 157.66 167.21
GBP 33,151 33,241 34,409
AUD 16,852 16,913 17,557
CAD 17,645 17,702 18,358
CHF 30,197 30,291 31,183
SGD 19,547 19,608 20,380
CNY - 3,788 3,934
HKD 3,219 3,229 3,365
KRW 17.75 18.51 20.15
THB 723 731.93 783.56
NZD 13,838 13,966 14,385
SEK - 2,485 2,574
DKK - 3,719 3,851
NOK - 2,594 2,686
LAK - 0.87 1.21
MYR 5,851.63 - 6,606.45
TWD 704.9 - 854.09
SAR - 6,751.09 7,112.87
KWD - 81,134 86,344
AED - 6,762 7,287
Ngoại tệ Mua Bán
Tiền mặt Chuyển khoản
Ngân hàng Agribank
USD 25,580 25,610 25,990
EUR 27,758 27,897 29,130
GBP 33,094 33,361 34,392
HKD 3,204 3,236 3,355
CHF 29,953 30,256 31,205
JPY 157.43 159.02 167
AUD 16,798 16,968 17,566
SGD 19,540 19,737 20,334
THB 729 744 783
CAD 17,585 17,763 18,362
NZD 13,965 14,522
KRW 18.67 20.65
Ngoại tệ Mua Bán
Tiền mặt Chuyển khoản
Ngân hàng Sacombank
USD 25610 25610 25990
AUD 16822 16922 17848
CAD 17666 17766 18777
CHF 30263 30293 31874
CNY 3803.4 3828.4 3963.7
CZK 0 1100 0
DKK 0 3765 0
EUR 27860 27890 29613
GBP 33301 33351 35121
HKD 0 3280 0
JPY 159.01 159.51 170.02
KHR 0 6.097 0
KRW 0 18.75 0
LAK 0 1.0945 0
MYR 0 6390 0
NOK 0 2650 0
NZD 0 13990 0
PHP 0 370 0
SEK 0 2540 0
SGD 19628 19758 20479
THB 0 705.4 0
TWD 0 770 0
SJC 9999 13100000 13100000 13500000
SBJ 12000000 12000000 13500000
Ngoại tệ Mua Bán
Tiền mặt Chuyển khoản
Ngân hàng OCB
USD100 25,560 25,600 25,950
USD20 25,530 25,600 25,950
USD1 24,377 25,600 26,941
AUD 16,700 16,903 18,102
EUR 27,560 27,712 29,411
CAD 17,640 17,691 19,021
SGD 19,615 19,817 20,409
JPY 158.99 160.49 166.28
GBP 33,110 33,311 34,432
XAU 12,918,000 0 13,422,000
CNY 0 3,778 0
THB 0 740 0
CHF 0 0 0
KRW 0 0 0
Cập nhật: 21/11/2026 01:00
Ngân hàng KKH 1 tuần 2 tuần 3 tuần 1 tháng 2 tháng 3 tháng 6 tháng 9 tháng 12 tháng 24 tháng
Vietcombank 0,10 0,20 0,20 - 2,10 2,10 2,40 3,50 3,50 5,90 6,00
BIDV 0,10 - - - 2,10 2,10 2,40 3,50 3,50 5,90 6,00
VietinBank 0,10 - - - 2,10 2,10 2,40 3,50 3,50 5,90 6,00
Agribank 0,20 - - - 2,60 2,60 2,90 4,00 4,00 5,90 6,00
ACB 0,50 - - - 4,00 4,20 4,40 4,50 4,70 5,30 5,40
Sacombank 0,50 - - - 4,75 4,75 4,75 6,30 6,30 6,10 6,80
Techcombank 0,05 - - - 4,20 4,20 4,50 6,20 6,20 6,40 5,50
LPBank 0,20 - - - 2,10 2,10 2,40 3,50 3,50 4,60 4,60
Vikki Bank 0,49 0,49 - - 4,64 4,64 4,64 5,75 5,52 5,76 5,43
Eximbank 0,20 0,20 0,20 0,20 2,80 3,00 3,10 4,20 4.00 4,70 5,30