Diễn biến mới đáng chú ý tuần qua là sự trỗi dậy của nhóm cổ phiếu chứng khoán. Đây là điều mà nhà đầu tư đã chờ đợi, vì xu hướng tăng của thị trường vẫn còn, cộng với mức thanh khoản cực lớn tất yếu dẫn đến nhóm hưởng lợi nhất vẫn là các công ty chứng khoán.

Lẽ dĩ nhiên các mã chứng khoán vốn hóa quá khiêm tốn nên không thể đóng vai trò dẫn dắt chỉ số hay hỗ trợ dòng tiền chung trên thị trường. Ví dụ điển hình là cổ phiếu SSI vốn hóa lớn nhất nhóm chứng khoán niêm yết thì cũng chỉ đứng thứ 32 trong VN-Index, HCM thứ 34. Những mã còn lại thì càng không đáng kể.

Thực vậy, trong gần 17,6 điểm tăng của VN-Index tuần qua, VHM đóng góp nhiều nhất với hơn 6 điểm. Tiếp đến là HPG, BID, TCB, FPT, MSN, CTG, MBB, STB. Có thể thấy dấu ấn của nhóm cổ phiếu ngân hàng vẫn rất nổi bật.

Cổ phiếu chứng khoán cũng không đủ sức khuấy động thanh khoản. SSI lập kỷ lục về giá trị khớp lệnh hôm 20/5 cũng chỉ mới là 1.062 tỷ đồng. Trong khi đó mã ngân hàng như VPB, TCB, CTG hay thép như HPG hầu như ngày nào cũng trên 1.000 tỷ đồng cả tháng nay.

Nhóm cổ phiếu chứng khoán có bùng nổ hay không còn phải dựa trên yếu tố dòng tiền lựa chọn như thế nào. Nhóm cổ phiếu ngân hàng trong tháng 4 và tháng 5 nổi bật vì có dòng tiền lớn đổ vào. Thanh khoản gia tăng là tín hiệu rõ ràng nhất. Đối với cổ phiếu chứng khoán, hầu hết các mã đều có khối lượng giao dịch gia tăng đáng kể so với mức bình quân 5 ngày hoặc 20 ngày gần nhất. Điều đó chứng tỏ vẫn có sự dịch chuyển dòng tiền ở mức độ nhất định, dù còn xa mới so sánh được với các cổ phiếu “thời thượng” như ngân hàng.

Xét về giá, nhiều cổ phiếu chứng khoán cũng đã có sự bùng nổ nhất định, tỷ suất sinh lời không kém gì các mã ngân hàng trong ngắn hạn. Ví dụ VCI trong tháng 5 đã tăng 18,7%, HCM tăng 20,4%, SSI tăng 19,6%. Các mã chứng khoán nhỏ thậm chí còn tăng tốt hơn như ART tăng 20,5%, FTS tăng 49,6%, MBS tăng 38,4%, SHS tăng 20,1%, VND tăng 22,4%.

Cũng giống như cổ phiếu ngân hàng với nhiều mã lạc nhịp, cổ phiếu chứng khoán cũng có nhiều mã tăng rất chậm, thậm chí không tăng. Đó là do hiệu ứng dòng tiền chọn lọc và không lan tỏa rộng toàn ngành. Trong phiên ngày 20/5 vừa qua, gần như tất cả các mã chứng khoán đều tăng mạnh, nhiều mã kịch trần, nhưng chỉ sau một phiên đã có không ít cổ phiếu thoái lui giảm giá. Do đó sẽ khó có tình huống toàn bộ cổ phiếu của nhóm ngành chứng khoán cùng tăng. Kịch bản của cổ phiếu ngân hàng có thể lặp lại với chứng khoán: Một số mã sẽ tăng mạnh, số khác tăng rất ít hoặc vẫn giảm.

Đối với các mã ngân hàng hay thép, câu chuyện đằng sau mới là yếu tố quyết định đà tăng giá. Chẳng hạn câu chuyện riêng về bán vốn công ty con đẩy giá VPB lên rất nhanh, hay yếu tố giải ngân của các quỹ đầu tư tập trung vào nhóm tài chính khi hút được vốn mới. Với cổ phiếu thép thì đó là chuyện giá thép lên cao.

Các mã chứng khoán khó có câu chuyện riêng nổi bật lúc này. Thị trường tăng giúp danh mục đầu tư tự doanh có thể tăng lợi nhuận, nhưng không phải mã nào trên thị trường cũng tăng. Do vậy nhà đầu tư cần tìm hiểu danh mục đang nắm giữ của các công ty chứng khoán để ước đoán lợi nhuận quý 2 có thể giúp công ty nào hưởng lợi.

Thanh khoản thị trường tăng mạnh cũng không hẳn dẫn đến lợi nhuận môi giới tăng, vì cuộc đua giảm phí giao dịch đã khiến mảng môi giới gần như không sinh lợi nhuận lớn trong tổng lợi nhuận. Khả năng cho vay margin cũng đang đạt ngưỡng khi các công ty chạm trần cho phép từ cuối quý 1, nghĩa là lợi nhuận mảng kinh doanh vốn cũng khó gây đột biến thêm.

Cổ phiếu chứng khoán tăng có yếu tố đầu cơ nhiều hơn là thu hút được sự chú ý của dòng tiền. Khi quan sát thanh khoản của nhóm này hàng ngày có thể thấy rất rõ, mức thanh khoản chỉ gia tăng với bản thân mỗi mã chứng khoán, còn tỷ trọng trong tổng giao dịch chung vẫn không đáng kể. Các nhà đầu cơ có thể lợi dụng xu hướng chung nghĩ rằng cổ phiếu chứng khoán đang “đến thời” và giao dịch, hơn là thật sự có thông tin hỗ trợ nâng đỡ sóng.

Trọng Nghĩa