PV: Ngày 21/9 tới sẽ đánh dấu cột mốc quan trọng khi thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp theo tiêu chuẩn của FTSE Russell? Ông có bình luận gì về dấu mốc này?

Ông Kojima Kazunobu

Ông Kojima Kazunobu: Ngày 21/9 sẽ là một dấu mốc quan trọng không chỉ đối với thị trường chứng khoán Việt Nam, mà còn đối với quá trình hội nhập của Việt Nam vào hệ thống tài chính toàn cầu. Việc được đưa vào bộ chỉ số thị trường mới nổi của FTSE Russell là kết quả của nhiều năm nỗ lực cải thiện khả năng tiếp cận thị trường, hạ tầng giao dịch và khuôn khổ pháp lý. Quan trọng hơn, điều này cho thấy thị trường vốn Việt Nam đã đạt tới một mức độ phát triển cao hơn, ngày càng được công nhận theo các tiêu chuẩn quốc tế.

Vì vậy, ý nghĩa của sự kiện này vượt phạm vi của riêng thị trường chứng khoán và phản ánh sự phát triển rộng lớn hơn của nền kinh tế và hệ thống tài chính Việt Nam.

PV: Điều này sẽ tác động thế nào tới dòng vốn quốc tế trên thị trường chứng khoán Việt Nam?

Ông Kojima Kazunobu: Nhiều thành viên thị trường kỳ vọng việc nâng hạng sẽ thu hút lượng vốn nước ngoài đáng kể, bao gồm dòng vốn thụ động từ các quỹ đầu tư theo chỉ số và sự quan tâm gia tăng từ các nhà đầu tư chủ động chuyên về thị trường mới nổi. Dù các ước tính có khác nhau, xu hướng chung là rõ ràng: Việt Nam sẽ nhận được nhiều sự chú ý hơn từ cộng đồng đầu tư toàn cầu.

Tuy nhiên, ý nghĩa của sự kiện này không nên được đo lường chỉ bằng lượng vốn đổ vào ngay sau thời điểm được đưa vào chỉ số. Kinh nghiệm tại nhiều thị trường khác cho thấy, các nhà đầu tư quốc tế thường hình thành đánh giá của mình dần dần thông qua trải nghiệm đầu tư thực tế, thay vì chỉ dựa vào thông báo nâng hạng.

Theo quan điểm của tôi, tác động quan trọng hơn là Việt Nam sẽ trở thành điểm đến đầu tư khả thi đối với một phạm vi rộng hơn rất nhiều, bao gồm các nhà đầu tư toàn cầu chuyên về thị trường mới nổi. Khi ngày càng nhiều nhà đầu tư quốc tế quan tâm đến các doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là các công ty niêm yết vốn hóa lớn, cơ hội đối thoại giữa doanh nghiệp và nhà đầu tư sẽ gia tăng đáng kể. Trong một thị trường tăng trưởng cao như Việt Nam, các nhà đầu tư không chỉ quan tâm đến quản trị doanh nghiệp và công bố thông tin mà còn muốn hiểu rõ mô hình kinh doanh, chiến lược tăng trưởng dài hạn, lợi thế cạnh tranh và vị thế của doanh nghiệp trong thị trường khu vực và toàn cầu.

Khi các tương tác này ngày càng sâu rộng, doanh nghiệp Việt Nam sẽ có nhiều cơ hội hơn để truyền tải câu chuyện tăng trưởng, tầm nhìn chiến lược và tiềm năng tạo ra giá trị dài hạn tới các nhà đầu tư quốc tế. Điều này có thể góp phần giúp doanh nghiệp được định giá chính xác hơn, thu hút sự quan tâm rộng rãi hơn từ giới phân tích và nhà đầu tư, đồng thời nâng cao mức độ hiện diện quốc tế của các doanh nghiệp hàng đầu Việt Nam. Về dài hạn, tôi kỳ vọng những diễn biến này sẽ không chỉ hỗ trợ dòng vốn nước ngoài, mà còn góp phần nâng cao vị thế quốc tế của toàn bộ thị trường vốn Việt Nam.

Theo nghĩa đó, việc được FTSE nâng hạng không phải là điểm kết thúc của một tiến trình cải cách, mà là điểm khởi đầu của một giai đoạn mới, trong đó các doanh nghiệp hàng đầu và thị trường vốn Việt Nam sẽ được đánh giá và ngày càng hội nhập sâu hơn vào cộng đồng đầu tư toàn cầu.

Nâng hạng theo tiêu chuẩn của FTSE mở cơ hội cho Việt Nam hút dòng vốn quốc tế dài hạn. Ảnh: Đức Thanh

PV: Theo ông, Việt Nam cần tiếp tục cải thiện những gì để không những duy trì và hướng tới thứ hạng cao hơn, mà còn quan trọng hơn là tăng sức hấp dẫn với các nhà đầu tư quốc tế?

Ông Kojima Kazunobu: Các cải thiện về mặt kỹ thuật vẫn rất quan trọng, bao gồm việc tiếp tục nâng cấp hạ tầng thị trường, cơ chế đối tác bù trừ trung tâm và khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài. Những biện pháp này sẽ hỗ trợ hoạt động giao dịch diễn ra thuận lợi sau khi Việt Nam được đưa vào bộ chỉ số FTSE Russell và giúp duy trì sự phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế.

Tuy nhiên, nhìn xa hơn các yêu cầu trước mắt này, giai đoạn phát triển tiếp theo của thị trường vốn Việt Nam cần tập trung vào ba ưu tiên mang tính cơ cấu: nâng cao thanh khoản và khả năng đầu tư của thị trường, cải thiện chất lượng doanh nghiệp niêm yết và xây dựng nền tảng nhà đầu tư dài hạn vững mạnh hơn.

Thứ nhất, Việt Nam cần tăng cường thanh khoản và khả năng đầu tư của thị trường. Đối với các nhà đầu tư tổ chức quốc tế, thanh khoản đồng nghĩa với khả năng xây dựng, quản lý và thoái vốn khỏi các khoản đầu tư có quy mô đáng kể. Mặc dù vốn hóa thị trường của Việt Nam đã tăng trưởng mạnh trong những năm qua, quy mô thị trường và khả năng đầu tư không hoàn toàn như nhau. Việc tăng tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng, cải thiện cơ cấu sở hữu và mở rộng số lượng doanh nghiệp vốn hóa lớn có khả năng tiếp cận đối với nhà đầu tư nước ngoài sẽ giúp Việt Nam trở thành một điểm đến đầu tư hấp dẫn hơn đối với các dòng vốn quy mô lớn.

Thứ hai, Việt Nam cần có thêm nhiều doanh nghiệp niêm yết mà các nhà đầu tư toàn cầu thực sự muốn và có khả năng đầu tư. Hiện nay thị trường có hàng trăm công ty niêm yết, tuy nhiên số lượng doanh nghiệp đáp ứng được các yêu cầu của nhà đầu tư quốc tế về quy mô, thanh khoản, quản trị, năng lực cạnh tranh và truyền thông với nhà đầu tư vẫn còn hạn chế.

Thứ ba, Việt Nam cần xây dựng một nền tảng mạnh mẽ hơn về vốn đầu tư tổ chức dài hạn. Về bản chất, các tổ chức đầu tư quản lý nguồn vốn có nguồn gốc từ tài sản tài chính của các hộ gia đình. Do đó, ưu tiên quan trọng là tạo ra những kênh đáng tin cậy để nguồn tiết kiệm của người dân có thể được chuyển hóa thành các khoản đầu tư dài hạn được quản lý chuyên nghiệp…. Một cộng đồng nhà đầu tư chuyên nghiệp có quy mô lớn hơn cũng sẽ giúp tăng cường đối thoại với các doanh nghiệp niêm yết. Các nhà đầu tư tổ chức có trách nhiệm có thể thúc đẩy quản trị doanh nghiệp tốt hơn, phân bổ vốn hiệu quả hơn, xây dựng chiến lược tăng trưởng bền vững hơn và tạo ra giá trị doanh nghiệp trong dài hạn.

Ba ưu tiên này có mối liên hệ chặt chẽ bổ trợ cho nhau. Một thị trường có khả năng đầu tư tốt hơn sẽ thu hút dòng vốn dài hạn. Các doanh nghiệp chất lượng cao sẽ tạo ra những cơ hội đầu tư hấp dẫn hơn. Trong khi đó, các nhà đầu tư tổ chức mạnh hơn sẽ góp phần nâng cao tính ổn định của thị trường và giá trị doanh nghiệp thông qua hoạt động đầu tư rõ ràng theo lộ trình và đối thoại mang tính xây dựng. Nếu đạt được tiến bộ trên cả ba phương diện này, Việt Nam sẽ có vị thế để trở thành một thị trường vốn mới nổi sâu rộng hơn, cạnh tranh hơn và hấp dẫn hơn trong mắt các nhà đầu tư quốc tế.

PV: Xin cảm ơn ông!