Quá trình cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước trong giai đoạn 2021 - 2025 đang được triển khai trong bối cảnh thị trường vốn có nhiều biến động, đặt ra không ít yêu cầu về cách tiếp cận và phương thức thực hiện.

Theo Quyết định 360/2022/QĐ-TTg, Nhà nước đặt mục tiêu thu về tối thiểu 248.000 tỷ đồng từ hoạt động này, song trên thực tế, tiến độ triển khai trong năm 2025 cho thấy việc xác định mức giá phù hợp với điều kiện thị trường vẫn là yếu tố then chốt ảnh hưởng đến kết quả thoái vốn.

Điều chỉnh chính sách tạo dư địa mới cho thoái vốn nhà nước. Ảnh: Lê Tiên.

Một số thương vụ đạt kết quả tích cực, như trường hợp của Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam khi hoàn tất chuyển nhượng vốn tại Hải Hà - Kotobuki và Colusa - Miliket, cho thấy những doanh nghiệp có nền tảng thương hiệu và hiệu quả hoạt động rõ nét vẫn thu hút được sự quan tâm của nhà đầu tư.

Ở chiều ngược lại, một số kế hoạch chào bán cổ phần chưa đạt được kết quả như kỳ vọng, chủ yếu do nhà đầu tư cần thêm thời gian để đánh giá triển vọng và mức độ phù hợp của giá khởi điểm trong bối cảnh thị trường còn thận trọng.

Việc Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam dự kiến thoái vốn tại Ngân hàng TMCP Hàng hải Việt Nam, cùng một số đợt chào bán của Tổng Công ty Xi măng Việt Nam, Tổng công ty Trực thăng Việt Nam hay các doanh nghiệp do Tổng Công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC) đại diện chủ sở hữu, cho thấy yêu cầu hài hòa hơn giữa mục tiêu quản lý vốn nhà nước và diễn biến thị trường.

Bước sang năm 2026, kỳ vọng được đặt vào việc tiếp tục hoàn thiện cơ chế nhằm nâng cao hiệu quả thoái vốn và tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước theo định hướng thị trường. Các đề xuất tăng tính linh hoạt trong phương thức bán vốn, cùng với những kết quả tích cực ghi nhận ở một số thương vụ gần đây, cho thấy dư địa để cải thiện hiệu quả triển khai vẫn còn.

Theo đánh giá của Theo đánh giá của Chứng khoán MB (MBS), nhóm doanh nghiệp niêm yết có vốn nhà nước nhiều khả năng sẽ nổi lên như một điểm tựa quan trọng của thị trường trong năm 2026. Đóng góp khoảng 29% GDP và nắm giữ vị thế then chốt trong các lĩnh vực có tính độc quyền tự nhiên như hàng không, dầu khí, các doanh nghiệp này sở hữu nền tảng tài chính vững vàng cùng nguồn tiền mặt dồi dào.

Trong trường hợp nghị quyết mới về kinh tế nhà nước được ban hành theo hướng gia tăng tính linh hoạt trong tái cấu trúc và hợp tác đầu tư, hiệu quả hoạt động của khối doanh nghiệp này được kỳ vọng sẽ cải thiện rõ nét. Đây sẽ là động lực quan trọng giúp khơi thông dòng vốn và tạo dư địa nối lại tiến trình cổ phần hóa, niêm yết vốn đang chững lại trong thời gian qua.