PV: Thưa ông, Chính phủ yêu cầu hoàn thiện đề án thí điểm các sàn giao dịch tài sản số theo Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP. Ông đánh giá thế nào về tính thời điểm của quyết định này?

Ông Phan Đức Trung: Tôi cho rằng, đây là một bước tiến đặc biệt quan trọng tại Việt Nam. Thực tế, từ khi Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia được ban hành, chúng ta đã thấy sự thay đổi rõ rệt trong khâu định hướng pháp lý.

Việc Đà Nẵng cấp phép sandbox (thử nghiệm có kiểm soát) cho phép chuyển đổi giao dịch từ tài sản mã hóa, đặc biệt là USDT, sang VND không đơn thuần là một thử nghiệm công nghệ, mà là sự công nhận nhu cầu thực tế của thị trường.

Ông Phan Đức Trung

Đà Nẵng đang vận dụng Nghị quyết số 136/2024/QH15 của Quốc hội về tổ chức chính quyền đô thị và thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù để hiện thực hóa tham vọng trở thành trung tâm tài chính quốc tế, trong đó việc thí điểm các giải pháp tài sản số thông qua các startup như Basal Pay là bước đi tiên phong dưới sự giám sát chặt chẽ. Đây là những mô hình chuyển đổi tài sản mã hóa sang VND dưới góc độ hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo. Quốc hội cũng đã cho phép Đà Nẵng mở rộng phạm vi thử nghiệm ra toàn thành phố thay vì chỉ nằm ở một vài điểm cụ thể.

PV: Thế giới đang nói nhiều về xu hướng token hóa tài sản thực (RWA). Ông nhìn nhận như thế nào về cơ hội của thị trường vốn Việt Nam?

Ông Phan Đức Trung: RWA là xu hướng toàn cầu, nhưng ở góc độ quản lý, chúng ta phải hoàn thiện cả thể chế lẫn công nghệ. Tôi thường liên hệ, điều đó giống như việc chúng ta đang có một "chợ cá" truyền thống bán đồ khô. Bây giờ, chúng ta muốn xây dựng một chợ hải sản tươi sống mới với các tiêu chuẩn đông lạnh chuẩn xác. Vấn đề là làm sao để cá vẫn có thể giao dịch ở chợ cũ mà không tạo ra sự chênh lệch giá phi lý hay rủi ro cao.

Việt Nam hiện vẫn còn một khoảng trống về tiêu chuẩn công nghệ trên các sàn giao dịch truyền thống như sàn chứng khoán để đáp ứng được vấn đề tài sản số. Ví dụ, nếu chúng ta mạnh dạn niêm yết Bitcoin ETF giao dịch như các sàn tại Thái Lan, Hồng Kông (Trung Quốc) hay Hoa Kỳ, thì phép thử công nghệ sẽ rất rõ ràng.

Điểm quan trọng thứ hai là khi token hóa tài sản thực để thu hút vốn, cần phải xử lý cán cân vãng lai rất khéo léo. Dòng vốn qua crypto (tài sản số) đi vào và đi ra rất nhanh; nếu không tìm được lý do để họ lưu lại lâu dài, sẽ gây áp lực lên tỷ giá.

PV: Vậy trong giai đoạn đầu năm 2026, thị trường có thể kỳ vọng điều gì, thưa ông?

Ông Phan Đức Trung: Tôi không cho rằng sẽ có đột biến “bùng nổ” trong ngắn hạn, trừ khi Chính phủ đẩy mạnh thu hút ngoại tệ thông qua RWA. Hiện chính sách vẫn khá thận trọng: giao dịch phải quy đổi sang tiền đồng để Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quản lý tỷ giá.

Theo tôi, trong giai đoạn đầu, RWA nên tập trung vào các tài sản có uy tín cao như trái phiếu chính phủ, trái phiếu doanh nghiệp bằng USD hoặc tài sản neo theo USD. Quan trọng là phải xây dựng khái niệm chuẩn về RWA, giúp nhà đầu tư hiểu rõ thanh khoản và mức độ rủi ro.

Ảnh minh họa

PV: Để thị trường tài sản mã hóa phát triển bền vững, theo ông, đâu là nguyên tắc then chốt trong quản trị rủi ro và bảo vệ nhà đầu tư?

Ông Phan Đức Trung: Chỉ có hai nguyên tắc cốt lõi: khung pháp lý và phân loại "khẩu vị" rủi ro. Ở Việt Nam, nhiều tổ chức mới chú trọng “khẩu vị lợi ích”, tức là ưu đãi theo giá trị giao dịch, mà chưa phân loại nhà đầu tư theo mức độ chấp nhận rủi ro. Khi nhà đầu tư không biết mình đang ở ngưỡng rủi ro nào, sẽ dễ nhầm lẫn giữa tiền gửi an toàn và tài sản đầu tư rủi ro cao.

Song song với chính sách, cộng đồng nhà đầu tư cần tự trang bị kiến thức, phân bổ danh mục hợp lý giữa vàng, bất động sản, tài sản số và các quỹ tiêu dùng.

PV: Nhân dịp đầu Xuân Bính Ngọ 2026, ông muốn gửi gắm thông điệp nào tới cơ quan quản lý, cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư để cùng vun đắp một thị trường tài sản mã hóa phát triển bền vững trong thời gian tới?

Ông Phan Đức Trung: Khó có thể có một thông điệp chung cho tất cả. Nhà nước phải cân bằng lợi ích tổng thể và tôi cho rằng, những bước tiến pháp lý vừa qua là rất tích cực.

Với nhà đầu tư, thông điệp quan trọng nhất là: đừng trông chờ chính sách hay thị trường mang lại lợi nhuận cho mình. Lãi hay lỗ đều do quyết định đầu tư. Điều cần thiết nhất là tự trang bị kiến thức và hiểu rõ rủi ro trước khi tham gia thị trường.

Một thị trường tài sản mã hóa bền vững không chỉ dựa vào chính sách, mà còn dựa vào sự trưởng thành của chính nhà đầu tư.

PV: Xin cảm ơn ông!